Đầu gối kêu lạo xạo

07:01 25/11/2008
BS Jen Okuro với bài tập nhẹ tại giường cho một bệnh nhân sau phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo vài giờ tại Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP.HCM hồi tháng 3-2008 - Ảnh: THANH ĐẠM
Ít hay nhiều trong cuộc đời cũng có lần khi gấp duỗi gối chúng ta nghe được tiếng kêu rắc rắc, lạo xạo hay cụp cụp

Những tiếng kêu này nếu không kèm với triệu chứng đau thì không vấn đề gì. Nhưng thông thường ở những bệnh nhân trên 40 tuổi hay có đau kèm theo. Một số bệnh nhân mô tả ngoài việc gối kêu khi cử động còn có triệu chứng “gối bị sượng” vào buổi sáng hay khi nằm nghỉ ngơi lâu (ngủ trưa chẳng hạn). Sáng ngủ dậy bước xuống giường bệnh nhân cảm thấy gối hơi bị cứng phải co duỗi mấy cái mới thấy bình thường trở lại.

Một số người nặng hơn sẽ không thể dứng dậy được sau khi ngồi xổm (ngồi chồm hổm) hoặc phải vịn vào vật gì đó để đứng dậy. Sau khi đứng dậy cũng không thể đi thẳng người mà phải lom khom một chút mới thẳng gối được, những người này sẽ có thêm triệu chứng đau khi lên xuống cầu thang. Tuy nhiên cơn đau sẽ không xuất hiện nếu bệnh nhân không đi.

Gối vẹo

Những gì bệnh nhân mô tả trên đây là biểu hiện tình trạng thoái hóa của khớp gối. Bình thường trong các khớp của chúng ta có hai mặt sụn tiếp xúc với nhau. Tác dụng của hai mặt sụn này là làm khớp trơn láng, hấp thụ lực tác dụng lên khớp khi đi làm khớp chúng ta cử động nhẹ nhàng không đau. Theo dòng thời gian, mặt sụn khớp này sẽ hư dần, đầu tiên là lớp sụn mềm đi hay còn gọi là nhuyễn sụn, tiếp theo sau mặt sụn bị tưa, xuất hiện các khe nứt làm bong tróc lớp sụn, dẫn đến tình trạng nặng nhất là bong lớp sụn làm trơ mặt xương dưới sụn.

Sụn không có khả năng tái tạo nên cơ thể cố gắng sửa chữa bằng việc mọc ra các xương mới tạo hình ảnh “gai xương”, để lâu dần mặt xương cũng mòn đi, xẹp xuống làm gối vẹo vào trong (hay gặp nhất) hay vẹo ra ngoài. Thông thường cơn đau sẽ tương ứng với mức độ đau, nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng vì có những bệnh nhân gối bị hư vẹo nhưng không thấy đau nhiều, và họ có thể sống suốt đời với gối đã thoái hóa mà không phàn nàn gì cả.

Về hình ảnh X-quang: khi chụp phim gối đứng trên một chân bị đau sẽ thấy hình ảnh xơ đặc xương dưới sụn, hẹp khe khớp hay các chồi xương mà vẫn hay được gọi là gai xương, trục khớp bị lệch vẹo.

Bớt leo cầu thang

Tại sao người ta thoái hóa khớp? Có lẽ là vì tuổi già. Lão hóa là quy luật của tự nhiên mà không ai có thể tránh khỏi cho đến giờ này. Thế nhưng không phải ai già cũng bị hư khớp gối. Một số nhà nghiên cứu cho rằng tình trạng ngồi xổm hay ngồi xếp bằng với tư thế gối gấp làm tăng áp lực lên mặt sụn khiến nó mau hư hơn. Khiêng vác quá nặng cũng có thể thúc đẩy quá trình hư khớp diễn ra lẹ hơn, dù không phải lúc nào cũng đúng 100%. Một số trường hợp có những lý do rõ ràng như bị chấn thương gãy xương vùng khớp gối, bệnh lý thấp khớp, gút, đứt dây chằng không được sửa chữa.

Làm gì để khớp lâu hư? Người ta khuyên không nên lạm dụng tư thế ngồi xổm, hạn chế lên xuống cầu thang quá nhiều vì mỗi khi lên cầu thang gối phải chịu tải trọng gấp vài lần trọng lượng cơ thể, tránh khiêng vác quá nặng khiến tải trọng trên gối tăng lên.

Một khi gối kêu và có cơn đau thì nên được điều trị. Khởi đầu bao giờ cũng dùng thuốc và chế độ luyện tập bao gồm tập sức cơ quanh gối, đi bộ, bơi hay đạp xe, hay những bài tập tay, tập dưới nước tùy hoàn cảnh mỗi người và tùy mức độ nặng của thoái hóa khớp. Điều trị tận gốc nếu có thể được như làm lại các dây chằng, ngăn ngừa sự lắng tụ của tinh thể acid uric. Tránh ngồi xổm hoặc lên xuống cầu thang quá nhiều, giảm cân.

Những người trẻ có thể được ghép sụn nếu mặt sụn hư ít, hoặc nội soi cắt lọc khớp khi thuốc tỏ ra không hiệu quả. Trong những trường hợp khớp hư quá nặng và kèm theo đau nhiều trên người già có thể phải thay khớp để có thể vận động, đi lại được, tránh việc phải ngồi một chỗ. Mỗi phương pháp điều trị đều có ưu khuyết điểm của nó và việc chỉ định phương pháp nào sẽ tùy thuộc tình trạng hư khớp, cơn đau, trục của khớp…

Theo BS TĂNG HÀ NAM ANH (Tuổi trẻ)

Việt Báo
contentlength: 6239
Chia sẻ

Video nổi bật

Sởn gai ốc 26 con gián làm tổ trong tai người
00:00 / --:--

TIN Sức Khỏe NỔI BẬT

3 tác dụng phụ kỳ lạ xảy ra sau khi làm 'chuyện ấy'

Vì nhiều nguyên nhân mà không ít người gặp phải những hội chứng kỳ lạ sau mỗi "cuộc yêu". Mặc dù có thể vừa đạt cực khoái nhưng ngay sau đó, họ lại bị đau đầu, buồn chán hoặc thậm chí bị dị ứng.