Gặp người trong bức ảnh "Phúc Tân kêu gọi trả thù"

22:56 12/06/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Gap nguoi trong buc anh Phuc Tan keu goi tra thu
Chị Dương Thị Bé, tác giả bài viết và nhà nhiếp ảnh Vũ Ba (phải) - Ảnh: Đoàn Công Tính
Ngày 4.6.2007, tại tư gia của nhà nhiếp ảnh lão thành Vũ Ba (đường Ngô Đức Kế, Bình Thạnh, TP.HCM) đã diễn ra một cuộc hội ngộ khá đặc biệt giữa nhân vật trong bức ảnh Phúc Tân kêu gọi trả thù và người chụp ảnh. Bức ảnh đã 41 năm tuổi đời này không xa lạ gì với giới nhiếp ảnh Việt Nam, bởi số phận thăng trầm của nó...

Bức ảnh đen trắng đó chụp một bé gái mắt hướng về phía xa và đang gào khóc, phần hậu cảnh là những khung nhà đang cháy rực... Bé gái trong bức ảnh là Dương Thị Bé (lúc đó 9 tuổi) dù đang gào khóc thất thần nhưng khuôn mặt vẫn toát lên một vẻ đẹp đơn sơ với những nét đặc trưng của trẻ em vùng châu thổ sông Hồng.

41 năm sau biến cố ấy, Dương Thị Bé cùng chồng là anh Đào Hữu Thịnh từ Hà Nội vào TP.HCM thăm nhà nhiếp ảnh Vũ Ba, và họ đã cùng ngồi ngắm lại bức ảnh để nhớ lại một thời bi tráng đã qua... Chị Bé kể, xóm nhà tranh mái lá của chị ở bãi bồi sông Hồng (vị trí gần cầu Chương Dương bây giờ). Buổi xế trưa định mệnh ấy (ngày 17.5.1966), mẹ chị đi lấy trấu ở tận Nhà máy Lương Yên còn chị vừa ra chợ mua rau cho heo về.

Gap nguoi trong buc anh Phuc Tan keu goi tra thu
Bức ảnh Phúc Tân kêu gọi trả thù - Ảnh: Vũ Ba
Ngang qua nhà đứa bạn hàng xóm tên Thêm, hai người mới chào hỏi dăm câu thì máy bay Mỹ ào đến bỏ bom, cả hai bèn kéo nhau chui xuống gầm giường núp. Rồi bỗng nghe tiếng hô hoán: "Cháy! Cháy!", Bé vùng chạy về nhà mình. Cửa nhà đã bị cột chặt nhưng Bé luôn nhớ lời mẹ căn dặn: "Nhớ nhé! Phải "cứu" lấy sổ gạo, sổ hộ khẩu trước tiên!". Áo quần thì lúc nào cũng đã gói ghém, sẵn sàng để sơ tán. Bé phá cửa vào nhà, ngoài những gì mẹ đã dặn dò còn gặp cái gì cứ chuyển lên mặt đê cách đó khoảng 200 mét. Chạy quýnh quáng đến cả mấy chục chuyến, không ít lần té sấp mặt trong khi ở phía sau lửa đang cháy cuồn cuộn... Trận bom ấy, khu vực quanh xóm bãi sông cháy đến hơn 360 nóc nhà...

Tôi hỏi nhà nhiếp ảnh Vũ Ba do đâu ông kịp có mặt để chụp tấm ảnh lịch sử này? Ông bảo: Dạo đó tôi là phóng viên ảnh của Báo Quân đội Nhân dân. Mỗi khi còi báo động hụ lên báo máy bay Mỹ còn cách 5-6 km là tôi xách máy ảnh chạy xuống các trận địa. Hôm ấy, tôi đạp xe tới cầu Long Biên thì bom dội. Hà Nội hồi ấy chỉ có một cột đồng hồ ở sát đê sông Hồng, tôi nhìn lên đồng hồ thấy 3 giờ 15 phút (chiều). Từ trên đê nhìn xuống xóm bãi thấy lửa cháy ngút trời. Chạy nhanh về phía ấy, tôi thấy một cháu bé đang đứng gào khóc: "Mẹ ơi! Mẹ ơi!". Cô bé cứ nấc lên, tức tưởi trông rất tội nghiệp.

Tôi đưa máy lên chụp đúng một kiểu rồi chạy tiếp xuống phía lửa cháy, thấy những người phụ nữ tuổi trung niên vai đeo túi cứu thương, tay khiêng cáng xông vào dập lửa, cứu người, tôi bỏ xe đạp chạy theo chụp được bức Vào lửa. Riêng bức ảnh chụp cháu Dương Thị Bé lúc đầu tôi đặt tên là Phải chăng đây là mục tiêu quân sự của Johnson? (dạo ấy, Tổng thống Mỹ Johnson rêu rao rằng chỉ đánh bom những mục tiêu quân sự tại miền Bắc Việt Nam), sau đó đổi thành Phúc Tân kêu gọi trả thù. Điều lý thú là cả 2 bức ảnh tôi chụp chiều hôm ấy đều được giải thưởng: Phúc Tân kêu gọi trả thù đoạt giải thưởng lớn của Báo Sự Thật (Liên Xô, 1967), Vào lửa đoạt giải nhất báo chí (1968)...".

40 năm sau khi bức ảnh được công bố, nhà nhiếp ảnh Vũ Ba đã được trao Giải thưởng Nhà nước về văn hóa - nghệ thuật (trong đó có ghi danh bức ảnh Phúc Tân kêu gọi trả thù). Vậy mà, lần đoạt giải thưởng lớn của Liên Xô, tác giả chưa kịp mừng thì đã bị quy chụp bởi những quan điểm thiển cận khiến ông suy sụp tinh thần. Phải đến năm 1979, khi xuất hiện một bài viết trên Báo Nhân dân đòi phục hồi lại giá trị của bức ảnh thì tác giả mới được tôn vinh, được... đi nhận giải!

Vợ chồng anh chị Đào Hữu Thịnh - Dương Thị Bé hiện buôn bán lặt vặt ở số 44 Q6 khu tập thể Tân Mai (Q.Hoàng Mai, Hà Nội). Còn nhà nhiếp ảnh Vũ Ba nay đã 74 tuổi, sức khỏe kém nhưng còn rất minh mẫn... Cuộc hội ngộ giữa người trong ảnh và người chụp ảnh luôn đầy ắp tiếng nói cười và đã có thêm những bức ảnh vui tươi, khác hẳn bức ảnh của 41 năm về trước...

Hà Đình Nguyên

Việt Báo
contentlength: 6947
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..