Vào Rừng Thiêng xem khỉ

15:39 17/01/2004
Vao Rung Thieng xem khi
Phóng viên Thanh Niên cùng Zieng,
Đó là một khu rừng nguyên sinh đến nay vẫn còn bảo tồn được nhiều loài động thực vật quý hiếm, nhất là các loài linh trưởng...mà từ bao đời nay, người dân tộc Ca Đô ở xã Pa Tầng (Hướng Hoá, Quảng Trị) và cả các xã lân cận tuyệt đối không ai dám bước chân vào. Tương truyền, chỉ cần bạn hái một chiếc lá, bẻ một cành cây, bắt một con thú nhỏ...bạn cũng có thể bị Giàng trừng phạt chết ngay... Nhóm phóng viên chúng tôi đã có một cuộc "thám hiểm" Rừng Thiêng đầy thú vị...

Từ ngã ba Tân Long, trên quốc lộ 9, thuộc địa phận huyện Hướng Hoá (tỉnh Quảng Trị), chúng tôi theo tuyến đường lìa rẻ về phía Tây Nam, một nhánh chiến lược của đường Trường Sơn huyền thoại trong chiến tranh, thẳng hướng A Dơi, Pa Tầng. Con đường ngoằn nghoèo với những đèo dốc khúc khuỷu, quanh co chạy qua những bản làng hẻo lánh. Thỉnh thoảng, cả nhóm phải xuống xe dắt bộ qua những đoạn đường đang được thi công ngổn ngang vật liệu và đá dăm lổm chổm. Xuất phát lúc 12 giờ trưa, tại Tân Long, nhưng phải xẩm tối chúng tôi mới đặt chân đến được Trạm kiểm soát biên phòng Xà Heng, của ngỏ của xã biên giới Pa Tầng. Nơi có khu Rừng Thiêng với bao câu chuyện ly kỳ, huyền bí.

Rừng Thiêng huyền bí

Vao Rung Thieng xem khiBiết chúng tôi có ý định khám phá Rừng Thiêng, thiếu uý Trần Duy Long, quyền Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Xà Heng, sau khi làm thủ tục đăng ký lưu trú trong khu vực biên giới, căn dặn: "Thật tình thì cũng chẳng có gì nguy hiểm trong khu rừng ấy đâu, nhưng đó là phong tục được truyền từ đời này sang đời khác, nên người dân tộc thường kiêng cử vậy thôi. Tuy nhiên, muốn vào thì ngày mai các anh phải làm việc với chính quyền xã để họ bố trí các già làng làm thủ tục (cúng thần núi xin cho người vào rừng) cho người dẫn đường mà đi." Ngủ một đêm thật dài với bao háo hức tại trạm biên phòng Xà Heng, sáng hôm sau chúng tôi đến UBND xã Pa Tầng. May mắn, xã đang có cuộc họp triển khai công tác chuẩn bị tuyển quân năm 2004, nên tất cả các cán bộ chủ chốt đều có mặt đông đủ. Sau khoảng 30 phút hội ý, Chủ tịch UBND xã Pa Tầng, Ăm Kế thông báo: "Các nhà báo muốn vào Rừng Thiêng thì phải đưa tiền để làm một lễ cúng, khoảng 100.000 đồng". Chúng tôi đồng ý. Ăm Kế lại "họp" với các cán bộ để cử người dẫn đường. Nhưng rồi cử ai họ cũng lắc đầu từ chối. Chúng tôi thất vọng trở về trạm biên phòng ỉu xìu...

Chủ tịch xã Ăm Kế, cho biết: "Ngay bản thân tôi cũng chưa bao giờ vào đó, nghe người ta kể rằng, cách đây lâu lắm có một gia đình ở ban Xà Tuồng vào rừng bắt cá ở con suối về ăn, cả nhà ăn xong liền lăn đùng ra chết!" Riêng thầy giáo Lưu Ngọc Bắc, người dân tộc Pa Cô, lại cho biết: "Khi lên công tác tại đây, tôi có nghe các già làng kể rằng: cách đây lâu lắm, tại khu vực Rừng Thiêng có một bản dân tộc sinh sống, sau đó cả bản bổng nhiên lăn đùng ra chết sạch không còn một ai (thầy Bắc cho rằng nguyên nhân của vụ chết tập thể đó có thể do bị dịch bệnh không có thuốc chữa). Từ đó, khu rừng trở thành một nơi trú ngụ của những bóng ma rùng rợn mà người dân tộc không ai còn đủ can đảm để bước vào. Ông Ăm Thi, Chủ tịch Mặt trận xã, bổ sung thêm: "Thời chiến tranh, có một trung đội hậu cần của quân giải phóng đến đóng trong khu rừng, nhưng sau đó đã bị địch ném bom hy sinh sạch không còn một ai..." Chính những cái chết thảm khốc như thế đã làm cho Rừng Thiêng được phủ trùm thêm nhiều huyền bí.

