Cục trưởng Cục NTBD: Tôi không bị đe doạ, chỉ hiểu nhầm!

11:33 20/04/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

“Các nghệ sĩ đương nhiên phải có tình yêu với đứa con tinh thần của họ, nên họ dễ cảm thấy bức xúc với những tác động mà họ cho là cấm đoán”- Lê Ngọc Cường, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Bộ VHTT.

Ông có nhận xét gì về những sai sót trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật thời gian gần đây?

Ông Lê Ngọc Cường
Ông Lê Ngọc Cường
Trong hoạt động biểu diễn thời gian vừa qua trỗi dậy những sai phạm, cũng như sự nắm bắt về các văn bản pháp luật, và có nhiều bất cập trong việc quản lý và cấp phép các chương trình nghệ thuật. Nhiều trường hợp nơi này từ chối cấp phép, nơi khác lại đồng ý…

Hiện nay sự tồn tại của các đoàn nghệ thuật công lập hiện là các “di sản” để lại từ thời bao cấp. Nhưng khi bước vào cơ chế thị trường mới chúng ta cần có sự sắp xếp lại sao cho vừa đảm bảo được sự phát triển, nhưng cũng đừng tạo nên một kiểu “lẩu văn hóa” như những gì đang diễn ra trong thời gian qua.

Hiện nay chúng ta đang thiếu những định hướng rõ ràng cho sự phát triển văn hóa. Có tỉnh vẫn tồn tại đến 4-5 đoàn nghệ thuật, trong khi có tỉnh lại không có đoàn nào, hoặc có nhưng hoạt động không hiệu quả.

Chính vì thiếu định hướng nên nhận thức về vấn đề của mỗi đơn vị khác nhau. Thậm chí đã có những ý kiến cho rằng nên sáp nhập các đoàn nghệ thuật ca nhạc, dân gian, chèo… trong một tỉnh thành một đoàn nghệ thuật tổng hợp. Tôi cho rằng đó là sự “cải lùi”, biến nghệ thuật thành một thứ lẩu thập cẩm.

Hơn nữa, những người hoạt động nghệ thuật hiện nay vẫn bị đặt bên ngoài những hoạt động lớn của đất nước. Đơn giản như khởi công các công trình thủy điện lớn chẳng hạn, có nghệ sĩ nào được mời tham gia đâu? Vậy thì làm sao nghệ sĩ của ta có thể sáng tạo ra được những tác phẩm lớn có “hơi thở quốc gia”?

Ông có nghĩ hiện nay Việt Nam đang rất khó tìm đầu ra cho các vở diễn lớn, đặc biệt khi đưa những tác phẩm kinh điển thế giới vào Việt Nam, ngay cả khi những nhà tổ chức đã “gọt chân cho vừa giày” ?

Vở kịch Bà tỷ phú về thăm quê (tác giả Friedrich Durrentmatt, đạo diễn Rudolph Straub) được dàn dựng tại Nhà hát Kịch Việt Nam với số tiền đầu tư hơn 100.000 USD.

Đạo diễn Rudolph Straub người Thụy Sỹ phá cách bằng việc chuyển dịch câu chuyện bối cảnh ở châu Âu 50 năm trước thành chuyện ở Việt Nam đương thời.

Ông sáng tạo thêm hai nhân vật nữ lao công với vỏ chai Lavie, vỏ bao thuốc lá Vina vứt đầy sàn trong cảnh mở màn; đưa dân ca và nhạc Việt Nam vào vở diễn (bài Bèo dạt mây trôiTrống cơm).

Điều này khiến nhiều người xem cảm thấy bất ổn khi thấy một hiện tượng nghiệt ngã mặc áo Việt Nam nhưng thực chất không phải là câu chuyện của Việt Nam.

Có ý kiến cho rằng, Việt Nam đang mở cửa, đang mở rộng lòng ra quốc tế, hoàn toàn không phải là đóng cửa như những dòng chữ to ở bức tường bối cảnh trên sân khấu.

Và những dân quê Việt Nam nghèo nhưng bản chất là đôn hậu, chất phác, giấy rách còn giữ lấy lề, chứ không bao giờ chỉ muốn đổi đời, muốn thay đổi số mệnh mà phải có tiền bằng mọi giá kể cả việc giết chết người thân.

Nhiều khán giả xót xa với cảnh cuối náo nức đổi đời của dân quê trong giai điệu Trống Cơm khi họ vừa kết thúc cuộc sống của người đàn ông một thời làm tan nát trái tim bà tỷ phú...

