NSND Trần Quý: "Nước Nga mãi trong lòng tôi"

10:21 07/11/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

NSND Tran Quy Nuoc Nga mai trong long toi

Nhạc sĩ NSND Trần Quý. Ảnh NPC

Nhạc sĩ, NSND Trần Quý năm nay vừa tròn 70. Trong phòng khách, đập vào mắt chúng tôi là những tấm ảnh gợi bao kỷ niệm, đánh dấu nửa thế kỷ hoạt động âm nhạc của ông, trong đó nhiều bức ảnh đen trắng đã phai màu cùng năm tháng ghi lại hình ảnh những người thầy Nga đã dạy ông, những dàn nhạc lớn của Nga mà ông đã chỉ huy...

Ông bồi hồi nhớ lại: “Những ngày đầu hòa bình, với tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước “phải xây dựng dàn nhạc Giao hưởng”, Nhà nước đã tổ chức tuyển chọn và trong nhiều người được thi tuyển đi học ở Liên Xô, cuối cùng ba người lọt vào danh sách được cử sang Liên Xô học đó là các nhạc sĩ Trọng Bằng, Huỳnh Tấn Sĩ (Quang Hải) và tôi, Trần Quý.

NSND Tran Quy Nuoc Nga mai trong long toi

Ba chàng trai ngày ấy Quang Hải, Trọng Bằng, Trần Quý trước tượng đài nhạc sĩ Tchaikovsky

Lần đầu đến Matxcơva, cảm giác đúng là đến thiên đường, cái gì cũng rất tuyệt vời. Chúng tôi được về nhạc viện Leningrad (nay là Sain Peterbur), sau khi kiểm tra học lực, các thầy bảo: “Chúng tôi rất yêu quý và kính phục các đồng chí Việt Nam vừa chiến thắng thực dân Pháp, nhưng các đồng chí phải học qua Trung cấp mới có thể vào Đại học được”. Ba chúng tôi tuy đã hoạt động trong Văn công những ngày chiến tranh chống Pháp gian khổ, có những tác phẩm được nhân dân yêu mến, nhưng quả thật chúng tôi chưa được học hành cơ bản, mà âm nhạc là một môn nghệ thuật rất khoa học, không thể đốt cháy giai đoạn được.

Là trưởng nhóm, tôi trình bày với các thầy: “Xin các thầy cho chúng tôi học hai năm dự bị Đại học, nếu sau hai năm không đạt, chúng tôi xin về nước để các bạn trẻ học tiếp chúng tôi”. Được nhà trường chấp nhận, ba chúng tôi lao vào học tập rất quyết liệt, hầu như ngày nào cũng học 16 tiếng ngày. Ba chúng tôi đều đã trên đôi mươi, trong kháng chiến chủ yếu chơi guitar, violin, cello ... đã được ngồi vào cây đàn piano bao giờ đâu. Với giao hưởng thì chỉ được nghe một lần duy nhất bản giao hưởng số 9 của Betthoven qua đĩa hát hồi mới giải phóng 1954. Bây giờ phải học đầy đủ các môn, trong đó chuyên môn âm nhạc là cả một khối lượng kiến thức âm nhạc đồ sộ. Mình ở cùng phòng với một anh bạn người Nga. Trong phòng chỉ có một cây piano nên phải chia nhau thời gian sử dụng. Những buổi tối lên lớp tự học, mình thủ sẵn ổ bánh mỳ kẹp xúc xích, và chai sữa, 11 giờ bảo vệ đóng cửa, mình giả vờ ra lấy áo măng tô rồi lẻn trốn vào trong phòng học, nằm trên băng ghế, chợp mắt đến 5 giờ sáng dạy, để có thể chơi đàn thêm được 4 tiếng nữa.

