Ai duy trì giá sách ảo?

15:01 23/10/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Ai duy tri gia sach ao
Đọc sách ngay tại nhà sách vì giá sách cao...

"Luật xuất bản sửa đổi lần này có quy định các NXB sẽ tự định ra giá sách và Nhà nước sẽ đánh thuế trên giá bìa của NXB, kể cả sách in theo kế hoạch B", ông Cục trưởng cục xuất bản Nguyễn Đình Nhã cho biết như vậy. Và trong kỳ họp Quốc hội sắp tới, nếu không có gì thay đổi thì Luật xuất bản sửa đổi sẽ được thông qua vào ngày 19-11.

Tuy nhiên, giá sách ảo có trở về chỗ "thực" hay không lại nằm ở chỗ khác.

Tại sao có giá sách ảo?

Ông Lê Nguyên Đại chủ nhà sách Trẻ ở TP.HCM từng có lần phân trần rằng: nếu tính cấu thành một quyển sách, tiền giấy, tiền in, tiền bản thảo, tiền nhuận bút, tiền phát hành, thì in số lượng 1000 bản chỉ là huề vốn, hoặc có khi lỗ to, nếu in giấy tốt, bìa tốt.

Nhưng hiện nay, đa số các sách đều đăng ký số lượng in (có ghi trong khung lưu chiểu) là 1000 bản. Cứ thử hình dung: một đất nước có 80 triệu dân mà sách in chỉ 1000 bản thì đủ thấy kỳ lạ thế nào

Và, đi từ Nam ra Bắc, các cửa hàng sách tư nhân nhận sách để phát hành đều ở mức giá chiết khấu không dưới bốn mươi phần trăm, trừ NXB Trẻ vốn "nổi tiếng" là chiết khấu thấp. Chiết khấu bốn mươi phần trăm, tức là chủ cửa hàng được hưởng số tiền 40% căn cứ trên giá bìa nếu bán được. Đây là món lợi kếch sù, là khâu thu lợi nhiều nhất trong ba khâu: xuất bản, in ấn, phát hành của cả một quy trình xuất bản sách.

Nhiều tác giả vẫn than thở rằng: mình viết ra quyển sách, nhưng căn cứ trên giá bìa thì mình chỉ được hưởng 10%, trong khi người bán sách hưởng lợi đến 40%.

Chúng tôi đem vấn đề này nói với ông Cục trưởng cục xuất bản Nguyễn Đình Nhã, ông Nhã cho biết sắp tới khi triển khai luật xuất bản sửa đổi, Bộ VHTT sẽ có nghị định quy định về khung phát hành phí. Theo đó, mức phát hành phí của Nhà nước sẽ quy định cụ thể, tư nhân không được chiết khấu nhiều hơn nữa.

Nhưng điều này nghe ra là đã thấy không khả thi, nhất là trong điều kiện luật mới, cho phép tư nhân tham gia rộng hơn vào quy trình xuất bản, thì việc bán buôn, chiết khấu giữa các người làm sách làm sao mà Nhà nước có thể bắt buộc người ta bán với mức chiết khấu nào đó được.

Ông Nhã lại nói sắp tới các NXB sẽ được quy định về việc định giá sách, sao cho giá sách được định đúng như cấu thành của một bản sách. Tuy nhiên, việc này xưa nay chúng ta vẫn làm, không ai định giá sách cao hơn thực tế cấu thành, nên mới có chuyện ông Lê Nguyên Đại phân trần ở trên.

Vậy thì, điều cốt yếu của việc sách được bán thấp hơn giá bìa mà vẫn có lời không nằm ở chỗ giá sách ghi trên bìa, hay là khống chế mức chiết khấu mà ông Cục trưởng đưa ra. Điều cốt yếu này ai cũng biết, đó là việc in quá số lượng in. Chỉ có in vượt quá số lượng in thì mới có thể có một khối lượng sách nhiều đủ để bán giảm hơn 40% mà người bán sách vẫn lời.

Ông chủ nhà sách Nguyên Bình ở TP.HCM cho rằng việc in không đúng số lượng đăng ký đã làm thất thoát của nhà nước rất nhiều tiền bạc nhưng không thể làm rõ và ngăn chặn được.

Đây mới là điều cốt tử. Nhưng ngay cả ông Cục trưởng Cục xuất bản thì việc quản lý in hiện nay quả là việc khó. Cục xuất bản chỉ quản lý số lượng bản sách in trên con số đăng ký. Nhưng thực tế diễn ra tại mỗi nhà in, tại mỗi lần mở máy in để in một tựa sách nào đó, thì không ai trong ngành xuất bản quản lý cả. Đặc biệt với những tư nhân liên kết làm sách, họ lo toàn bộ các khâu từ tổ chức bản thảo đến in ấn, phát hành, NXB chỉ tham gia mỗi khâu cấp phép, thì càng không ai quản lý được số bản in.