Trước phản ứng của dư luận, Cục Nghệ thuật Biểu diễn có văn bản yêu cầu nhóm tác giả và Nhà hát Kịch Việt Nam sửa chữa vở diễn.

Theo đó, phải bỏ lá cờ Việt Nam trên xe của nhân vật cảnh sát; bỏ tất cả giai điệu nhạc Việt Nam trong vở kịch; xóa tất cả những chữ đóng cửa trên các bức tường bối cảnh.

Ngày 5,6 và 7/12 , ra mắt khán giả TP Hồ Chí Minh sau năm buổi diễn tại Hà Nội.

Bản diễn Bà tỷ phú về thăm quê tại TP Hồ Chí Minh khác với bản diễn ở Hà Nội. Sau khi sửa, vở diễn ra mắt khán giả TP Hồ Chí Minh trong bốn đêm và một đêm tại Hải Phòng (23/12).

Mới đây, Viện trưởng Viện Geothe Franz Xaver Augustin thông báo Bà tỷ phú về thăm quê sẽ được công diễn trở lại tại Hà Nội vào ngày 21, 22, 24, 25/4, và giữ nguyên các yếu tố "Việt hóa" ban đầu.

(Nguồn: Website Bộ VHTT )

Khán giả hiện nay có rất nhiều “kênh” giải trí để lựa chọn. Nếu lấy thước đo là số đông công chúng thì khó có được kết quả chính xác. Ở thời điểm hiện nay, tôi khẳng định không có vở diễn nào ra đời có thể thu hút được sự chú ý của đa số công chúng như mấy chục năm về trước.

Tuy nhiên, nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của người Việt đã bắt đầu có sự phân hóa rõ ràng, như nhạc giao hưởng, opera, ballet.. đã dần dần có những lớp khán giả riêng.

Vấn đề cơ bản hiện nay là sân khấu của chúng ta đang thiếu những vở diễn lớn. Nguyên nhân một phần do tình hình thực tế khó khăn, một phần do các đơn vị nghệ thuật quá mải chạy theo thị hiếu khán giả bình dân, thành phần chiếm đa số.

Vậy còn sự “lạm phát thần đồng, thừa thãi ngôi sao” như ông đã từng đề cập, và “hiệu ứng cười” trên SK Việt những năm gần đây?

Thực ra những “thần đồng”, “ngôi sao” này chỉ là những danh hiệu ảo, tuy không phổ biến. Đó cũng là lý do chúng tôi quyết định tái cấp thẻ hành nghề, nhằm tránh tình trạng xô bồ như hiện nay.

SK của chúng ta hiện đang có một vấn đề lớn: các nhà hát đang rất thiếu phong cách riêng, chính xác là thiếu cán bộ chỉ đạo nghệ thuật thực sự. Người chỉ đạo nghệ thuật thông thường là giám đốc các nhà hát. Về mặt chuyên môn, điều đó không đúng. Vậy nên chúng ta đang bị tình trạng “xem một đoàn biết được nhiều đoàn”. Chính vì thế, cái gọi là “hiệu ứng cười” mới dễ dàng lan rộng trong các nhà hát như vậy.

Đương nhiên, ngoài những chức năng chính của nghệ thuật như nhận thức, giáo dục, thẩm mỹ, chức năng giải trí cũng vô cùng quan trọng, và rất nhiều khán giả chỉ có nhu cầu giải trí tức thời, vì vậy họ tìm đến các ban nhóm hài. Vấn đề ở chỗ các nhà hát hiện nay chưa xác định được đâu là thế mạnh riêng của từng đơn vị, nên chỉ chạy theo cái mà nơi khác đã thành công.

Tất nhiên, chủ trương đó cũng không sai, trong tình trạng hiện nay các nhà hát phải dùng hài kịch để lấy ngắn nuôi dài là đúng. Nhưng chỉ chạy theo thị hiếu, hoặc lấy những cách chọc cười sinh lý ấy làm mục tiêu thì không đúng. Một lúc nào đó các nhà hát cũng phải ngồi lại với nhau bàn về vấn đề này.

Liệu đấy có phải là lý do vở diễn ‘Bà tỷ phú về thăm quê’ của Nhà hát kịch Việt Nam, một trong số ít những vở diễn kinh điển thế giới được dàn dựng trên sân khấu Việt Nam đã phải “Việt hóa” rất nhiều để đến gần v ới thị hiếu hơn?

