Độc lập là yêu cầu cao nhất với cơ quan quản lý cạnh tranh

17:45 18/06/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Qua ý kiến tham gia của ông Trương Quang Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Thương mại, tôi thấy lý do tinh giản bộ máy hành chính để đặt cơ quan quản lý cạnh tranh trực thuộc bộ là không hợp lý. Bởi vẫn phải có bộ máy, con người riêng dù là thuộc bộ hay ngang bộ. Cải cách hành chính quan tâm hiệu quả hoạt động bộ máy, chứ không phải con người nhiều hay ít.

From: nvdc@hn.vnn.vn
To:
luatcanhtranh@VnExpress.net
Sent: Tuesday, June 17, 2003 11:11 PM
Subject: gop y

A - Tính độc lập trong hoạt động của cơ quan quản lý cạnh tranh

Độc lập là yếu tố đảm bảo cho sự khách quan và theo đó là sự công bằng. Vì vậy đây là nguyên tắc cao nhất chi phối việc xác lập mô hình cơ quan quản lý cạnh tranh.

Một mô hình theo kiểu cục hay vụ thuộc bộ vi phạm nguyên tắc này vì nó không bảo đảm tính độc lập. Người ta hoàn toàn có lý do xác đáng để nghi ngờ sự khách quan và công bằng ít nhất là với các phán quyết áp dụng đối với bộ (hay các cơ quan thuộc bộ) là đối tượng vi phạm luật khi mà các phán quyết này lại được đưa ra bởi một cục hay vụ mà từ việc bổ nhiệm cán bộ cho đến quỹ lương và nhiều cái khác đều do bộ đó quyết định, chi phối hay gây ảnh hưởng. Vì vậy, ý kiến phản biện (được ghi lại trong thư của ông Trương Quang Hoài Nam - Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Thương mại) cho rằng “điều quan trọng xác định tính độc lập của cơ quan quản lý cạnh tranh không phụ thuộc vào cơ quan đó là bộ, tổng cục hay cục, mà là giao những quyền hạn cụ thể nào để cơ quan đó thực hiện các chức năng, nhiệm vụ một cách độc lập” quả thực có điều đáng ngờ về tính khả thi. Luật cần phải dự kiến, phòng ngừa những tình huống xấu có thể xảy ra.

TS đang tập hợp ý kiến của doanh nghiệp về dự án Luật Cạnh tranh. Bạn đọc nhấn vào đây để gửi thư, hoặc tới địa chỉ

Đến đây có người sẽ lập luận rằng có thể dùng các quy chế đặc biệt để đảm bảo sự độc lập của cơ quan quản lý cạnh tranh thuộc bộ. Câu hỏi đặt ra là: (i) điều gì đảm bảo rằng các quy chế đó sẽ vận hành hiệu quả và chắc chắn sẽ đáp ứng được yêu cầu độc lập khách quan như mong muốn? và (ii) tại sao lại phải vất vả theo đuổi một mô hình chắp vá, “cải lương” như vậy trong khi có thể thực hiện bằng một phương cách đơn giản hơn nhiều đó là thành lập một cơ quan ngang bộ?

