Chuyến tàu Paris của các họa sĩ trẻ

21:48 31/05/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Chuyen tau Paris cua cac hoa si tre
Từ trái sang: Các họa sĩ Nguyễn Trung, Nguyễn Phước, Nguyễn Lâm tại xưởng vẽ năm 1964.

Những năm 1964 - 1966, nhiều họa sĩ trẻ Sài Gòn có khát khao cháy bỏng là được một lần đặt chân đến Paris mở mang nhãn quan hội họa. Không thể đến Paris bằng đường hợp pháp, họ rủ nhau vượt biên sang Campuchia hoặc đóng thuyền vượt Thái Bình Dương. Nhưng đích đến của họ lại là...

...là phía sau song sắt nhà tù, ở đó ngậm ngùi gác lại giấc mơ Paris dang dở của một thời trai trẻ...

Khi đó, những họa sĩ trẻ của Trường Mỹ thuật Gia Định là Nguyễn Trung, Nguyễn Lâm, Nguyễn Phước, Đỗ Quang Em đều đang ở lứa tuổi 22 tràn trề máu nóng, đam mê nghệ thuật và thích phiêu lưu. Cả 4 họa sĩ đều đoạt những giải thưởng Hội họa mùa xuân nên niềm đam mê nghệ thuật càng thêm kích thích. Trong khi hội họa Sài Gòn trước đây như tấm áo ngày càng chật chội, tù túng so với nhu cầu khám phá, học hỏi của các họa sĩ trẻ thì qua những tài liệu, sách vở Paris luôn hiện ra như một thiên đường nghệ thuật với những cánh cửa rộng mở. Ý tưởng về cuộc "hành hương về đất thánh Paris" có thể thực hiện nhờ khoản tiền thu được từ việc bán tranh ở các triển lãm, nhưng kẹt nỗi lúc ấy Nam Việt Nam không có con đường hợp pháp nào để các họa sĩ đến Paris nên họ đi đến quyết định phiêu lưu là... vượt biên.

Hành trình vạn dặm

Cuối năm 1963 có ba chuyến tàu từ Đông Dương sang Pháp là Le Vietnam (Việt Nam), Le Cambot (Campuchia), Le Laos (Lào). Vì chuyến Le Vietnam xuất phát tại Sài Gòn bị tra xét khó khăn nên Trung, Lâm, Phước chọn cách vượt biên sang Campuchia qua ngả Châu Đốc để đến Phnom Penh, sau đó dự tính sẽ xuống cảng Shihanouville của Campuchia để đáp chuyến Le Cambot sang Marseille (Pháp). Đến Châu Đốc, nhân lúc nước ròng Trung và Phước băng qua con sông giáp ranh biên giới Việt Nam - Campuchia rồi được một số người móc nối đưa lên Phnom Penh. Lâm vì do điều kiện bất khả kháng phải nằm lại Châu Đốc chờ tin bạn, một tuần sau thì được tin cả hai đều bị bắt. Nhưng những người bạn báo tin nghĩ rằng "chắc cũng sớm được thả" nên Lâm tiếp tục chờ cho đến... 6 tháng sau mới quay lại Sài Gòn.

Lại nói chuyện Trung, Phước; khi đến Phnom Penh họ thuê một căn hộ, dự định vẽ một số tranh bán kiếm tiền đi tiếp. Một chiều nọ, hai chàng họa sĩ trẻ đi chơi về thấy mấy chiếc xe hơi sang trọng đậu trước nhà bèn tếu với nhau: "Họ đến đón mình đấy !". Khi lên phòng thấy cảnh sát đang lục soát mới té ngửa là... có chuyện. Viên chỉ huy lịch sự xin lỗi về việc soát nhà không báo trước, sau đó mềm mỏng yêu cầu hai họa sĩ đến trụ sở cảnh sát vì "có chút việc". Nhưng khi viên chỉ huy "nhắc khéo" là cả hai nên mang theo áo lạnh thì họ bắt đầu thấy... lạnh xương sống. Ngồi tù được 11 tháng thì bị lôi ra tòa, lãnh án... 4 tháng tù vì tội nhập cảnh trái phép.

