Cần phải có một phiên toà để phán quyết

14:26 04/07/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

“Rất cần phải có một phiên toà để đưa ra phán quyết cuối cùng” - Về sự giống nhau giữa hai tác phẩm Cánh Đồng Bất TậnDòng Sông Tật Nguyền, nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến - Phó Giám đốc Trung tâm Bảo hộ Quyền Tác giả Văn học Việt Nam - khẳng định.

Can phai co mot phien toa de phan quyet
Nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến. Ảnh: Tiền Phong.

- Trong tư cách là một người viết văn, chị đồng cảm với truyện CĐBT hay DSTN?

- Ngọc Tư là cây bút Nam bộ mà tôi rất yêu mến. Khi đọc CĐBT, ngay lập tức tôi bị cuốn hút vào không gian văn hoá của miền sông nước Cà Mau.

Những cuộc đời, số phận được thể hiện một cách viết tài tình qua cây bút trẻ này. Tôi tin chắc một điều, những gì Tư viết ra rất thật, như chính cuộc sống của em.

- Vậy còn ở cương vị Phó giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam, chị thấy sao? Có dấu hiệu gì của sự copy, “đạo văn”?

- Trước đây, khi là độc giả, thì tôi sẽ nói “có”, thậm chí chỉ cần đọc mấy trang của DSTN chắc tôi bỏ sách xuống ngay. Phải thừa nhận rằng hai truyện có nhiều nét giống nhau.

Nhưng bây giờ, sau khi đã được tập huấn và liên tục cập nhật kiến thức về bản quyền, tham khảo thêm các công ước quốc tế thì tôi trả lời là: “không”. Nhà chuyên môn phải đưa ra bản chất chứ ko phải hiện tượng. Sự trùng lặp trong hai truyện là về mô típ, đề tài, cấu trúc, chi tiết và diễn tiến cốt truyện. Tất cả những cái đó nằm trong phạm trù Ý tưởng.

Luật sở hữu trí tuệ, quyền tác giả không quy định bảo hộ ý tưởng mà chỉ bảo hộ cách biểu hiện ý tưởng. (Việc bảo hộ ý tưởng được quy định trong điều luật sở hữu công nghiệp). Ngói ngắn gọn thì bảo hộ quyền tác giả văn học chính là giữ cho riêng mỗi nhà văn một cách hành văn, câu chữ, tên tuổi nhân vật, câu chuyện… Nếu không trùng những thứ đó thì không có dấu hiệu vi phạm tác quyền.

- Nói như vậy, nghe có vẻ giống như chúng ta chỉ bảo hộ cho cái vỏ bọc, còn hàng hoá thật ở bên trong thì vẫn có thể “lấy cắp” của nhau?

- Không đúng. Sáng tạo lại trên cùng một ý tưởng là tự quyền tự do của mỗi người chứ. Điều quan trọng là cái anh viết ra nó như thế nào, nó có được công chúng chấp nhận hay không? Nếu cấm sáng tác có cùng ý tưởng với người đi trước thì nghĩa là đã làm nghèo đi tài sản văn hoá của chúng ta đấy.

Giống như nhiều hoạ sĩ được phép vẽ cùng một người mẫu, tác phẩm văn học cũng có thể dùng lại đề tài.

Ví như cụ Nguyễn Du viết Truyện Kiều dựa trên Kim Vân Kiều truyện (Thanh Tâm tài nhân) chẳng hạn, hay là Chí Phèo của Nam Cao có khác mấy AQ chính truyện (Lỗ Tấn). Nhưng những tác phẩm này vẫn mang tầm thời đại và là những áng văn kiệt xuất đấy thôi. Hơn nữa, Truyện Kiều làm lu mờ Kim Vân Kiều truyện còn Chí Phèo thì khiến người ta lãng quên AQ.

Không cần biết CĐBT có trước hay DSTN có trước, cách thể hiện khác nhau dẫn tới thành công khác nhau, công chúng sẽ tôn vinh tác phẩm nào viết hay. Những gì là máu thịt của nhà văn sẽ đứng rất vững dù có bị tác động như thế nào. Đây là sự sàng lọc tự nhiên, là quá trình đào thải ở bất cứ lĩnh vực nào.

Can phai co mot phien toa de phan quyet
Bìa cuốn "Cánh đồng bất tận".

- Nhưng các nhà phê bình văn học cũng đã thừa nhận sự giống nhau này?

- Không thể cứ lơ mơ mà phán. Nếu công chúng xới vấn đề lên mà không có những căn cứ xác thực thì sẽ “bức tử” hai tác giả trên. Hiện tượng này làm phương hại uy tín của cả 2 tác giả. Rất cần phải có một phiên toà hẳn hoi để phán quyết rõ ràng.

Như trong trường hợp Phạm Thanh Phong và truyện ngắn Máu Của Lá (sao y nguyên bản tác phẩm của nhà văn Võ Thị Hảo) thì hành động “ăn cắp” là rất rõ ràng. Việc anh ta cố tình thay đổi một số tình tiết truyện chỉ làm tăng nặng mức độ vi phạm bản quyền. Nhưng hiện tại, chúng tôi chưa tìm ra địa chỉ của Phạm Thanh Phong. Gọi điện thoại cho anh ta thì không được, chắc là đã bỏ số máy đó, cũng không ai biết anh ta ở đâu, thuộc cơ quan nào quản lý. Nếu tìm được, chúng tôi sẽ đưa anh ta ra toà.

Hoà Bình (thực hiện)

Việt Báo
contentlength: 11583
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

2 bò đực nặng nửa tấn cùng lăn ra chết sau cú húc khốc liệt
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..