Sự cố suy buồng trứng sớm

16:58 19/03/2009
>
Sự cố suy buồng trứng sớm Đó là trường hợp phụ nữ gặp sự cố buồng trứng ngừng hoạt động quá sớm hay còn gọi là suy buồng trứng sớm (SBTS) khi chưa đến tuổi mãn kinh và còn khỏe mạnh.

Chấm dứt "thiên chức"?

Với những phụ nữ bị suy buồng trứng sớm, khả năng sinh sản giảm (khó có con) và bắt đầu những dấu hiệu bất thường về chu kỳ kinh từ trước tuổi 40. Đôi khi xuất hiện ngay từ tuổi vị thành niên, trường hợp này gọi là suy buồng trứng sớm nguyên phát.

Trước đây, bệnh này được gọi là mãn kinh sớm nhưng thuật ngữ này không mô tả đúng thực trạng. Phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh tự nhiên hiếm khi thấy kinh trở lại nhưng người phụ nữ bị SBTS rất có khả năng có những chu kỳ kinh nữa dù không đều. Không thể có thai như với phụ nữ mãn kinh tự nhiên nhưng trong một vài trường hợp SBTS vẫn có thể có thai.

Vì hai buồng trứng không còn hoạt động bình thường nên rất khó có thai. Cho tới nay, chưa có phương pháp điều trị để cải thiện khả năng sinh sản của phụ nữ. Tuy nhiên, cũng có khoảng 5-10% phụ nữ SBTS có thai mà không cần điều trị, thậm chí, chục năm sau mới có thai sau khi đã được chẩn đoán là SBTS.

SBTS có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe chung?

Vì nồng độ hormon giảm nên có nguy cơ phát triển một số bệnh sau:

- Loãng xương: Nguyên nhân là do không còn đủ estrogen để duy trì canxi và các chất khoáng khác ở xương, phòng ngừa sự tiêu xương. Tỷ trọng xương giảm là yếu tố chính dẫn đến bệnh loãng xương.

- Suy chức năng tuyến giáp trạng: Tuyến giáp kiểm soát sự chuyển hóa của cơ thể và nồng độ năng lượng. Giảm hormon tuyến giáp ảnh hưởng đến chuyển hóa và làm cho phụ nữ có năng lượng rất thấp, với những triệu chứng như giảm tốc độ hoạt động của các cơ quan trong cơ thể, trí tuệ về thể chất và tâm trí, hai chân lạnh.

- Bệnh Addison: Đây là bệnh tự miễn dịch. Các tế bào miễn dịch lẽ ra bảo vệ cơ thể chống lại vi khuẩn xâm nhập lại quay ra tấn công các tuyến thượng thận, làm cho tuyến này không bài tiết ra hormon có chức năng chống stress và điều hòa muối.

- Bệnh tim: Tuy rất hiếm xảy ra với phụ nữ trẻ bị SBTS nhưng một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tim về sau này. Giảm nồng độ estrogen trong bệnh SBTS có thể làm tăng nồng độ LDL-C (cholesterol xấu), nguyên nhân chính gây ra mảng bám và nghẽn tắc các động mạch, từ đó dẫn đến đột quỵ.

Nồng độ thấp estrogen trong SBTS cũng dẫn đến giảm nồng độ HDL-C (cholesterol tốt), chất giúp ngăn cản sự tạo thành nghẽn tắc ở các động mạch.

Sự cố suy buồng trứng sớm, Y tế - thiết bị,

Những hệ lụy khác

Một bé gái mới sinh thông thường có khoảng hai triệu nang nguyên thủy ở buồng trứng, đủ để tồn tại cho đến khi qua thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, với phụ nữ bị SBTS thì không như vậy vì cơ thể thuộc về hai nhóm sau:

- Cạn kiệt các nang noãn: Những nang còn lại ở buồng trứng không đáp ứng nữa. Cho nên cơ thể không có cách nào để tạo thêm các nang nguyên thủy, có thể do việc dùng hóa liệu pháp hay tia xạ trong các liệu pháp điều trị ung thư mạnh - nhiễm sắc thể X bất thường hay thiếu.

- Rối loạn chức năng các nang noãn: Hoạt động của các nang noãn không bình thường, có thể do hiện tượng tự miễn dịch tức hệ miễn dịch tấn công các nang noãn đang phát triển nên làm cho các nang này không thể hoạt động bình thường. Bên cạnh đó nang không phát triển thành thể vàng nhưng sẽ không trưởng thành và không phóng noãn một cách bình thường được. Ngoài ra, nguyên nhân có thể do lịch sử gia đình mắc bệnh SBTS, hình thái di truyền cho thấy SBTS không hoàn toàn là bệnh về gien.

Bó tay với SBTS?

Hiện nay, không có phương pháp điều trị nào phục hồi hoạt động bình thường của buồng trứng, chỉ có thể điều trị một số triệu chứng của SBTS. Một trong các liệu pháp thường dùng nhất cho SBTS là liệu pháp hormon thay thế, tức cung cấp cho cơ thể hormon estrogen và nhiều hormon khác mà buồng trứng không tạo ra được. Làm như vậy, phụ nữ bị SBTS có thể có kinh nguyệt hoạt động đều trở lại. Đồng thời còn làm giảm nguy cơ bị bệnh loãng xương. Liệu pháp hormon thay thế thường là sự kết hợp estrogen và progesterone (hoặc progesterone tổng hợp gọi là progestin).

Các thầy thuốc khuyên phụ nữ bị SBTS dùng liệu pháp hormon thay thế đến 50 tuổi lợi ích của liệu pháp thay thế là phòng hiện tượng tiêu xương ở phụ nữ bị SBTS.

Phụ nữ có thể tự kiểm tra bằng cách nào?

Nếu phụ nữ biết quan tâm đến sức khỏe sinh sản của mình thì đầu tiên là thấy kinh nguyệt thất thường - biểu hiện rất hay gặp trong SBTS. Phụ nữ dưới 40 tuổi hay bị mất kinh từ ba tháng trở lên cần được đo nồng độ FSH trong máu để xác định xem có SBTS ở giai đoạn khởi đầu hay đã hoàn toàn rõ ràng. Nếu nồng độ FSH trong phạm vi của phụ nữ mãn kinh thì có thể đã bị SBTS).

Trường hợp kinh nguyệt không đều hay bị mất kinh tạm thời cần gặp bác sĩ phụ khoa để xác định nguyên nhân.

Tuy nhiên, một số phụ nữ bị SBTS cũng có những triệu chứng khác, tương tự như bước vào giai đoạn mãn kinh tự nhiên. Những cơn bốc nóng, vã mồ hôi về đêm, trạng thái dễ kích động, khó tập trung tư tưởng, ít quan tâm đến tình dục, đau khi quan hệ tình dục, âm đạo khô, mất khả năng sinh sản...

SBTS có thể xảy ra ở phụ nữ trẻ từ 15-20 tuổi. Ở độ tuổi 20-30 tuổi là 1/1000. Ở độ tuổi 35 là 1/250. Và ở độ tuổi 40 là 1/100.

*

(Theo Thế giới tiêu dùng)
Việt Báo
contentlength: 11307
Chia sẻ

Video nổi bật

Thoải mái ăn vải thiều mà không sợ nóng
00:00 / --:--