Dấu ấn Mahathir

14:42 02/11/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Dau an Mahathir

Mahathir Mohamad, vị Thủ tướng lâu năm nhất Malaysia.

Cuối cùng, sau rất nhiều dùng dằng, ngày 30/10, việc nghỉ hưu của Thủ tướng Malaysia cũng đã được chính thức hoá. Phương Tây đã có thể thở phào nhẹ nhõm sau bao nỗi phấp phỏng hoài nghi khi "đấu sĩ" không mệt mỏi chống chủ nghĩa thực dân kiểu mới phương Tây đã quyết định "rửa tay gác kiếm". Dù khen hay chê, người ta cũng phải thừa nhận Mahathir luôn là nhà lãnh đạo ghi đậm dấu ấn nhất trong lịch sử Malaysia và trong giới lãnh đạo các nước đang phát triển, ngay cả cách ra đi từ đỉnh cao quyền lực.

Một "phù thuỷ" kinh tế

Kể ra khi "từ quan về ở ẩn", vị thủ tướng danh tiếng lẫy lừng này đã có thể xoa tay mà hả hê nhìn ngắm di sản đồ sộ ông đã dày công tạo dựng. 22 năm dưới sự lãnh đạo của Mahathir, Malaysia từ thân phận một quốc gia nông nghiệp lạc hậu, chuyên cung cấp nguyên liệu thô cho thế giới phát triển nay đã kiêu hãnh trên đấu trường thế giới như một con hổ kinh tế, nước xuất khẩu các sản phẩm điện tử và phần cứng tin học. Những thành công về kinh tế của đất nước này quả là đáng thèm ước với nhiều quốc gia. Thu nhập tăng 3 lần, tỷ lệ hộ đói nghèo giảm từ 35% (năm 1982) xuống còn 5%. Ngày nay, 2/3 dân số Malaysia sống ở các thành phố. Cổ phần của người Malay, dân tộc chiếm đa số trong xã hội trong tài sản quốc gia, đã tăng từ 9% lên hơn 20%.

Dau an Mahathir

Malaysia đã chuyển mình mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo của Mahathir.

Dĩ nhiên, không thể phủ nhận rằng Tiến sĩ Mahathir là tác giả của những "bàn thắng" ngoạn mục đó. Tiếp nhận di sản "ngổn ngang trăm mối" từ tay người tiền nhiệm, một Malaysia nghèo đói, kiệt quệ năm 1981, bằng những cải cách kinh tế thực dụng, ông đã "phù phép" làm thay da đổi thịt đất nước mình. Triệt để áp dụng mô hình "đàn sếu bay" của Nhật Bản, xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng nhằm thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, phát triển một nền kinh tế hướng mạnh xuất khẩu là những gì Mahathir đã thực hiện. Khi ông tuyên bố ý định sẽ xây dựng Kedang, quê hương ông trở thành một "thung lũng Silicon" thứ hai trên thế giới, không ít người đã tỏ ra nghi ngờ. Nhưng giờ đây thì Kedang đã trở thành một thánh địa tin học của Malaysia. Mahathir cũng là nhà lãnh đạo duy nhất trong cơn hồng thuỷ tài chính tiền tệ 1997 đã "cả gan" từ chối bàn tay giúp đỡ "kẻ cả" của IMF. "Tự lực cánh sinh", bằng những biện pháp thắt chặt tiền tệ cứng rắn, Malaysia đã thoát khỏi "cơn bĩ cực" trong khi các quốc gia châu Á khác vẫn còn lao đao vì liều thuốc khó nuốt mà IMF đã kê đơn. Vì lẽ đó, việc người Malaysia tung hô ông như một người anh hùng dân gian có lẽ cũng không ngoa.

Chính trị gia có "bàn tay sắt"

Chính trường là chiến trường. Trên đấu trường khốc liệt đó không thiếu những kẻ sẵn sàng tiếm ngôi. Muốn tồn tại trên chiếc ghế quyền lực luôn bấp bênh, người lãnh đạo phải nắm chắc "cây gậy và củ cà rốt". Bất cứ chính khách thành đạt nào cũng đều thuộc nằm lòng bài học đó và Mahathir, nhà chính trị nổi tiếng thực dụng lại càng thừa hiểu. Một khi "hó hé" ý định tiếm đoạt, kẻ phản đồ đừng mong sự khoan nhượng của ông.

