Con đường chông gai với phái viên LHQ

15:22 31/05/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Khi tới Baghdad hồi đầu tháng, phái viên Liên Hợp Quốc Lakhdar Brahimi tuyên bố sẽ kiến tạo cho người dân Iraq một chính phủ mới độc lập hơn với cách giải quyết độc đoán của Mỹ. Giờ đây, khi Brahimi sắp hoàn tất công việc, người Iraq bắt đầu nhận thấy rằng nhiệm vụ của ông không hề đơn giản.

Với danh sách ứng viên dự kiến sẽ được công bố trong 1-2 ngày tới, những sự chỉ định đến nay cho thấy, những gì phái viên Liên Hợp Quốc đưa ra có thể chỉ là sự tái sắp xếp, với những bộ mặt cũ được đưa vào các vị trí mới, chứ không phải là những nhân vật mới hoàn toàn.

Trong suy nghĩ của người Iraq, nguyên nhân của thực tế này là sự khăng khăng của phía Mỹ đối với Hội đồng Điều hành Iraq, cùng sự bị động của ông Brahimi. Mối nguy hiểm là chính phủ mới sẽ quá giống chính quyền cũ, một ủy ban do Mỹ chỉ định chưa từng được người dân chấp nhận. Nếu nhận định này trở thành hiện thực, thì chính phủ mới có thể thiếu uy tín cần thiết để đưa đất nước vượt ra khỏi thời kỳ hỗn loạn trong khi chờ bầu cử trên toàn quốc vào năm sau.

"Nếu mục tiêu của cả quá trình là làm hài lòng Hội đồng Điều hành và các chính trị gia, thì đây sẽ là một khoảnh khắc ngắn ngủi, và mọi thứ sẽ không gắn kết với nhau", Leith Kuba, một nhà lãnh đạo Iraq tại Washington, nói. "Người Iraq sẽ không chấp nhận điều đó".

Cho tới nay, có vẻ như ông Brahimi đã chủ yếu tập trung vào Hội đồng Điều hành. Trong quyết định đầu tiên được công bố hôm thứ 6 tuần trước, phái viên Liên Hợp Quốc nhất trí chọn Ayad Alawi làm thủ tướng. Nhân vật này vốn là thành viên Hội đồng Điều hành, nổi tiếng vì có quan hệ với Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA). Theo một người tham gia đàm phán, Brahimi đã bị phía Mỹ thúc ép chấp nhận Alawi, người không phải là lựa chọn số một của ông.

Hôm qua, ông Brahimi cùng làm việc với các quan chức Mỹ để chọn ra tổng thống Iraq. Diễn biến này dường như châm ngòi cho phản ứng dữ dội từ các thành viên Hội đồng Điều hành. Họ cáo buộc Brahimi và Paul Bremer, toàn quyền Mỹ tại Iraq, cố gắng điều khiển cơ quan đại diện duy nhất ở đất nước vùng Vịnh. "Người Mỹ đang cố gắng áp đặt quyết định của họ lên chúng ta, và chúng ta đang cố gắng phản bác", Mahmood Othman, thành viên Hội đồng luôn chỉ trích Bremer và Brahimi, tuyên bố. "Mà họ cứ nói về chủ quyền".

Như đã hứa, phái viên Liên Hợp Quốc đi khắp Iraq để bàn với người dân sở tại về cơ cấu chính phủ tương lai. Ông tỏ ý hy vọng sẽ chỉ định một chính phủ gồm các nhà kỹ trị. Tuy nhiên, khi lựa chọn nhà khoa học hạt nhân người Shiite Hussein Shahristani làm thủ tướng, lập tức ông vấp phải sự phản đối từ thủ lĩnh các đảng Shiite chính, vì họ muốn vị trí này phải là của chính họ.

Thay vì đưa ra những thoả hiệp hiểu biết, ông Brahimi dường như bằng lòng với những mong muốn của người Mỹ - thúc đẩy Alawi. Trong khi các quan chức Mỹ khẳng định Alawi là lựa chọn của phái viên Liên Hợp Quốc, những người thân cận với Brahimi cho biết ông đã miễn cưỡng thông qua nhân vật này sau khi được phía Mỹ thuyết phục.

Brahimi, cựu ngoại trưởng Algeria, rất lo ngại quan hệ giữa Alawi và CIA cũng như khả năng người Iraq nhìn nhận ông này là quá thân cận với Mỹ. Sau quyết định chỉ định Alawi, phái viên Liên Hợp Quốc từ chối bình luận chi tiết về lựa chọn, nhưng lần đầu tiên cho biết vai trò của ông ở Iraq hạn chế hơn nhiều so với suy nghĩ ban đầu. "Đôi khi người ta cho rằng tôi tự do ở đây, rằng tôi có thể làm bất kỳ điều gì tôi muốn", Brahimi nói trong cuộc phỏng vấn hồi tuần trước. "Nhưng thực ra không phải vậy".

Lựa chọn Alawi làm tăng vai trò đáng ngạc nhiên của Hội đồng Điều hành, cơ quan sắp "cạn" quyền lực. Và một số thành viên Hội đồng vui vẻ tham gia chính phủ mới. Theo các cuộc thăm dò dư luận, người dân Iraq nhìn nhận Hội đồng Điều hành không hơn người phát ngôn của Mỹ.

Hội đồng không chỉ thông qua ông Alawi mà còn có vẻ thuyết phục Brahimi về giá trị của chính mình. Theo 2 người Iraq biết nội dung các cuộc đàm phán, phái viên Liên Hợp Quốc đã nhất trí chỉ định 5 thành viên hội đồng và ngoại trường vào các vị trí cao cấp trong chính phủ.

"Tôi nói với Lakhdar Brahimi rằng các thành viên Hội đồng Điều hành Iraq không được nhân dân Iraq tin tưởng", Fakri al-Qaisi, nhà sáng lập nhóm các giáo sĩ cứng rắn Hội đồng Nhà nước của người Sunni, nói. "Tôi khẳng định các quyết định của Hội đồng Điều hành luôn đi ngược lại ý chí của người dân Iraq".

Bế tắc lại tiếp diễn sang ngày hôm qua, về ghế tổng thống Iraq. Ông Brahimi một lần nữa lại thông qua lựa chọn của Mỹ: Adnan Pachani, cựu ngoại trưởng Iraq. Kết quả là Mỹ và phái viên Liên Hợp Quốc bất đồng với phần còn lại của Hội đồng Điều hành - với ứng viên Shiek Gazi al-Yawar.

Một số người cho đây là một kiểu áp chế của Mỹ mà họ hy vọng ông Brahimi có thể cứu chữa. "Thật không phù hợp với những gì Bush nói", Othman than. "Ông Bush khẳng định người Iraq tự do".

Nguyễn Hạnh (theo NYT)

Việt Báo
contentlength: 7141
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ THế GIớI NÓNG NHẤT

Chay Nha tho Duc Ba Paris

Cháy Nhà thờ Đức Bà Paris

Vụ cháy không gây thiệt hại về người nhưng đã phá huỷ nghiêm trọng công trình kiến trúc nổi tiếng thế giới - Nhà thờ Đức Bà Paris.

152 du khach Viet mat tich o Dai Loan

152 du khách Việt mất tích ở Đài Loan

Giới chức Đài Loan ngày 25/12 xác nhận rằng họ đã mất liên lạc với 152 du khách Việt Nam sau khi những người này tới sân bay thành..