Bệnh lây qua... đường miệng

16:37 23/06/2008
Qua đường ăn uống, vô hình trung chiếc miệng lại là "con đường" vận chuyển bệnh tật vào trong cơ thể con người

Con người, "sản phẩm" tưởng như hoàn chỉnh nhất của tạo hóa, thực ra cũng có những chi tiết khá nửa vời. Điển hình nhất là cái miệng, "cổng ngõ" làm chức năng nạp năng lượng, nuôi dưỡng con người. Tuy nhiên, tạo hóa quên "cài đặt" phiên bản chọn lựa, nên cái hay cái tốt đã đành mà cả những cái hại cái dở cũng qua miệng gây những phiền toái không nhỏ cho cơ thể.

Hàng năm có hàng nghìn ca cấp cứu nhập viện ở các thành phố lớn như: Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM... trong đó trường hợp ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật (chiếm khoảng trên 10%). Đây là những trường hợp ngộ độc do thuốc bảo vệ thực vật như: Thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc diệt chuột, thuốc diệt kiến, diệt mối...

Trong đó thường gặp nhất là thuốc trừ sâu, diệt cỏ, thuốc diệt chuột. Đây là những loại thuốc hay dùng trong nông nghiệp để phòng trừ sâu bệnh, cỏ hoang và chuột phá hoại mùa màng.
Tuy nhiên, có một tỷ lệ lớn người dân dùng thuốc bảo vệ thực vật mà không biết được tên thuốc (chiếm đến 18,3% trường hợp).

Bên cạnh đó còn do người dân vẫn mua bán tự do, sử dụng và bị ngộ độc các loại thuốc bảo vệ thực vật ngoài luồng như: Furadan, Motitor, Paraquat... vì giá rẻ và có hiệu quả diệt trừ sâu bệnh rõ rệt, nhưng vô cùng độc hại. Kết quả nghiên cứu trong 5 năm của nhóm bác sĩ khoa hồi sức Cấp cứu Bệnh viện Nhi đồng 1 cho thấy, 115 trường hợp ngộ độc thuốc trừ sâu, riêng bị ngộ độc thuốc vào qua đường miệng chiếm 109 trường hợp (94,8%), hô hấp chỉ có 2 trường hợp (1,7%)...

Bệnh nhân ngộ độc thuốc bảo vệ thực vật nhập viện trong tình trạng cấp cứu như: Sốc, co giật, hôn mê, xuất huyết tiêu hóa... Trong số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng cấp cứu, thường gặp nhất là rối loạn tri giác. Biện pháp sơ cứu để xử lý khi bệnh nhân tại nhà là gây ói hoặc cho uống than hoạt (nếu có điều kiện). Sau đó nhanh chóng đưa đi bệnh viện. Tại bệnh viện, những bệnh nhân ngộ độc Phospho hữu cơ - nhóm Carbamate đến sớm sẽ tiến hành rửa dạ dày, cho than hoạt và điều trị hỗ trợ như săn sóc bệnh nhân suy hô hấp, hôn mê, nuôi ăn tĩnh mạch.

Đối với bệnh nhân ngộ độc Thiodan - thuốc trừ sâu nhóm Chlor hữu cơ thì điều trị bằng rửa dạ dày, than hoạt, chống co giật bằng seduxen và phenobarbital, hỗ trợ hô hấp với oxy qua mũi, nuôi ăn tĩnh mạch và săn sóc bệnh nhân khi hôn mê, co giật. Tình trạng bệnh nhân chỉ hết co giật sau 12 - 16 giờ điều trị.

Các bệnh lây theo đường phân - miệng

Đây là vấn đề nhức nhối nhất trong vài năm trở lại đây. Phổ biến là bệnh phát triển lên thành dịch tiêu chảy cấp ở phạm vi rộng tại nước ta và hiện nay là EV 71 đang hoành hành tại châu Á mà Trung Quốc là quốc gia bị nặng nề nhất, đã có gần 16 nghìn trẻ đã phải nhập viện tại các tỉnh Bắc Kinh, Giang Tây, An Huy, Hồ Nam, Quảng Đông... trong số đó có 26 bệnh nhân đã tử vong vì căn bệnh này. Nguyên nhân chính do người sử dụng thực phẩm ăn phải các loại rau sống, nước uống bị nhiễm vi trùng nên bị nhiễm bệnh mà trong chuyên môn gọi là bệnh lây theo đường phân - miệng.

Các bệnh lây theo đường phân - miệng thường gặp là: Tiêu chảy, kiết lỵ, thương hàn, giun sán... nhiều trường hợp mắc bệnh và bị tử vong một cách rất đáng tiếc, bởi các bệnh lây truyền theo đường phân - miệng không những dễ phòng ngừa mà nó chỉ nguy hiểm khi chưa tới bệnh viện kịp thời. Miệng, chỉ là "cổng ngõ" còn nguyên nhân sâu xa đã được các cơ quan nghiên cứu và bệnh viện chỉ ra là do: Nguồn nước sông, ao, thậm chí nguồn nước ngầm bị nhiễm do người bệnh hoặc người khỏe vô tình hay vô ý mang virus nhiễm trong phân, bệnh phẩm trực tiếp thải xuống sông, vứt nơi bãi rác lộ thiên, thải qua cầu tiêu, ao cá không hoàn toàn kín.

