Môi trường suy thoái - cái giá của tăng trưởng?

17:03 05/12/2005
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Thế giới ""loá mắt"" trước sự phát triển kinh tế thần kỳ của Trung Quốc trong vài năm gần đây. Tuy nhiên, nó cũng phải trả cái giá khổng lồ cho môi trường. Ô nhiễm là một vấn đề nghiêm trọng và tốn kém. Trong cuộc trả lời phỏng vấn tờ Spiegel, Thứ trưởng Môi trường Trung Quốc Pan Yue cho biết, những vấn đề này sẽ sớm ""lũng đoạn"" đất nước và biến hàng triệu người thành ""những kẻ tị nạn môi trường"".

Moi truong suy thoai cai gia cua tang truong
Tăng trưởng kinh tế thần kỳ ở Trung Quốc kéo theo tình trạng ô nhiễm môi trường.

Spiegel: Trung Quốc đang làm loá mắt thế giới bằng nền kinh tế bùng nổ của mình với tỷ lệ tăng trưởng đạt 9,5%. Ông có hài lòng với tốc độ tăng trưởng này?

Thứ trưởng Pan: Tất nhiên tôi hài lòng với sự thành công của nền kinh tế Trung Quốc. Tuy nhiên, đồng thời tôi cũng rất lo lắng. Chúng tôi đã sử dụng quá nhiều nguyên liệu thô để duy trì tốc độ tăng trường này. Ví dụ, để sản xuất những sản phẩm có giá trị khoảng 10.000 USD, chúng tôi cần số lượng các nguồn lực lớn gấp 7 lần so với Nhật Bản, gấp 6 lần so với Mỹ và có lẽ là xấu hổ nhất là gấp gần 3 lần so với Ấn Độ. Mọi thứ không được phép diễn ra như vậy.

Một quan điểm như vậy rõ ràng không phổ biến ở đất nước ông.

Có nhiều yếu tố kết hợp ở đây: chúng tôi thiếu nguyên liệu thô, không có đủ đất và dân số ngày một tăng. Hiện tại, có khoảng 1,3 tỷ người đang sinh sống tại Trung Quốc, gấp đôi so với 50 năm trước. Trong năm 2020, dân số Trung Quốc có thể lên tới 1,5 tỷ người. Các thành phố đang phát triển, nhưng đồng thời các khu vực hoang mạc cũng lan rộng; diện tích đất sử dụng và cư trú giảm một nửa trong vòng 50 năm qua.

Tuy nhiên, mỗi năm Trung Quốc đều cố nâng cao tiếng tăm của mình như một ""vùng đất diệu kỳ"" về mặt kinh tế?

Sự kỳ diệu này sẽ sớm kết thúc bởi môi trường không còn bắt kịp với tốc độ tăng trưởng kinh tế. Mưa a-xít đã đổ xuống 1/3 lãnh thổ Trung Quốc, một nửa lượng nước tại 7 con sông lớn hoàn toàn không thể sử dụng, trong khi 1/4 dân số không được tiếp cận với nước sạch, 1/3 dân cư đô thị phải hít thở không khí bị ô nhiễm, chưa tới 20% rác thải tại các đô thị được sử lý bằng các biện pháp thân thiện môi trường. Cuối cùng, 5 trong số 10 thành phố bị ô nhiễm nặng nhất thế giới thuộc về Trung Quốc.

Môi trường suy thoái ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế?

Ảnh hưởng rất lớn, bởi vì không khí, nước đều bị ô nhiễm, chúng tôi mất từ 8-15% Tổng thu nhập quốc nội (GDP). Đấy là chưa tính những thiệt hại đối với sức khoẻ. Chỉ tính riêng ở Bắc Kinh, 70-80% các ca ung thư phổi đều có liên quan đến môi trường. Ung thư phổi đã trở thành nguyên nhân số một gây tử vong.

Người dân phản ứng với các vấn đề về sức khoẻ trên như thế nào? Liệu mọi người có chuyển tới những khu vực trong sạch hơn ở Trung Quốc?

Ngay cả bây giờ, nhiều khu vực phía Tây và những vùng sinh thái ở Trung Quốc cũng không còn hỗ trợ được những người hiện đang sinh sống tại đó. Trong tương lai, chúng tôi sẽ phải tái định cư cho khoảng 186 triệu dân tại 22 tỉnh thành phố. Trong khi đó, các tỉnh và thành phố khác chỉ có thể tiếp nhận được khoảng 33 triệu người. Điều đó có nghĩa Trung Quốc sẽ có hơn 150 triệu người di cư sinh thái hoặc nếu bạn thích thì có thể gọi là ""những người tị nạn môi trường"".

Chính phủ Trung Quốc có cố gắng kiểm soát tình trạng ô nhiễm?

