Vì sao Triều Tiên nổi giận trước "mô hình Libya" do Mỹ đề xuất?

10:27 18/05/2018
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Khi bất ngờ dọa hủy thượng đỉnh với Mỹ, truyền thông Triều Tiên liên tục nhắc đến số phận của quốc gia cách họ nửa vòng Trái Đất khiến họ không thể ngây thơ từ bỏ hạt nhân.

Nước được hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) nhắc đến 5 lần trong bản tin ngày 16/5 chính là Libya. 15 năm trước, nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi của nước này đã chấp nhận từ bỏ chương trình hạt nhân còn non trẻ để thoát khỏi những cấm vận kinh tế của Mỹ và phương Tây.  

Trong góc nhìn của tân Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John R. Bolton, Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un trong cuộc gặp ngày 12/6 cần phải đạt được một thỏa thuận như Gaddafi và cựu tổng thống Mỹ George W. Bush từng có: Phi hạt nhân hóa toàn diện đổi lấy hội nhập kinh tế.

“Chúng tôi ủng hộ mô hình Libya những năm 2003-2004. Dĩ nhiên tình hình hiện nay có những khác biệt lớn. Chương trình hạt nhân của Libya khi đó có quy mô hẹp hơn. Tuy nhiên, thỏa thuận mà chúng tôi nhắm đến vẫn tương đồng về căn bản”, ông trả lời Fox News tháng qua.

Vi sao Trieu Tien noi gian truoc "mo hinh Libya" do My de xuat?
Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John R. Bolton muốn áp dụng "mô hình Libya" cho đàm phán hạt nhân với Triều Tiên. Ảnh: AP

Triều Tiên đã trực tiếp công kích những bình luận trên của ông Bolton. Cái tên của vùng đất Bắc Phi đang chìm trong hỗn loạn bỗng trở thành yếu tố quyết định thành - bại của thượng đỉnh Mỹ - Triều.

Điều gì xảy ra ở Libya?

Chứng kiến Mỹ xâm lược Iraq và lật đổ Saddam Hussein năm 2003, cựu độc tài Muammar Gaddafi không khỏi lo sợ mình sắp trở thành mục tiêu tiếp theo.

Trả lời phỏng vấn của đài CNN ngày 23/12/2003, ông Gaddafi gián tiếp thừa nhận cuộc chiến của Mỹ ở Iraq là một trong những điều thúc đẩy ông phi hạt nhân hóa. Trước đó chỉ 5 ngày, sau nhiều cuộc đàm phán bí mật với Anh và Mỹ, Libya đã chấp nhận chấm dứt toàn bộ các chương trình phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt (WMD) và chuyển tất cả những thiết bị mua từ Abdul Qadeer Khan, "cha đẻ" của bom hạt nhân Pakistan, ra khỏi lãnh thổ. 

Vật liệu hạt nhân của Libya được chuyển hết ra nước ngoài, phần lớn được đưa đến phòng thí nghiệm vũ khí của Mỹ ở Oak Ridge, Tennessee. Khi thông báo chính thức về thỏa thuận này, Tổng thống Bush không quên gửi thông điệp cho Triều Tiên và Iran - hai khách hàng còn lại của Abdul Qadeer Khan. “Tôi hy vọng những nhà lãnh đạo khác sẽ nhìn hành động của Libya làm gương”, cựu tổng thống Mỹ khi đó tuyên bố.

Vi sao Trieu Tien noi gian truoc "mo hinh Libya" do My de xuat?
Phóng viên Mỹ tham quan lò phản ứng hạt nhân Tajura của Libya vào tháng 1/2004, không lâu sau khi nước này tuyên bố sẽ phi hạt nhân hóa. Ảnh: AP

Thỏa thuận Libya chỉ là một dòng nhỏ trong lịch sử của nước Mỹ đầu thế kỷ 21, nhưng với Triều Tiên lại là một bài học vô giá. Trong cách nhìn của Bình Nhưỡng, khi ông Gaddafi thông báo về thỏa thuận vào ngày 19/12/2003, ông đã gián tiếp ký vào án tử của chính mình gần 8 năm sau.

Giữa cao điểm “Mùa xuân Ả Rập” năm 2011, NATO có thể rảnh tay can thiệp quân sự mà không sợ Libya trả đũa. Được hỗ trợ hỏa lực trên không, phe ly khai đã tiến đánh thành công thủ đô Tripoli, để rồi vài tháng sau Gaddafi bị tử hình ngay giữa phố nơi tòa án và người hành quyết chính là đám đông đang say máu cuồng nộ.

Không có nền dân chủ nào được lập nên tại Syria như phương Tây kỳ vọng, thay vào đó là một vùng đất vô chính phủ và chìm trong hỗn loạn chưa thấy hồi kết. Như kỳ vọng của ông Bush, Triều Tiên dĩ nhiên lấy câu chuyện Libya “làm gương” răn mình.

