Thuốc ngủ không chữa được bệnh mất ngủ

09:06 23/02/2011
Khi bị mất ngủ kéo dài chúng ta thường phải nhờ tới sự trợ giúp của thuốc ngủ. Nhưng thuốc ngủ không chữa được bệnh mất ngủ. Vậy có cách nào để giấc ngủ kéo đến một cách tự nhiên?

1. Thuốc ngủ chữa bệnh mất ngủ?

Không phải, chúng chỉ có tác dụng duy nhất giúp người uống ngủ được. Thuốc chỉ là một trong những thành phần cấu thành liệu pháp điều trị mất ngủ, muốn chữa bệnh này, trước tiên phải tìm ra nguyên nhân.

Trong khi nguyên nhân mất ngủ rất nhiều, trước hết là những rối loạn tâm lý (thí dụ trầm cảm, stress, những trạng thái lo sợ), những rối loạn thực thể gây khó ngủ (thí dụ hội chứng đôi chân bất an); tác dụng phụ sử dụng thuốc: tắc thở trong giấc ngủ, những rối loạn nhịp giấc ngủ và thức (thí dụ ở người làm việc ca kíp), vì nhiều bệnh khác nhau (ví dụ phì đại tuyến tiền liệt buộc đối tượng liên tục phải tiểu tiện ở nam giới). Một khi xác định được nguyên nhân mất ngủ và có thể loại bỏ, thuốc ngủ sẽ trở thành không cần thiết.

2. Các loại thuốc ngủ không cần đơn bác sĩ có an toàn?

Không có loại thuốc ngủ nào, kể cả loại có đơn bác sĩ đảm bảo an toàn 100%.

3. Nghe nói, thuốc an thần là giải pháp thay thế thuốc ngủ lý tưởng?

Không phải trong mọi trường hợp. Một khi ban ngày đầy ắp cảm xúc, buổi tối thấp thỏm, khó ngủ trở thành vấn đề gần như không tránh khỏi. Khi ấy những loại thuốc an thần nhẹ, thí dụ Melisana Klosterfrau, Valused, Passispasmol, Nervendra-gees-ratiopharm, Persen Kalms… sẽ phát huy hiệu quả. Tuy nhiên nếu nguyên nhân mất ngủ không phải trạng thái bực bội – những tân dược đó sẽ vô dụng, song cũng không gây tác hại.

Thuốc ngủ không chữa được bệnh mất ngủ, Sức khỏe, Thuoc ngu, mat ngu, ngu, giac ngu, thuoc an than, hormone gay ngu, melatonine, nghien
Thuốc ngủ không chữa được bệnh mất ngủ, chúng chỉ có tác dụng duy nhất giúp người uống ngủ được (ảnh minh họa)

4. Melatonine, viên nhái hormone gây ngủ tự nhiên có sử dụng thay thế thuốc ngủ?

Nhái hormone gây ngủ là sự thật, song không thể chữa trị mất ngủ. Melatonine đóng vai trò “thiết bị điều chỉnh” nhịp sinh học khoảng một ngày của cơ thể. Nó được cơ thể sản xuất trong bóng tối, nhiệm vụ của melatonine là chuyển cho não bộ tín hiệu thông báo: trời đã tối, cần hạ thấp thân nhiệt, giảm thiểu hoạt động, tiết xuất các hormone thích hợp… Đến khi trời sáng, nồng độ melatonine tụt xuống – đó là tín hiệu, có thể ra khỏi giường ngủ và làm việc.

Như vậy melatonine chỉ đóng vai trò gián tiếp trong việc xui khiến con người đi ngủ. Nó phát huy tác dụng, khi thí dụ chúng ta làm ca ba và sau ca đêm có thể uống viên malatonine vào buổi sáng để ngủ bù. Vào thời điểm, khi nồng độ melatonine tự nhiên trong cơ thể đang thấp, liều melatonine nhân tạo sẽ lừa dối não bộ, làm như trời đã tối và đã đến lúc đi ngủ. Tình huống tương tự cũng diễn ra, khi chúng ta thực hiện những chuyến đi xa và vượt sang múi giờ khác.

Trái lại, việc thường xuyên uống viên melatonine để giải quyết tình trạng khó ngủ chỉ phát huy tác dụng với người cao tuổi – đối tượng cơ thể sản xuất ngày càng ít hormone này vì lý do tuổi tác. Tuy nhiên cần nhớ rằng, hiệu quả của nó chỉ thấy được sau hai, thậm chí bốn tuần uống thuốc thường xuyên.