Leningrad mùa đông lạnh đến dưới 40 độ âm, thanh niên trượt băng trên sông Neva, những giọt mưa trên mái nhà đóng thành băng như những sợi pha lê. Ở đây từ ngày 24-6 có những đêm trắng rất tình tứ… Các bạn trẻ bây giờ học piano từ còn nhỏ, nên chơi đàn không cần nhìn vị trí các phím đàn. Bọn mình hồi đó đều hơn hai mươi tuổi, việc học đàn là một thử thách, môn khó nhất là đọc tổng phổ, hàng ngày phải đánh đàn piano 8 tiếng đồng hồ. Hầu như môn nào cũng gắn với Piano, có khi mải nhìn tổng phổ tay chộp sai nốt nhạc. Anh bạn Quang Hải nói đùa “Ước gì ta có thêm một con mắt ở... rốn để chộp cho đúng phím đàn”. Chúng tôi được đùm bọc trong tình yêu thương chân thành của nhân dân Nga. Phải tận mắt chứng kiến các bạn Nga quan tâm, chăm sóc chúng tôi mới thấy người Nga thật nhân hậu, họ yêu quý Việt Nam như thế nào. Mình vẫn còn nhớ bà giáo dạy tiếng Nga rất tận tâm dạy dỗ bọn mình, nên chỉ 6 tháng đã có thể sử dụng thành thạo tiếng Nga. May mà cả ba đều có vốn tiếng Pháp nên có tài liệu nào bằng tiếng Pháp là đọc tham khảo ngay.

NSND Tran Quy Nuoc Nga mai trong long toi
Ba nghệ sĩ nhân dân Trọng Bằng - Trần Quý - Quang Hải trong lễ kỷ niệm 35 năm Dàn nhạc Giao hưởng và Hợp xướng Việt Nam 1959-1994

Hai năm ấy đúng là học như cướp thời gian, lần thi ấy bọn mình đều đạt kết quả tốt, được nhận vào Đại học. Năm thứ 3 được cùng dàn nhạc giao hưởng - opera của nhạc viện đi biểu diễn nhiều nơi trên Liên bang Nga. Mình nhớ có lần một nữ nghệ sĩ lớn ở thủ đô Matxcơva về Leningrad biểu diễn vở opera “Carmen” của Bizet, thấy mình là một sinh viên Á Đông, lại còn đang học năm cuối mà lại chỉ huy dàn nhạc trước công chúng, nên có vẻ chưa tin tưởng lắm, mặc dù thầy giáo đã bảo lãnh. Sau khi biểu diễn xong, bà cầm bó hoa được khán giả tặng mang tặng lại mình. Mình nói “Tôi đã được tặng hoa rồi”. Bà cười “Đây là tấm lòng của tôi đối với nhạc trưởng. Xin cám ơn anh đã giúp tôi hoàn thành tốt buổi biểu diễn đêm nay”.

Ba chàng thanh niên đầu tiên sang Liên Xô học chỉ huy đều giành bằng đỏ trong kỳ thi tốt nghiệp. Cả ba chúng mình đều gắn bó với công việc chỉ huy dàn nhạc gần nửa thế kỷ, có đóng góp được một chút ít cho nền âm nhạc giao hưởng nước nhà. Mỗi khi có dịp gặp gỡ, chúng mình đều nhớ lại những năm tháng ban đầu học tập đầy hứng khởi và gian khó, được bạn Nga giúp đỡ tận tình là những kỷ niệm suốt đời không thể quên được...

Mùa thu này nhân kỷ niêm Cách mạng tháng Mười 1917 - 2003, ba chàng trai hồi ấy nay đã trên dưới 70 tuổi, đều được phong danh hiệu cao quý “Nghệ sĩ Nhân dân”. Và cả ba vẫn cần cù làm việc: sáng tác, dàn dựng, viết sách “để có thể giúp ích cho đời” như NSND Trần Quý tâm sự.

  • Phú Cương
Việt Báo
contentlength: 10772
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Clip: Hai thanh niên trổ tài đánh đu đầu xuân, một người lao thẳng xuống mương
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Cậu bé 8 tuổi qua đời vài giờ sau khi được chẩn đoán bị cúm

Chỉ vài ngày trước sinh nhật lần thứ 9, bé Chucky bắt đầu đổ bệnh. Gia đình đưa đi khám thì được bác sĩ chẩn đoán bị cúm thông thường, không ngờ rằng căn bệnh đã cướp đi sinh mạng của em vài giờ sau đó.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..