Anwar Ibrahim, cựu phó Thủ tướng Malaysia hơn ai hết thấm thía điều này. Từng có một tiền đồ sán lạn, là con cưng, "người kế nhiệm của Mahathir, vậy mà tất cả kết thúc trong bốn bức tường xà lim chỉ vì "ngựa non háu đá", mưu toan chống lại vị tướng già đã quá lọc lõi trên chính trường. Năm 1997, khủng hoảng tài chính nổ ra, cả Đông Nam Á chao đảo. Cơn địa chấn 12 độ richter đủ sức phá tan cả đế chế Suharto đã tồn tại vững chắc suốt 30 năm khiến Anwar và bộ sậu nuôi mộng hạ bệ Mahathir. Nhưng không ai ngờ tới sức sống chính trị dẻo dai kì lạ của ông già đã 73 tuổi. Năm 1998, khi khủng hoảng đã tạm yên, bất chấp "lời ong tiếng ve" trong nội các, bất chấp cả sự phản đối ồn ĩ của phương Tây, ông thẳng thừng bỏ tù Anwar chỉ với lời buộc tội khó chứng minh: Anwar là kẻ lưỡng tính và tham nhũng. Cú ra đòn quá choáng váng, đủ sức làm tê liệt bất cứ kẻ nào nuôi ý "phản phé".

Đối với các đảng phái và phần tử đối lập, ông ta cũng không ngần ngại trừng trị thẳng tay. PAS, chính đảng Hồi giáo lớn nhất Malaysia là đối thủ đáng gờm nhất của Mahathir. Có tới 60% người Malay ủng hộ đảng này. Đã có lúc tưởng như địa vị của Mahathir bị lung lay. Nhưng vị Thủ tướng dày dạn kinh nghiệm chính trường này đã tỏ ra tinh khôn khi biết lựa theo chiều gió, lợi dụng cuộc chiến chống khủng bố của Mỹ và “hội chứng dị ứng” với tất cả những gì mang nhãn mác Hồi giáo cực đoan để đàn áp những kẻ đối lập. Hàng loạt những nhà lãnh đạo sừng sỏ của PAS bị bỏ tù mà không cần xét xử, chiểu theo đạo luật an ninh khẩn cấp ban hành ngay sau ngày 11/9/2001. Trái với những phản ứng ồn ào vụ Anwar, thế giới dân chủ phương Tây đành "ngậm bồ hòn làm ngọt", lặng thinh trước những hành động của Mahathir. Ngược lại, gần đây, ông Bush còn tuyên dương Thủ tướng Malaysia vì những đóng góp tích cực trong việc trấn áp các phần tử Hồi giáo cực đoan.

Kết cục là trải bao sóng gió, ngôi vị của Mahathir tồn tại vững vàng suốt 22 năm, trở thành nhà lãnh đạo dân cử lâu năm nhất trong khu vực.

'Đấu sĩ' chống chủ nghĩa thực dân kiều mới

Dau an Mahathir

Từ "cái gai"... trở thành đồng minh trong cuộc chiến chống khủng bố.

Sở dĩ Mahathir trở thành nhà lãnh đạo thuộc thế giới thứ ba làm tốn nhiều giấy mực của báo chí phương Tây nhất có lẽ là do sự chỉ trích và chối bỏ thẳng thừng các "giá trị Tây phương". Ông cũng là người tiên phong lên tiếng cổ xuý cho các giá trị châu Á, giành được sự ủng hộ của nhiều nước đang phát triển vốn đầy ấm ức với những áp đặt thiên vị của phương Tây. Trong cuộc gặp với Tổng thống Bush mới đây, Mahathir đã phê phán sự thiếu kiên nhẫn của phương Tây khi cố áp đặt "tiêu chuẩn kép" về nhân quyền cho các nước châu Á.