Hành trình Sài Gòn - Marseille - Paris

Năm 1966, tiếng gọi Paris lại thúc giục một họa sĩ khác đóng thuyền vượt đại dương là Đỗ Quang Em. Sau một cuộc triển lãm tranh tại Sài Gòn, Đỗ Quang Em ôm tiền lên Phú Lâm đóng chiếc tàu dày 2 lớp để trữ thức ăn, nước uống đủ cho 3 tháng lênh đênh trên biển. Anh cũng không quên đem theo 20 bức tranh, dự định đến Marseille là tổ chức luôn một cuộc triển lãm (!). Chiếc tàu dài 8m, rộng 5m được đóng theo nguyên lý con lật đật để không bị lật trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Trở ngại đầu tiên của chuyến đi là chàng họa sĩ... không biết bơi. Nhưng giữa biển khơi thì người biết bơi cũng như người không biết bơi - suy nghĩ đó càng thúc giục Đỗ Quang Em cùng hai người bạn gác bỏ mọi lời khuyên ngăn của gia đình, quyết chí vượt Đại Tây Dương.

Chuyen tau Paris cua cac hoa si tre

Họa sĩ Đỗ Quang Em.

1 giờ chiều tạm biệt gia đình ở cảng Sài Gòn, 4 giờ chiều, ba chàng "thủy thủ" tấp vào Vũng Tàu để... nhậu cái đã. Không phải là do anh em thích nhậu, cũng chẳng phải là bữa rượu từ giã quê hương, đơn giản là ra biển thì không có cơ hội xài tiền nên cả ba không muốn bỏ phí những đồng tiền còn lại. Khi gần đến Singapore thì gặp bão, cả ba neo lại một hòn đảo định sáng mai đi tiếp. Có đóng thuyền đi biển mới biết biển có bao nhiêu điều kỳ diệu, sáng ra thì ba người thấy hòn đảo đã biến mất. Không phải vì bốc hơi mà là sóng đêm qua lớn quá, đánh đứt neo khiến tàu trôi dạt trên biển. Tiếp theo sóng lớn đánh văng bánh lái sau của thuyền, đập vỡ mạn thuyền bên trái, nhưng vì thuyền được đóng hai lớp nên chưa sao. Đỗ Quang Em kể lại đêm đó biển rất lạ, cảm giác như biển không còn là nước nữa mà là một thứ gì đặc sệt, sôi ùng ục. Sáng ra nhìn sóng cứ dựng như mái nhà, nhìn thấy là thất kinh hồn vía. Lúc bấy giờ hai người bạn mới bắn pháo sáng cầu cứu, hôm sau một chiếc tàu Mỹ đi qua phát hiện và đưa họ vào Côn Đảo. Tại đây, cả ba khai là những sinh viên đi chơi bị lạc trên biển, chắc cảnh sát cũng tin nên một tuần sau máy bay đưa họ trở về đất liền. Đến sân bay Tân Sơn Nhất, Đỗ Quang Em hồ hởi bắt tay viên sĩ quan tháp tùng rồi định ra đón xe về. Nhưng viên sĩ quan nói: "Anh khỏi đón xe, đã có xe cho các anh...", tiếp theo là một chiếc xe cảnh sát trờ tới. Cả ba bị đưa vào trại giam nhưng nhờ gia đình bảo lãnh nên chỉ ở tù mấy tháng, không đến nỗi kéo dài 11 tháng như Nguyễn Phước, Nguyễn Trung.

Quang Thi

Việt Báo
contentlength: 8331
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Kỳ lạ phong tục ném chồng xuống tuyết ở Nhật Bản
00:00 / --:--

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..