Moi truong suy thoai cai gia cua tang truong
Ô nhiễm, gánh nặng cho nhiều đô thị lớn ở Trung Quốc.

Có, tại nhiều thành phố như Bắc Kinh, chất lượng không khí đã được cải thiện. Và, nước tại một số sông, hồ sạch hơn trước. Giờ đây, đã có thêm nhiều khu bảo tồn và một số thành phố điểm đang tập trung đặc biệt tới bảo vệ môi trường. Chúng tôi đã thông qua các luật và quy định bổ sung chặt chẽ hơn và được tuân thủ mạnh mẽ hơn.

Tuy nhiên, một số nhân vật ủng hộ phát triển kinh tế ở Bắc Kinh sẽ vẫn bảo lưu quan điểm như trước?

Hiện, họ vẫn đóng vai trò đầu tầu. Đôi với họ, GDP là tiêu chuẩn duy nhất để đo năng lực của Chính phủ. Tuy nhiên, chúng tôi cũng mắc sai lầm: Chúng tôi tin rằng, nền kinh tế phồn thịnh tự động sẽ ""tay trong tay"" với ổn định chính trị. Và tôi nghĩ rằng, đó là một sai lầm lớn. Kinh tế tăng trưởng càng nhanh, chúng ta càng gần với nguy cơ khủng hoảng chính trị nếu các kế hoạch cải cách không bắt được nhịp. Nếu khoảng cách giàu nghèo bị nới rộng, thì các khu vực ở Trung Quốc và xã hội nói chung sẽ trở nên bất ổn. Nếu nền dân chủ và hệ thống pháp luật của chúng tôi bị tụt hậu so với phát triển kinh tế, nhiều nhóm trong dân chúng sẽ không thể bảo vệ được những lợi ích của chính họ. Và còn có sai làm nữa trong cách nghĩ này....

Là gì vậy?

Đó là giả định rằng, tăng trưởng kinh tế sẽ cho chúng tôi những nguồn lực tài chính để đối phó với các cuộc khủng hoảng môi trường, nguyên liệu thô, và gia tăng dân số.

Tại sao lại không được?

Sẽ không có đủ tiền và đơn giản chúng tôi đang mất thời gian. Các nước phát triển với Tổng thu nhập quốc dân tính trên đầu người từ 8.000 USD đến 10.000 USD mới có thể đáp ứng được, nhưng chúng tôi thì không. Trước khi chúng tôi đạt tới con số 4.000 USD, nhiều cuộc khủng hoảng được hình thành sẽ tác động chúng tôi. Xét về mặt kinh tế, chung tôi không đủ mạnh để vượt qua các cuộc khủng hoảng đó.

Ông là người khởi xướng cái gọi là ""Tổng thu nhập quốc nội xanh"". Nó là cái gì vậy?

Đây là một mô hình đánh giá những chi phí cho tăng trưởng, như ô nhiễm môi trường là một ví dụ, và nó là chủ đề mà chúng tôi đang thảo luận với các chuyên gia Đức. Chúng tôi muốn năng lực của các cơ quan chức năng không chỉ được đo bằng tăng trưởng kinh tế mà còn bằng cách họ giải quyết các vấn đề về môi trường và xã hội.

Bộ của ông có khả năng tấn công các trường hợp vi phạm môi trường?

Mới đây, chúng tôi đã đóng cửa 30 dự án, trong đó có một số nhà máy điện - một trong số đó ở Đập Tam Hiệp. Các công ty tham gia đã không đánh giá được những ảnh hưởng của các vụ đầu tư mới đối với môi trường.

Tuy nhiên, 26 dự án khác vẫn được phép tiến hành. Họ chỉ phải đóng một ít tiền phạt - chỉ là hạt đỗ so với số tiền tỷ họ đổ ra đầu tư.

Thật không may, điều đó là sự thật. Đó là lý do luật pháp của chúng tôi cần cải cách. Dù chúng tôi có ít quyền, nhưng chúng tôi sẽ đóng cửa các dự án bất hợp pháp, trong đó có cả các nhà máy mang lại lợi ích kinh tế lớn như giấy, nhôm, xi măng và thép...

  • Trần Kiên (gt)
Việt Báo
contentlength: 12420
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Người đàn ông bốc đầu, đứng một chân đua xe ở Hà Nội lên báo Anh
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ THế GIớI NÓNG NHẤT

Chay Nha tho Duc Ba Paris

Cháy Nhà thờ Đức Bà Paris

Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng đã phá huỷ nghiêm trọng công trình kiến trúc nổi tiếng thế giới - Nhà thờ Đức Bà Paris.

152 du khach Viet mat tich o Dai Loan

152 du khách Việt mất tích ở Đài Loan

Giới chức Đài Loan ngày 25/12 xác nhận rằng họ đã mất liên lạc với 152 du khách Việt Nam sau khi những người này tới sân bay thành..