Dường như, có một nghịch lý trong nền chính trị quốc tế đương đại. Nhà lãnh đạo nào càng tỏ ra chống phương Tây bao nhiêu, càng dễ nổi tiếng bấy nhiêu. Cũng phải thôi, mấy ai dám ăn "gan hùm" mà chống lại những ông trùm nắm giữ trong tay vận mệnh của thế giới. Song, Mahathir thừa đủ tỉnh táo để không đi quá đà, để đến nỗi tiêu ma luôn sinh mệnh chính trị như Milosevic hay Saddam Hussein. Dẫu sao, sự phản đối cái gọi là "chủ nghĩa thực dân kiểu mới" của phương Tây cũng chỉ là trên lời nói. Ngay sau khi vụ khủng bố 11/9 xảy ra, Mahathir đã tuyên bố lên án vụ tấn công và ủng hộ Mỹ. Nói cách khác, vị Tiến sĩ này rất rành rẽ nghệ thuật "vừa đấm, vừa xoa".

Cuộc hạ cánh an toàn

Dường như, Mahathir là người thích làm nên những điều bất ngờ. Khi cả thế giới phỏng đoán một sự ra đi sau vụ Anwar thì Mahathir lại vững vàng hơn bao giờ hết. Giờ đây, khi đang ở trên đỉnh cao quyền lực, ông tuyên bố từ chức. Dĩ nhiên, sự ra đi này đã được chuẩn bị cả năm nay nhưng vẫn khiến thế giới phấp phỏng, hồi hộp.

Dau an Mahathir

Sự ra đi để lại nhiều nuối tiếc.

Sự thông minh và lựa chọn đúng thời điểm luôn luôn là có thừa với Thủ tướng Malaysia. Đây quả thực là cuộc hạ cánh đã được chuẩn bị kĩ càng từ rất lâu trước đó. Hồi 1997, ông từng dự định trao quyền cho Anwar nhưng kẻ được chọn mặt gửi vàng lại tỏ ra cứng đầu cứng cổ. Nếu lúc đó ra đi, ai dám đoan chắc di sản mà Mahathir vun đắp mấy chục năm trời không bị xới tung lên. Ai dám đảm bảo ông không bị đem ra phán xét như bao nhiêu nhà lãnh đạo khác khi treo ấn từ quan trở về đời sống dân thường. Chỉ có thể ra đi khi tạo dựng một nền tảng vững chắc cho sự chuyển giao quyền lực suôn sẻ cùng sự bảo lãnh chắc chắn cho vận mệnh bản thân. Đó là con đường mà Mahathir, giống như Boris Eltsin, đã chọn. Địa vị của UMNO, Đảng Dân tộc đoàn kết Malay đã được củng cố. Người được trao ấn, Phó Thủ tướng Baldawi là một chính khách mềm dẻo và trung thành. Giờ đã đến lúc ông thanh thản rời chốn quan trường.

Vả lại, đối với một chính trị gia, không gì bằng sự ra đi đúng lúc. Hãy ra đi khi đang còn trên đỉnh cao, để người đời còn mãi nuổi tiếc. Đừng tham quyền cố vị đến mức khi mọi chuyện đổ bể, thành tội nhân bị thế gian nguyền rủa. Mahathir thừa đủ tỉnh táo để tránh vết xe đổ của biết bao nhà lãnh đạo, như Suharto, từ anh hùng thành kẻ tội đồ trong chốc lát.

Dù yêu hay ghét thì như một bài báo phương Tây đã viết, Mahathir đã là một phần lịch sử của Malaysia. Ông đã đi vào lịch sử và đã trở thành lịch sử.

(Việt Lâm Tổng hợp)

Việt Báo
contentlength: 15408
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

VẤN ĐỀ THế GIớI NÓNG NHẤT

Chay Nha tho Duc Ba Paris

Cháy Nhà thờ Đức Bà Paris

Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng đã phá huỷ nghiêm trọng công trình kiến trúc nổi tiếng thế giới - Nhà thờ Đức Bà Paris.

152 du khach Viet mat tich o Dai Loan

152 du khách Việt mất tích ở Đài Loan

Giới chức Đài Loan ngày 25/12 xác nhận rằng họ đã mất liên lạc với 152 du khách Việt Nam sau khi những người này tới sân bay thành..