Davos và Porto

13:30 29/01/2005
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Davos va Porto
Đại biểu của "nhà giàu" họp tại Davos
TTCN - Lần thứ năm liên tiếp, Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) - Davos và Diễn đàn Xã hội thế giới (WSF) - Porto Alegre cùng khai mạc hôm thứ tư 26-1 vừa qua.

Ở thành phố nghỉ đông Davos cực kỳ sang trọng và đắt đỏ, 2.250 nhà lãnh đạo kinh tế và chính trị thế giới cùng các quan chức tư và công từ hơn 96 quốc gia, trong đó có hơn 20 quốc trưởng hay thủ tướng, đến “chính luận” về các vấn đề phát triển quốc gia hay tập đoàn. Tại thị trấn cảng Porto Alegre của Brazil, trên 100.000 nhà hoạt động xã hội thuộc 1.800 tổ chức phi chính phủ dựng trại, cắm lều họp bàn về những vấn đề thiết thân đến sự phát triển của/ vì/ cho người nghèo, như một đối trọng, một cái thắng (phanh) cho sự phát triển kinh tế không vì con người (theo họ) mà tại Davos, giới tư bản và các chính phủ có thể sẽ chủ trương.

Tại Davos, khẩu hiệu chính năm nay là “nhận trách nhiệm trước những chọn lựa khó khăn”. Sáu đề tài gọi là “các vấn vạn” - cuộc chiến chống nghèo khó, toàn cầu hóa một cách công bằng, thay đổi khí hậu, giáo dục, Trung Đông và vấn đề lãnh đạo trên thế giới - là những đề tài đòi hỏi đào sâu suy nghĩ.

Tại Porto Alegre, các chủ đề chính năm nay là ”sự phát triển bền vững”, “quyền con người”, “các phương tiện truyền thông”, “xã hội dân sự và chính trị”, “vai trò của các công ty đa quốc gia và việc bảo tồn môi trường”, “cuộc chiến chống chủ nghĩa tân tự do”, “vấn đề xóa nợ cho các quốc gia đang phát triển”, “sự đa dạng văn hóa”, “hòa bình”... 1.700 diễn đàn nhỏ sẽ chia nhau số 100.000 đại biểu tham dự diễn đàn của người dân nghèo này.

Giở lại lịch sử WEF sẽ thấy nếu như các chính phủ tư bản hàng đầu (G7) đã mở ra cho mình một diễn đàn riêng gọi là hội nghị thượng đỉnh G7 từ năm 1973 theo sáng kiến của tổng thống Pháp Valery - Giscard d’Estaing để đưa ra những quyết định có tác động toàn cầu theo lợi ích của bảy nước giàu có nhất thế giới, thì WEF chính là diễn đàn của giới tư bản, trí thức, chính trị từ năm 1971 xuất phát từ một ý tưởng của giáo sư môn chính sách kinh doanh Klaus Schwab.

Lịch sử thành lập các diễn đàn thường niên của WEF (cũng như các hội nghị thượng đỉnh G7) có thể được xem như là khởi đầu cho quá trình toàn cầu hóa: giới chủ nhân và chính phủ các nước công nghiệp lớn cùng nhau bàn bạc trên qui mô toàn cầu để tiến đến một trật tự nào đó thuận lợi cho họ. Nhà sáng lập WEF Klaus Schwab nhấn mạnh về vai trò của WEF: “Ngày nay không một chính phủ nào, một công ty hay tập đoàn nào có thể hoạt động một mình. Trong 30 năm qua, chúng tôi đã đưa các lãnh đạo thế giới lại với nhau”.

Giở lại lịch sử WSF, bắt đầu từ năm 2001, sẽ thấy đây là một phản ứng của các tổ chức, đoàn thể xã hội trước sự định đoạt của các tập đoàn kinh tế thế giới, các chính phủ (tư bản) cùng các định chế tài chính quốc tế... nơi người dân toàn cầu. Khi IMF ấn định những lịch trình “tái cấu trúc kinh tế”, thì điều đó cũng đồng nghĩa với sự cắt giảm không thương tiếc chỗ làm, những chính sách gọi là “thắt lưng buộc bụng” nơi những người chẳng còn có bụng để thắt nữa.