5. Lạm dụng thuốc ngủ không cần đơn bác sĩ có thể bị nghiện về mặt tâm lý?

Chính xác, nhất là khi nó trở thành một bộ phận của thủ tục liên quan đến giấc ngủ. Ở những người khỏe mạnh bình thường thủ tục này bao gồm các công việc, thí dụ: đánh răng, mặc quần áo ngủ, mắc màn và tắt đèn. Thực tế nhiều năm con người thường xuyên và liên tục thực hiện những công việc đó tự nhiên đã hình thành cơ chế: hễ làm xong thủ tục như vậy, giấc ngủ sẽ tự đến.

Việc “bổ sung” liều thuốc ngủ vào thủ tục đó, nếu chỉ là một đôi lần thời gian ngắn vì lý do bất khả kháng (thí dụ điều trị bệnh) sẽ không làm thay đổi cơ chế đã định hình từ nhiều năm. Song cơ chế sẽ thay đổi – trường hợp sử dụng dài ngày. Và nguy hiểm hơn: đối tượng sẽ không chỉ không thể ngủ thiếu thuốc, mà phải tăng dần liều sử dụng!

Như vậy, thay vì giúp dễ ngủ, thuốc ngủ sẽ trở thành lý do rắc rối tiếp theo – nghiện thuốc!

Thuốc ngủ không chữa được bệnh mất ngủ, Sức khỏe, Thuoc ngu, mat ngu, ngu, giac ngu, thuoc an than, hormone gay ngu, melatonine, nghien
Việc sử dụng thuốc ngủ lâu dài khiến cho người dùng dễ bị nghiện thuốc (ảnh minh họa)

6. Ngay cả thuốc ngủ bán theo đơn bác sĩ cũng có thể gây nghiện về thể chất?

Những biệt dược thế hệ cũ (barbiturane thí dụ Veronal, Luminal) gây nghiện không khác gì ma túy ngay sau vài tháng sử dụng. Ngày càng đòi hỏi liều cao hơn, và ngày hôm sau người uống có cảm giác toàn thân như vỡ tung. Bất ngờ ngưng thuốc sẽ dẫn đến những triệu chứng thần kinh (run rẩy, co giật), những triệu chứng tâm lý (tâm trạng bất an, hoảng hốt lo sợ) và thể chất (những rối loạn tim mạch, vã mồ hôi, đau bụng). Những thuốc này tích tụ trong cơ thể, có thể gây ngộ độc.

Cũng may, những sản phẩm cũ ngày nay đã không còn lưu hành. Thay thế vị trí của chúng là những biệt dược có nguồn gốc benzodwuazepin (thí dụ Nitrazepam, Fluzepam), cho dù tác dụng phụ ít hơn thế hệ cũ, song sau thời gian nhất định cũng gây nghiện và làm suy giảm chất lượng giấc ngủ, khiến ngày hôm sau người sử dụng cảm thấy rã rời và kém tập trung.

7. Những thuốc ngủ thế hệ mới hiệu quả và dễ chịu hơn đối với cơ thể?

Chính xác, bởi chúng phát huy tác dụng khá mạnh và duy trì suốt 5 – 7 tiếng sau khi uống, không để lại cảm giác rã rời và không tích tụ trong cơ thể. Những thuốc thế hệ mới (Zolpidem, Zopiklon, Aleplon) không làm mòn giấc ngủ sâu và không để lại cái gọi là hiệu ứng ngừng thuốc.

8. Việc điều trị mất ngủ bắt đầu từ liều thấp nhất?

Thường như vậy, song thực tế đây là vấn đề mang tính cá nhân. Việc điều trị trước hết phải mang lại hiệu quả và an toàn, vậy nên áp dụng liều thích hợp đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên mất ngủ thường có nhiều nguyên nhân và có khá nhiều loại thuốc để lựa chọn, vì thế không phải lúc nào sau một hoặc hai lần tham khảo ý kiến bác sĩ đã chọn được liều thích hợp.

Việt Báo (Theo Eva)

contentlength: 9427
Chia sẻ

Video nổi bật

Thêm 1 trường hợp tử vong do MERS tại Hàn Quốc
00:00 / --:--