Bà tỷ phú về thăm quê’ là dự án hợp tác giữa Nhà hát kịch Việt Nam, Đại sứ quán Thụy Sĩ, và Viện Goethe, Đức. Bản thân vở diễn này đã rất nổi tiếng, nhiều nhà hát trên thế giới đã biểu diễn thành công. Nếu ‘Bà tỷ phú…’ được dàn dựng nguyên mẫu thì không nói làm gì, đằng này khi đưa những yếu tố “Việt hóa” vào, vở diễn đã không còn giữ được giá trị của nó nữa.

Tình huống một người đàn bà bị phụ bạc sau khi trở nên giàu có đã quay về quê dùng tiền dụ những người dân quê trả thù người tình bội bạc chỉ hợp với hoàn cảnh, văn hóa các nước phương Tây vào một thời điểm nào đó.

Nhưng khi câu chuyện được “Việt hóa” để đặt vào đời sống Việt Nam lại không thể chấp nhận được. Đặc biệt trong thời điểm Việt Nam đang có chính sách mở cửa đón các Việt Kiều về chung tay xây dựng quê hương. Những yếu tố “Việt hóa” áp đặt đó có thể gây bất lợi cho những định hướng và chủ trương đổi mới của ta.

… thế nên Cục NTBD đã phải tác động để loại bỏ những yếu tố “Việt hóa”, và đó cũng là nguyên nhân khiến Cục phải “kinh động” tới cơ quan điều tra sau khi ông nhận được những cú điện thoại đe dọa?

Đấy chỉ là vấn đề chưa thống nhất với nhau trong nhận thức. Chúng tôi chỉ trao đổi qua lại để làm sáng tỏ vấn đề. Các nghệ sĩ đương nhiên phải có tình yêu với đứa con tinh thần của họ, nên họ dễ cảm thấy bức xúc với những tác động mà họ cho là “cấm đoán”.

Một cảnh trong vở Bà tỷ phú về thăm quê
Một cảnh trong vở Bà tỷ phú về thăm quê

Nhưng tôi cho rằng hội đồng duyệt chỉ làm đúng chức năng và sự tác động của họ là cần thiết. Nghệ thuật biểu diễn cũng như bất cứ loại sản phẩm nào cũng cần phải kiểm duyệt trước khi đưa ra thị trường.

Nếu ai cũng hiểu được như vậy thì mọi việc sẽ không bị căng thẳng. Nhưng một số người lại hiểu đó là sự cấm đoán, nên vấn đề đã bị đẩy đi xa hơn.

.. và đó là lý do của sự phản ứng không mong muốn của “một số người” đó nhằm vào ồng?

Hiện nay vấn đề này đã được giải quyết. Sắp tới ‘Bà tỷ phú..’ sẽ được công diễn trở lại. Bản thân tôi cũng không nắm chính xác Nhà hát Kịch Việt Nam đã chỉnh lý vở diễn như thế nào. Ở đây những ý kiến đóng góp của Bộ, chủ yếu là Thứ trưởng Lê Tiến Thọ là người thay mặt Bộ quản lý những đơn vị này, Cục NTBD chỉ là đơn vị tư vấn cho Bộ thôi. Hơn nữa, Cục là đơn vị cấp dưới, phải chấp hành chỉ thị của cấp trên.

Ông nghĩ sao nếu dư luận phàn nàn rằng chúng ta không có nền sân khấu mạnh là do các thủ tục rườm rà trong việc kiểm duyệt và cấp phép biểu diễn, trong khi hầu hết chương trình lớn đều do nước ngoài tài trợ?

Vấn đề này đã được đặt ra trong nhiều cuộc họp, phía Việt Nam cũng đã phát biểu rõ: Mọi cơ cấu, thủ tục của Việt Nam không hề đặc biệt hơn so với các nước trên thế giới. Ở đâu cũng vậy, các cơ quan quản lý nhà nước đều phải làm đủ các khâu giấy tờ pháp lý cần thiết. Khi chúng ta mang chương trình của mình ra ngoài biểu diễn cũng vậy.

Tôi khẳng định Việt Nam luôn hỗ trợ tối đa các chương trình giao lưu nghệ thuật diễn ra trên địa bàn. Còn các thủ tục nói chung đều được thực hiện theo những quy tắc phổ biến trên toàn thế giới.

  • Hoàng Hường (Thực hiện)

Việt Báo
contentlength: 22274
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Truyền thống đánh nhau hộc máu xí xóa hận thù năm cũ
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..