Người ta lại có thể cho rằng mô hình cơ quan thuộc bộ “có ưu điểm dễ nhận thấy là dễ thực hiện, không phải tăng đầu mối các cơ quan thuộc chính phủ, phù hợp với xu hướng cải cách hành chính”. Thiết nghĩ (i) sự dễ thực hiện không phải là yếu tố quyết định nhất, vả lại, “đầu” dễ mà “đuôi” khó thì có khi còn tệ hại hơn. Và (ii) đúng là không làm tăng đầu mối thuộc Chính phủ nhưng lại làm tăng đầu mối thuộc bộ. Vậy bản chất vẫn là tăng bộ máy, tăng biên chế (mà sự tăng này lại vô cùng cần thiết và không thể khác được). Mục đích của cải cách hành chính chắc không phải là nhằm giảm đầu mối cơ quan thuộc Chính phủ và chuyển các đầu mối này nếu có về các bộ. Mục đích cao nhất của cải cách hành chính là tăng hiệu năng hoạt động của các cơ quan nhà nước. Gọn nhẹ là một cách để tăng hiệu năng nhưng không phải là cách duy nhất và không nhất thiết phải mâu thuẫn với việc tăng đầu mối thuộc Chính phủ. Vả lại đảm bảo tính độc lập cũng nhằm để tăng hiệu năng hoạt động của cơ quan quan lý cạnh tranh, do vậy việc tăng đầu mối có thể lại là cần thiết. Quốc hội chắc sẽ không phản đối nếu Chính phủ có lập ra thêm một vài chục ủy ban hay bộ đi nữa nếu như điều đó là thực sự là cần thiết để đáp ứng yêu cầu quản lý mới hoặc để tăng hiệu năng hoạt động của bộ máy nhà nước. Đặc điểm bộ máy hành chính của ta hiện nay ở dạng “nơi cần thì rất thiếu mà nơi không cần thì quá thừa”. Tinh giản chỗ thừa chứ không ai lại đi tinh giản chỗ thiếu cả.

B - Bản chất pháp lý của cơ quan quản lý cạnh tranh: vừa là cơ quan hành chính, vừa là cơ quan tài phán

Tôi tán thành ý kiến của bạn Nguyễn Hữu Huyên cho rằng cơ quan quản lý cạnh tranh của ta “vừa là một cơ quan hành chính, vừa là cơ quan tài phán”. Đây là một cơ quan hành chính đặc biệt, có thẩm quyền tài phán và hoạt động chủ yếu của nó là phân xử các tranh chấp về kinh tế, kể cả các tranh chấp với cơ quan quản lý nhà nước cấp bộ. Nội dung quy định hình thức. Là vụ, cục liệu có thích hợp không? Lúc cần phải ra phán quyết, chế tài với bộ “chủ quản”, thời cơ quan này sẽ phải làm thế nào?

Gọi nó là gì cũng được, bộ, ủy ban hay hội đồng, điều đó không quan trọng. Điều quan trọng là xét về thẩm quyền, đây phải là một cơ quan ngang bộ. Mô hình cơ quan ngang bộ cũng phù hợp với tiền lệ đã có ở một số nước - mà đây cũng là một yêu cầu cần xét đến liên quan đến hội nhập.

Liên quan đến ý kiến tôi sẽ trình bày ở dưới, nên đặt tên cho nó là Ủy ban Quốc gia về cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (UBQG) hoặc là Ủy ban Thương mại quốc gia (UBTMQG). Gọi là ủy ban quốc gia bởi vì có lẽ sẽ cần đến 3 ủy ban khu vực Bắc, Trung và Nam.

Nhưng tôi không tán thành ý kiến của bạn Huyên đề xuất mô hình cơ chế hội đồng liên ngành là vì:

- Thứ nhất, trong lịch sử nền hành chính Việt Nam, theo tôi biết hình như chưa có một mô hình liên ngành nào hoạt động thực sự hiệu quả cả? Nếu bạn Huyên biết có cái nào, xin cho một cái làm ví dụ. Các cơ chế liên ngành thường không hoạt động hiệu quả bởi cách thức tổ chức đông vui mà lỏng lẻo của nó. Vậy có nên lặp lại vết xe đó không?

- Thứ hai, việc cử đại điện các bộ tham gia hội đồng không đảm bảo nguyên tắc khách quan độc lập là vì người ta sẽ có lý khi cho rằng: (i) ai có đại diện trong hội đồng thì có tiếng nói và có thể sẽ được lợi hơn người không có đại diện; và (ii) đại diện được cử ra bởi bộ/cơ quan vi phạm luật sẽ không đảm bảo tiếng nói khách quan và công bằng trong vụ việc liên quan đến bộ/cơ quan đó (như đã phân tích ở trên). Chưa kể là bạn lại còn có một đề xuất “nguy hiểm” là có “cơ quan giúp việc tinh nhuệ đặt tại Bộ Thương mại” nữa. Để đảm bảo tính độc lập/khách quan, lẽ nào bạn lại có thể sơ xuất đến như vậy?

C - Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

- Mục đích của Luật Cạnh tranh là bảo đảm quyền cạnh tranh bình đẳng của doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Nó có chung mục đích với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

- Người tiêu dùng Việt Nam đang rất dễ bị tổn thương và gần như không có các quy định, cơ chế, bộ máy thích hợp để bảo vệ hữu hiệu quyền lợi của họ.

UBQG với chức năng/nhiệm vụ của nó như được quy định trong Luật Cạnh tranh nếu có kiêm thêm chức năng là cơ quan thực thi pháp luật bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng thì cũng hoàn toàn phù hợp, tự nhiên và cần thiết.

Một UBQG ra đời sẽ có vô số công việc phải làm (vì trước nay có nhiều việc chẳng biết ai làm, làm ở đâu và làm thế nào) và rất xứng tầm, không đến nỗi phải quá lo lắng về điều đó như ý kiến của bạn Nguyễn Văn Cương . Nhưng đúng như bạn Cương nói, chi phí bỏ ra thật là đáng giá.

D - Tóm lại

Mô hình cơ quan quản lý cạnh tranh của Việt Nam nên là một ủy ban quốc gia mang tính hành chính - tài phán ngang bộ, trực thuộc Chính phủ, có chức năng đảm trách thực thi Luật Cạnh tranh và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Nguyen
nvdc@hn.vnn.vn

Theo dòng sự kiện:
Luật Cạnh tranh thiếu quy định xử lý xung đột pháp luật (17/06/2003)
Cơ quan quản lý cạnh tranh cần nghe ý kiến người tiêu dùng (17/06/2003)
Cần luật hóa hình thức kinh doanh hàng đa cấp (13/06/2003)
Hoan nghênh tinh thần làm việc của ban soạn thảo Luật Cạnh tranh (13/06/2003)
Hội đồng liên ngành - mô hình quản lý cạnh tranh thích hợp (13/06/2003)
Xem tiếp»
Việt Báo
contentlength: 13488
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Trang Ban Đọc NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ TRANG BAN ĐọC NÓNG NHẤT

Toi ghen voi vo sap cuoi cua chong cu

Tôi ghen với vợ sắp cưới của chồng cũ

Hãy nhìn nhận thất bại, lấy đó làm bài học xương máu và cũng là nền tảng để khắc phục những sai sót của bản thân. Hạnh phúc vẫn..

Chong luon goi toi la con No

Chồng luôn gọi tôi là 'con Nở'

Tôi không biết lần đầu tiên anh ấy nói với chị những lời như thế là khi nào nhưng chắc hẳn chị cũng đã im lặng. Và đến bây giờ đã..

Co nen hy sinh hanh phuc vi chong bat luc

Có nên hy sinh hạnh phúc vì chồng bất lực

Hình ảnh của bạn trong anh ấy khi các bạn sống thực tế với nhau sẽ khác, không hề đẹp như bây giờ và quá khứ. Bạn nên vun đắp, chia..

Vo toi khong the quen duoc nguoi cu

Vợ tôi không thể quên được người cũ

Lúc yêu nhau thì như nào cũng được, nhưng khi đã cưới về thì hãy nhớ chúng ta đã định hướng một con đường chung cho cả hai, bỏ qua..

Toi sap no tung vi me chong cay nghiet

Tôi sắp nổ tung vì mẹ chồng cay nghiệt

Về người mẹ, đó là tính cố hữu của người phụ nữ, đang yên đang lành tự nhiên có một người lạ lùng đến sẻ chia đi tình cảm của mẹ..