Theo luật định, thì mỗi tựa sách phải in đúng với số lượng bản in đã đăng ký, nhưng nhà nước không có bộ phận nào đủ hiệu quả để kiểm tra giám định việc thực hiện in đúng số lượng. Cho nên, sách đăng ký 1000 bản, thì in nhiều hơn gấp ba, gấp bốn lần, để hạ giá sách xuống đến mức "hết cỡ" phục vụ nhu cầu bạn đọc.

Ta đang quản lý ra sao?

Như thế, rõ ràng mọi người sẽ thắc mắc rằng: giá sách của Nhà nước là giá ảo, vậy tại sao Nhà nước không in nhiều lên, hạ giá rẻ xuống đến mức "hết cỡ" như giới tư nhân vẫn đang làm?

Câu trả lời muôn thuở vẫn là chuyện đóng thuế. "In càng nhiều thì đóng thuế càng nhiều, NXB lại không có lãi, cho nên, số bản in vẫn ghi là 1000 thôi, và in nối bản thêm để bán", một cán bộ của sở VHTT TP.HCM đề nghị không nêu tên ghi nhận như thế.

Đến đây thì mọi người thấy chuyện bán sách ở ta rất bất bình thường, vì không theo quy luật cung cầu. Nếu số bản in trên mỗi tựa sách phản ánh đúng quy luật cung cầu, thì không thể còn "đất" để có thể in nối bản thêm nữa. Đây là điều cốt yếu.

Một vấn đề nữa là quản lý của ta rất yếu, ở các nước, một tựa sách bất ngờ gây được dư luận và trở thành best seller khiến cho nhu cầu tăng vọt, NXB phải tái bản ngay lập tức cũng có cơ quan quản lý in để kiểm soát ngay lần in thêm, đó là tái bản chứ không để hiện tượng "nối bản chui" như VN ta. Trong khi ở ta, những tựa sách bình thường cũng có hiện tượng "nối bản chui", và chuyện này xảy ra ai cũng biết, khiến cho sách "nối bản chui" bày bán dày đặc, hình thành phố sách "rẻ nhất VN".

Cách làm "chui" như vậy thì người mua được lợi, tất nhiên, vì giá sách rẻ. Nhưng chúng ta không thể để cho sách rẻ tự phát một cách bất hợp pháp như thế trong khi, Nhà nước hoàn toàn có thể hạ giá sách bằng cách điều chỉnh lại thuế và in đúng nhu cầu người đọc, khiến cho cả người làm sách và người đọc sách đều có lợi. Và ngành xuất bản như thế mới là văn minh. Chứ hiện nay, tất cả biểu hiện trên giá sách đều là ảo, số lượng bản in trong khung lưu chiểu đăng ký với Cục xuất bản cũng ảo, thì thực chất của ngành xuất bản là gì?

Trong khi đó, chuyện quản lý vẫn được xem là bài toán hóc búa nhất thì ông Cục trưởng cũng cho rằng "thực ra không phải là vô phương".

Theo ông Nhã, cần phải có những biện pháp đồng bộ để loại trừ in lậu. Một trong những biện pháp dễ thấy nhất là đánh vào kinh tế: cứ phát hiện in lậu là phạt gấp 3-4 lần so với lợi nhuận thu được, thì người ta sẽ không dám mạo hiểm in lậu nữa. Nhưng Bộ VHTT thì không định ra mức phạt được, và vì thế mới phải dùng từ "đồng bộ".

Tuy nhiên, với nền hành chính cồng kềnh và luật pháp còn lỏng lẻo như VN, thì không biết đến bao giờ mới có thể có những biện pháp đồng bộ để xử lý việc in lậu, đưa thị trường sách của chúng ta trở về thực tế với đúng nhu cầu của bạn đọc.

LAM ĐIỀN

Việt Báo
contentlength: 9524
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Chợ cá lớn nhất Hà Nội nhộn nhịp đón Tết ông Công, ông Táo
00:00 / --:--

TIN Văn Hóa NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ VăN HóA NÓNG NHẤT

Whitney Houston doi va nghiep

Whitney Houston: đời và nghiệp

Whitney Houston đã đột ngột qua đời , hãy vào đây để tổng kết lại những thăng trầm, scandal trong cuộc đời và sự nghiệp của Whitney..