Vi sao Trieu Tien noi gian truoc "mo hinh Libya" do My de xuat?
Libya giờ đây vẫn chìm trong bạo loạn và tình trạng vô chính phủ chưa thấy hồi kết. Ảnh: New York Times

Không muốn đi lại vết xe đổ

Nỗi sợ phải chịu chung số phận với Libya một khi từ bỏ vũ khí hạt nhân đã ám ảnh Triều Tiên suốt nhiều năm qua.

Trước việc Mỹ và đồng minh không kích Libya vào năm 2011, Bộ Ngoại giao Triều Tiên đã lên án thỏa thuận phi hạt nhân hóa năm 2003 chỉ là âm mưu tước vũ khí Libya để dễ bề xâm lược. Những quan chức lãnh đạo tại Triều Tiên cho rằng Muammar Gaddafi đáng lẽ không mất mạng nếu còn giữ chương trình hạt nhân quốc gia.

Truyền thông Triều Tiên không ít lần đề cập Libya và Iraq như những bài học mà Triều Tiên phải luôn ghi nhớ.

“Lịch sử chứng minh rằng sức mạnh răn đe hạt nhân chính là thanh bảo kiếm mạnh nhất để chống lại những kẻ thù xâm lược hung hăng. Chính quyền của Saddam Hussein ở Iraq và chính quyền Gaddafi ở Libya đã không thể thoát khỏi số phận bị hủy diệt sau khi bị tước đoạt những nền tảng phát triển hạt nhân và tự nguyện từ bỏ chương trình hạt nhân”, một bản tin của KCNA nhấn mạnh không lâu sau khi Triều Tiên thử bom hạt nhân lần 5 vào tháng 9/2016.

Vi sao Trieu Tien noi gian truoc "mo hinh Libya" do My de xuat?
Trung tâm nghiên cứu hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên. Ảnh: KCNA

Tuy nhiên, Bình Nhưỡng tự tin họ sẽ không để lịch sử tái diễn ở phía bắc bán đảo Triều Tiên. Trong bản tin ngày 16/5, KCNA nhấn mạnh Triều Tiên sẽ không đi vào vết xe đổ của Iraq và Libya: “sụp đổ vì cả đất nước chịu cúi đầu trước các cường quốc”.

“Không thể nào so sánh Triều Tiên, một quốc gia có vũ khí hạt nhân, với Libya khi đó chỉ mới bắt đầu chương trình hạt nhân. Thế giới biết rõ đất nước chúng ta không giống Libya hay Iraq”, tuyên bố của KCNA nhấn mạnh.

Bình Nhưỡng đã cho thực hiện 6 lần thử nghiệm vũ khí hạt nhân từ năm 2006-2017, với vụ thử mạnh nhất đạt sức công phá gần 100 kiloton. Các cơ quan tình báo Mỹ ước tính kho vũ khí Triều Tiên có từ 20-60 đầu đạn hạt nhân, ngoài ra còn có “bộ sưu tập” tên lửa đạn đạo từ tầm trung đến liên lục địa đủ khả năng đe dọa trực tiếp nước Mỹ.

  • Triều Tiên

    Vi sao Trieu Tien noi gian truoc "mo hinh Libya" do My de xuat?

    Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên - còn gọi là Triều Tiên, Bắc Triều Tiên hay Bắc Hàn - là một quốc gia Đông Á trên phần phía bắc Bán đảo Triều Tiên. Ở phía nam, nước này giáp biên giới với Hàn Quốc, nước từng cùng là một quốc gia duy nhất với quốc hiệu là Triều Tiên cho tới tận năm 1945. Biên giới phía bắc đa phần giáp với Trung Quốc dọc theo sông Áp Lục và Đồ Môn. Bắc Triều Tiên và Liên bang Nga có chung biên giới dài chỉ 18.3 km dọc theo sông Đồ Môn ở góc đông bắc đất nước. Triều Tiên và Hàn Quốc về lý thuyết vẫn đang ở trong tình trạng chiến tranh sau thỏa hiệp ngừng bắn vào ngày 27/7/1953.

    Bạn có biết: Mặc dù đóng cửa với thế giới bên ngoài, bất kỳ ai cũng có thể du lịch tới Triều Tiên gồm cả công dân có hộ chiếu Mỹ.

    • Diện tích: 120.540 km²
    • Dân số: 25 triệu (2016)
    • Ngôn ngữ: Tiếng Triều Tiên
    • Thủ đô: Bình Nhưỡng
    • Mã điện thoại: 850
VietBao.vn
contentlength: 11486
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Người đàn ông bốc đầu, đứng một chân đua xe ở Hà Nội lên báo Anh
00:00 / --:--