Davos va Porto
Đại biểu của "người nghèo" họp tại Porto Alegre
Khi OPEC không tăng sản lượng để giữ giá dầu ở mức cao, khi nước có nguồn dự trữ dầu hỏa lớn nhất thế giới không chịu khai thác tài nguyên của mình, không chịu giảm chi tiêu năng lượng song vẫn cứ giữ giá bán lẻ chưa đầy 2 USD một gallon, tức chưa đầy 8.500 đồng/ lít, để hàng trăm triệu cử tri thoải mái lái xe và bỏ phiếu cho đương kim chính phủ thì cán cân cung - cầu về dầu hỏa thế giới có lật nhào, và người dân các nước nghèo có “phát điên” vì giá dầu hay vì thiếu dầu do nước đó không đủ ngoại tệ nhập dầu, thậm chí có kẻ đi tù vì buôn lậu xăng dầu, cũng là điều dễ hiểu.

Trước khi WSF ra đời, các tổ chức xã hội này chỉ biết biểu tình trước cửa các tòa nhà hội nghị G7, IMF, WB, rồi thì Davos, để rồi bị cảnh sát đàn áp, bắt giam... Từ khi có WSF, các tổ chức này thay vì xuống đường đấu tranh, đã chọn cách cất lên tiếng nói của mình để khẳng định rằng diễn đàn này có thể là một thay thế cho diễn đàn kia, thế giới mà diễn đàn này mô tả có thể là một thế giới khác với thế giới do các tập đoàn tư bản và các chính phủ định đoạt, bởi đó là “một thế giới mà trung tâm chính là con người”, và thế giới khác đó là một cái gì hoàn toàn có thể được, như ý nghĩa của khẩu hiệu “Um outro monde é possdvel ” của WSF.

Lịch sử hình thành WSF cũng như hình ảnh cả trăm ngàn đại biểu ngủ lều, họp nhà bạt dã chiến cho phép rút ra không ít kinh nghiệm, mà cơ bản là các tổ chức, đoàn thể xã hội không thể hội họp bằng đồng tiền nhà nước, các đại biểu không thể ăn ở trong các khách sạn sang trọng bằng tiền của người dân đóng thuế; các tổ chức xã hội không thể nào tồn tại và hoạt động bởi/ do/ vì/ các tập đoàn quyền lợi hay các chính phủ, mà phải bởi/ do/ vì/ xã hội. Chỉ từ vị trí “tự túc” đó, các tổ chức xã hội mới thật sự phục vụ xã hội.

Mới đầu, hai diễn đàn song song này đã trở thành những tranh luận “liên lục địa”, một bên từ Thụy Sĩ, một bên từ Brazil. Thế nhưng với thời gian, bốn năm đã trôi qua quan hệ đối kháng giữa hai diễn đàn này không dẫn đến chỗ loại trừ nhau, trái lại bù đắp, bổ sung, chỉnh sửa cho nhau. Các tiếng vọng từ Porto Alegre, thậm chí cả các tiếng la ó phản đối đã khiến cho ở Davos các chính phủ và giới chủ nhân phải nhìn lại mình.

Năm nay, Thủ tướng Anh Tony Blair khai mạc diễn đàn bằng cách tung ra một thách đố: G8 sẽ làm gì được cho châu Phi và bảo vệ khí hậu trái đất? Về phần ông, ông đề nghị tăng viện trợ và xóa nợ. Tổng thống Pháp Jacques Chirac đề xuất một sắc thuế đánh trên một số tập đoàn kinh tế nhằm gây quĩ chống nạn nghèo khó. Đó là một thí dụ sinh động của một thực tế mới: tiếng nói của người dân, nhất là người nghèo, ngày càng phải được tôn trọng.

Nếu có phải tham dự WEF thì hãy tham dự với tinh thần WSF, tức từ vị trí người dân nghèo.

HOÀNG NGỌC

Việt Báo
contentlength: 9104
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Người đàn ông bốc đầu, đứng một chân đua xe ở Hà Nội lên báo Anh
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ THế GIớI NÓNG NHẤT

Chay Nha tho Duc Ba Paris

Cháy Nhà thờ Đức Bà Paris

Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng đã phá huỷ nghiêm trọng công trình kiến trúc nổi tiếng thế giới - Nhà thờ Đức Bà Paris.

152 du khach Viet mat tich o Dai Loan

152 du khách Việt mất tích ở Đài Loan

Giới chức Đài Loan ngày 25/12 xác nhận rằng họ đã mất liên lạc với 152 du khách Việt Nam sau khi những người này tới sân bay thành..