Phiên chợ Ba tư

09:43 08/11/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Phien cho Ba tu
Nhà máy hạt nhân Iran.

- Trong khi triển vọng giải pháp cho vấn đề năng lượng hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên vẫn bế tắc và những nhân nhượng mà Mỹ và CHDCND Triều Tiên tiến hành với nhau vẫn danh nghĩa nặng hơn thực chất thì xung quanh vấn đề tương tự ở Iran dường như lại có nhiều biến động mới, theo chiều hướng khả quan hơn nhiều so với ở Đông Bắc Á.

Giữa Mỹ và Iran trong vấn đề này không chỉ không găng như giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên, mà hai bên còn xích lại gần nhau đáng kể hơn so với trong trường hợp Mỹ và CHDCND Triều Tiên. Chính quyền Bush tuy vẫn còn lên giọng răn đe Iran, nhưng sự răn đe này liên quan đến tình thế khó khăn của Mỹ ở Iraq nhiều hơn là biểu thị thực chất quan hệ giữa Iran và Mỹ. Mới đây, Mỹ lại chủ động tuyên bố sẵn sàng nối lại đối thoại chính trị song phương không chính thức với Iran. Đội quân xung kích mà Mỹ sử dụng trong trường hợp với Iran là Tổ chức Năng lượng nguyên tử quốc tế IAEA thì lại đã bắt đầu đánh giá tích cực về sự hợp tác của Iran. Bộ ba Anh, Pháp và Đức trong EU xông ra đảm nhận vai trò trung gian như Trung Quốc đang làm ở Đông Bắc Á.

Nếu như ở Đông Bắc Á, cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều muốn "phi hạt nhân" bán đảo Triều Tiên, thì Mỹ và EU lại không thể theo đuổi mục tiêu ấy ở Iran. Mỹ và Trung Quốc có thể tập hợp được lực lượng với khẩu hiệu chống phổ biến vũ khí hạt nhân, nhưng Mỹ và EU trong trường hợp Iran không thể bác bỏ quyền của Iran sử dụng năng lượng hạt nhân vào mục đích hoà bình, mà trong trường hợp này lại trên cơ sở sự hợp tác với Nga. Vấn đề hạt nhân cũng còn là nhân tố cùng quyết định cuộc đấu tranh quyền lực nội bộ ở Iran, giữa các thế lực tăng lữ Hồi giáo chính thống bảo thủ với phe cải cách xung quanh Tồng thống Khatami. Mỹ làm găng trong vấn đề này thì ảnh hưởng của phe bảo tôn giáo chính thống bảo thủ ở Iran sẽ tăng; Mỹ đi vào đối thoại thì sẽ hậu thuẫn cho phe cải cách, nhưng lại làm cho tính mâu thuẫn trong chính sách của Mỹ thêm nổi bật vì nó khác biệt rõ nét so với chính sách của Mỹ ở CHDCND Triều Tiên. EU không muốn Nga chuyển giao công nghệ hạt nhân cho Iran, nhưng lại cũng không sẵn sàng "đầu tư hạt nhân" vào Iran để thay thế. Nga sẵn sàng chấp nhận một giải pháp đa phương ở CHDCND Triều Tiên để "phi hạt nhân hoá bán đảo", nhưng lại không hy sinh những lợi ích kinh tế to lớn trong làm ăn với Iran trên lĩnh vực hạt nhân.

Phiên chợ Ba Tư vì thế không chỉ khác về diện khách hàng, mà cả các sản phẩm có thể bán và có thể mua cũng khác. Phiên chợ này náo nhiệt hơn vì thật ra mức độ gay cấn của các cuộc mặc cả không phản ánh thực chất của các lợi ích đang được theo đuổi. Hiện nay, Nga chưa chính thức tham cuộc vì biết rằng cuộc dền dứ giữa Mỹ và Iran sẽ còn tiếp diễn. Cái khó của Mỹ là không thể coi Iran như một CHDCND Triều Tiên thứ 2, lại càng không thể biến Iran thành một Iraq thứ 2. Cái khó của EU là không thể đảm bảo lợi ích của EU mà không lưu ý thoả đáng tới lợi ích của Iran và ý đồ mà Mỹ đang theo đuổi. Như thế có thể thấy phiên chợ xứ Ba Tư còn sẽ phải họp nhiều lần; giải pháp cho vấn đề tuy chưa lộ diện, nhưng cả vụ việc này cũng sẽ chẳng dẫn đến đụng độ quân sự trực tiếp giữa bên này với bên kia.

  • Lục Quán Anh
Việt Báo
contentlength: 5608
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Nửa đêm dậy đi tiểu, nam thanh niên quay được cảnh tượng khiến cả MXH nổi da gà
00:00 / --:--

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ THế GIớI NÓNG NHẤT

152 du khach Viet mat tich o Dai Loan

152 du khách Việt mất tích ở Đài Loan

Giới chức Đài Loan ngày 25/12 xác nhận rằng họ đã mất liên lạc với 152 du khách Việt Nam sau khi những người này tới sân bay thành..