Ăn các loại thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, ôi thiu và đặc biệt chế biến không kĩ. Uống phải nước đá, kem sản xuất từ nguồn nước bị ô nhiễm. Dễ bị lây nhiễm nhất vẫn là tay người có dính phân chứa vi trùng do sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn hoặc chế biến món ăn mà không rửa tay bằng xà bông. Ngoài ra, còn bị lây nhiễm do côn trùng như: ruồi, kiến, gián, chuột vấy bẩn từ phân mang vi trùng bệnh sang thức ăn không đậy kỹ.

Một căn bệnh nữa lây chủ yếu qua đường tiêu hóa, nhưng ít người nhận biết đó chính là viêm gan A và viên gan siêu E. Bệnh viêm gan A được biết đến từ thế kỷ thứ 2 trước công nguyên như một bệnh "vàng da truyền nhiễm". Đến tận năm 1947 mới có tên là viêm gan A để phân biệt với viêm gan B, bệnh lây qua đường máu. Viêm gan A truyền virus trực tiếp từ người bệnh sang người lành qua thức ăn và nước uống, do đó ăn uống mất vệ sinh là điều kiện để viêm gan A phát triển.

Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính lưu hành khắp thế giới, đặc biệt là ở các nước nghèo và các nước Đông Nam Á. Còn bệnh viện gan E cũng lây qua đường tiêu hóa, nhưng phát triển và tập trung vào đối tượng là phụ nữ có thai. Cho dù "ăn chín, uống sôi, hợp vệ sinh", nhưng cũng không ít người mắc phải một chứng khó chịu, đó là dị ứng và ngộ độc thực phẩm.


Ảnh minh họa

Hãy rửa sạch thực phẩm trước khi chúng ta dùng đến nó để ngăn ngừa bệnh tật

Hiện tượng này xảy ra khi cơ thể không "chịu" được một chất nào đó hay một loại thực phẩm nào đó. Nguy hiểm hơn căn bệnh này càng phát triển ở thế giới hiện đại và đôi khi nó còn dẫn đến tử vong. Hay thói quen "nốc" rượu của những "đệ tử lưu linh" cũng là nguyên nhân dẫn đến các chứng viêm loét, ung thư dạ dày hay xuất huyết tiêu hóa.

Tất cả những căn bệnh truyền nhiễm đi qua cửa miệng vừa nêu trên, những người mắc bệnh đều là những nạn nhân bất đắc dĩ, vì chẳng ai muốn vậy. Tuy nhiên có một căn bệnh mà hậu quả của nó là chứng viêm họng mãn tính, ung thư vòm họng, ung thư phổi... Đường dẫn vẫn là miệng, khác ở chỗ con người trở thành nạn nhân của chính mình từ thói quen: Hút thuốc lá. Không những vậy gia đình, xã hội còn bị trở thành những nạn nhân gián tiếp, bệnh nhân bất đắc dĩ khi hàng ngày phải sống trong môi trường nhiễm khói do những người hút thuốc làm ô nhiễm.

Quan hệ tình dục bằng miệng - nguy cơ truyền bệnh cao

Bị mắc những bệnh qua đường miệng không chỉ qua ăn uống, hút thuốc lá mà còn qua quan hệ tình dục không an toàn. Vài năm gần đây, bệnh viện da liễu TP.HCM tiếp nhận rất nhiều trường hợp mắc bệnh herpes sinh dục. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là do HSV1 và HSV2, trong đó HSV1 là bệnh herpes (mụn rộp ở môi), miệng, lây qua đường miệng. Virus này khi có ở miệng có thể lây xuống bộ phận sinh dục bằng miệng và ngược lại.

Quan hệ tình dục qua đường miệng thực ra tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ mắc bệnh, chứ không vô hại như nhiều người lầm tưởng. Trong quan hệ kiểu này, nguy cơ mắc HIV cũng rất cao nếu như trong miệng người bệnh hay bộ phận sinh dục có vết lở hoặc xây xát.

Một nghiên cứu của đại học Johns Hopkins của Mỹ cũng cho biết, virus HPV (papillo - mavirus) phổ biến ở cơ quan sinh dục có thể truyền từ người này sang người khác khi quan hệ tình dục qua đường miệng và gây nên bệnh ung thư họng hiếm gặp ở cả nam và nữ. Tại Mỹ, căn bệnh này hàng năm giết hại khoảng 1.700 người gây ảnh hưởng đến họng, amidan và cuống lưỡi của rất nhiều người khác.

(theo Phong cách đàn ông)

Việt Báo
contentlength: 13380
Chia sẻ

Video nổi bật

Ăn gì để ngừa và trị mụn ?
00:00 / --:--