Nhiều câu hỏi không lời đáp quanh vụ tàu So San

15:09 14/12/2002
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nhieu cau hoi khong loi dap quanh vu tau So San
Tàu So San trên biển Ảrập.

Quyết định của Mỹ trao trả 15 quả tên lửa Scud, 15 đầu đạn thông thường và các thùng hóa chất cho Yemen, sau khi chặn bắt con tàu của CHDCND Triều Tiên trên hải phận quốc tế, cho thấy kẽ hở pháp lý mà thông qua đó, một scandal có cơ hội xảy ra.

So San, con tàu chở tên lửa Scud, có những dấu hiệu không bình thường theo quy định hàng hải - không treo quốc kỳ, bản kê khai hàng hóa sai sự thật, từ chối cung cấp bản khai để kiểm tra. Điều này khiến hải quân Tây Ban Nha, dựa vào tin ngầm báo của Mỹ, bắt giữ con tàu ngay trên hải phận quốc tế của biển Ảrập. Những dấu hiệu bất thường trên, cùng với 15 tên lửa Scud giấu bên dưới hàng nghìn bao xi măng và điểm đến Yemen khiến nhiều người lập tức nghĩ đến việc buôn lậu. Tuy nhiên, Sanaa khẳng định họ đã mua tên lửa từ Bắc Triều Tiên và việc giao hàng là hợp pháp. Washington đành trả tự do cho con tàu, bởi họ không có cơ sở pháp lý nào để giữ nó, mặc dù các quan chức Mỹ vẫn còn nhiều câu hỏi đặt ra quanh vụ giao dịch này. Vụ việc cho thấy sự phức tạp của một thời kỳ mới, trong đó Mỹ muốn hành động nhằm ngăn chặn hoặc phủ đầu các mối đe dọa an ninh.

Trong trường hợp 15 tên lửa Scud lần này, bên nhận hàng là một đồng minh của Washington và đã thừa nhận việc mua bán. Bất chấp nhữg nỗ lực của Mỹ và nhiều nước khác nhằm hạn chế phổ biến tên lửa, việc bán các loại vũ khí thông thường vẫn là hợp pháp. Yemen đã chỉ trích việc bắt giữ con tàu, và đòi hỏi Mỹ trao trả hàng hóa. Nhưng vụ mua sắm này cho thấy Sanaa thất hứa với Washington về việc không đặt hàng của CHDCND Triều Tiên nữa. Điều này chắc sẽ gây căng thẳng trong quan hệ song phương. Yemen vốn là căn cứ của Al-Qeada, nhưng từ sau vụ 11/9, nước này đã sát cánh với Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố. Vậy nên sau khi trả hàng, chính quyền Bush nhấn mạnh rằng Yemen vẫn là đồng minh tốt. Tuy nhiên, vụ tàu So San sẽ khiến Mỹ thêm thận trọng quan sát hành động của người đồng minh vùng Vịnh này.

Lo sợ tên lửa Scud rơi vào tay những kẻ khủng bố có thể là một nguyên nhân khiến Washington quyết định chặn bắt tàu So San. Sự yếu kém của chính phủ Yemen cùng ảnh hưởng mạnh mẽ của các nhóm Hồi giáo quá khích có thể biến vũ khí trang bị cho quân đội thành công cụ của những kẻ khủng bố. Việc Sanaa ủng hộ Iraq trong cuộc chiến năm 1991 khiến một số người Mỹ lo ngại rằng thực ra nước này đang tích trữ vũ khí phòng khi căng thẳng ở vùng Vịnh lên cao. Mối nghi ngờ này càng có cơ sở nếu xét đến việc Yemen không hề bị đe dọa quân sự. Nước này có địa thế rất khó xâm phạm. Mối đe dọa lớn nhất đối với Sanaa là từ các nhóm Hồi giáo trong nước, mà tên lửa Scud thì không hữu dụng trong cuộc chiến chống những tổ chức này.

Dù đã có những nỗ lực ngoại giao từ cả hai phía, quan hệ giữa Yemen và láng giềng Ảrập Xêút vẫn căn thẳng. Riyadh hẳn có chung mối quan ngại với Mỹ khi biết Sanaa đang tích trữ tên lửa tầm trung mua từ Bắc Triều Tiên.

Vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời đáp xung quanh con tàu So San và hàng hóa trên tàu. Nhưng rõ ràng, việc bắt giữ tên lửa vừa rồi có thể được phía Mỹ coi là hành động “ngăn chặn phổ biến vũ khí”, một phần trong học thuyết mới của chính quyền Bush về an ninh quốc gia nhằm dập tắt ngay từ đầu những mối đe dọa. Và cũng như trong cuộc chiến chống khủng bố, đấy là một trò chơi mới mà những luật lệ của nó đang dần được hình thành, qua những sự kiện như thế này.

Về phía CHDCND Triều Tiên, chính phủ của Chủ tịch Kim Châng In coi việc Mỹ chặn tàu thương mại So San là hành động hải tặc, và yêu cầu Washington xin lỗi. Theo Bình Nhưỡng, hành động của Mỹ đã xâm phạm chủ quyền của CHDCND Triều Tiên, vi phạm thủ tục thương mại quốc tế và không thể tha thứ được.

Chưa rõ Washington sẽ làm gì trước yêu cầu này. Nhưng trong cuộc điện đàm hôm qua với người đồng nhiệm Hàn Quốc, Tổng thống Mỹ vẫn khẳng định muốn tìm giải pháp hòa bình cho vấn đề Triều Tiên.

T. Huyền (theo Time, Reuters)

Theo dòng sự kiện:
Bình Nhưỡng yêu cầu Mỹ xin lỗi vì vụ tàu chở tên lửa (13/12/2002)
Yemen sẽ không mua thêm tên lửa Scud từ Bắc Triều Tiên (13/12/2002)
Mỹ xin lỗi Tây Ban Nha về vụ tàu chở tên lửa (13/12/2002)
Mỹ "thỏa mãn" trước sự đảm bảo của Yemen (12/12/2002)
Hình ảnh vụ bắt giữ tàu chở tên lửa Scud tới Yemen (12/12/2002)
Việt Báo
contentlength: 7362
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ THế GIớI NÓNG NHẤT

Chay Nha tho Duc Ba Paris

Cháy Nhà thờ Đức Bà Paris

Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng đã phá huỷ nghiêm trọng công trình kiến trúc nổi tiếng thế giới - Nhà thờ Đức Bà Paris.

152 du khach Viet mat tich o Dai Loan

152 du khách Việt mất tích ở Đài Loan

Giới chức Đài Loan ngày 25/12 xác nhận rằng họ đã mất liên lạc với 152 du khách Việt Nam sau khi những người này tới sân bay thành..