Đối với người dân tộc Ca Đô tại Pa Tầng (một bộ lạc có sự pha trộn sắc tộc giữa người Vân Kiều, Pa Cô và Lào, thuộc miền Tây, Quảng Trị, giáp biên giới Lào), khu rừng là nơi ngự trị của Giàng, đó là nơi che chở cho muôn thú mà con người không được động đến. Hễ ai xúc phạm liềng bị Giàng bắt ngã bệnh mà chết. Trước đây, cứ cách hai năm một lần, người dân Pa Tầng phải tổ chức một lễ cúng trâu tại Rừng Thiêng. Nghi lễ cúng được các già làng đảm nhiệm, chủ tịch xã cũng phải đóng tiền, góp nếp, đóng gạo cho lễ cúng này. Những năm mất mùa, có thể khất lại với thần linh để 6 năm tổ chức một lần. Nhưng lễ cúng "gộp" này phải có đủ 4 con trâu lớn, dê đến chục con, heo gà không kể hết. Lễ cúng diễn ra suốt ngày, các chàng trai, cô gái nhảy múa trong tiếng cồng chiêng và hát những bài hát có ý nghĩa: cầu cho dân bản trồng ngô thì được trái ngô to, trồng lúa thì được những gùi đầy, săn thú thì gặp những con thú to...Nhiều người còn thêu dệt: "những con thú rừng bị người đi săn bắn bị thương chạy trốn vào Rừng Thiêng cũng được Giàng "thổi" cho lành vết thương, còn người đi săn nếu đuổi con thú mà nó đã chạy vào Rừng Thiêng thì cũng phải dừng lại, không truy đuổi nữa...Nếu vào, các già làng biết được sẽ bị phạt trâu, thấp nhất là gà. Chính những điều cấm kị như vậy đã ngẫu nhiên biến Rừng Thiêng trở thành nơi trú ngụ an toàn của nhiều loài động thực vật quý hiếm.

Đàn khỉ Rừng Thiêng và gã "con trời"

Đang loay hoay chưa biết phải vào Rừng Thiêng bằng cách nào, bỗng chị Loan, một chủ quán người kinh lên Pa Tầng buôn bán chục năm nay, mách lẻo: "Các anh cứ lên bản Loa, hỏi "Mô đun Zieng?" (nhà thằng Zieng ở đâu?), cho hắn chục ngàn hắn dẫn cho mà đi. Ơã đây, ngoài thằng Zieng ra không ai dám vô rừng mô!" Chị Loan gọi Zieng bằng thằng, nhưng thực ra anh ta cũng đã ngoài 40 tuổi. Người dân tại Pa Tầng vẫn gọi Zieng là đứa "con trời" vì chỉ có Zieng là vô ra Rừng Thiêng như cơm bữa mà chẳng việc gì. Những con thú trong Rừng Thiêng cũng chỉ có duy nhất một mình Zieng dám đặt bẫy. Nhưng mỗi lần bẫy được Zieng chỉ bán cho người kinh, chứ dân bản địa không ai dám ăn. Chị Loan kể: "Cách đây khoảng chục năm, khi tui mới lên đây làm ăn, nghe nói Rừng Thiêng có nhiều mây lắm, tôi có đặt điều kiện với UBND xã xin vào rừng khai thác mây, đổi lại tôi sẽ ủi cho xã một con đường vào bản xa nhất. Hồi đó, cả xã đã nhất trí, nhưng chỉ có già làng Ăm Phỉ cương quyết không cho, cuối cùng chính quyền cũng đành chịu thua. Sau đó, biết Zieng là người duy nhất có thể vào rừng tui lập mưu cho hắn tiền để hắn vô rừng kéo mây. Mới kéo được một ít thì bị dân bản phát hiện. Họ đòi phạt trâu. Tôi chối không phải mây của tôi. Xã mời Zieng lên, nghe đâu hắn bảo: Tui đói, tui làm để kiếm tiền, Giàng có bắt thì bắt tui, không bắt xã. Thế rồi mọi chuyện cũng qua. Từ đó, rất hiếm người vô rừng khai thác, săn bẫy thú..."

Chúng tôi gặp mẹ Zieng, gặm tẩu thuốc đi giũa đường. Bà cụ sau một hồi ngơ ngác không hiểu chuyện gì đã gật gù dẫn lên rẫy tìm gặp "đứa con trời" đang tuốt lúa. Sau khi biết ý định muốn vao Rừng Thiêng xem khỉ, chớp hình... chứ không có ý xấu, Zieng vui vẻ nhận lời. Từ KM số 36 trên tuyến đường lìa, men theo con suối, chúng tôi đã xâm nhập Rừng Thiêng.

Dù đã được trang bị giày đi rừng của biên phòng, chúng tôi vẫn không tài nào đi kịp Zieng. Anh ta như con sóc, thoát hiện thoắt biến trong cánh rừng già với những tàn cây cổ thụ đường kính hơn ba bốn người ôm với dày đặc mây, giang rừng và dây gai đan kín mịt. Thỉnh thoảng Zieng dừng lại chỉ những dấu chân lợn rừng, nai, hoảng, nhím...còn mới tinh và bảo: "Chỉ thấy dấu, khó thấy chúng lắm, chúng nhanh hơn người nhiều. Phải đặt bẫy mới bắt được." Có nơi vết máu nai bị sên rừng cắn vẫn còn tươi bám trên lá non. Hết leo rừng đến lội suối. Có lúc chúng tôi phải bò mới chui qua được những vạt mây đan dày đặc. Sên rừng chui vào tận trong đùi hút máu nhức ngứa thật khó chịu. Zieng bảo: "Có khi gặp khỉ, cũng có khi không. Nếu có con chó, chúng sẽ xua lũ khỉ chạy lên cây cao dễ thấy hơn". Đang nói, bỗng Zieng dừng lại ra dấu chúng tôi im lặng: "Khỉ, có khỉ!" Ngước nhìn lên cánh rừng chúng tôi chẳng thấy gì trong khi Zieng cứ bảo:" Khỉ, khỉ, cả đàn!" Để giúp chúng tôi tận mắt chứng kiến đàn khỉ nhảy múa trên một cây cổ thụ chót vót, Zieng đua chúng tôi ra bờ suối để nhìn vào. Những cành cây như có gió thổi ào ào. Phan Thanh Bình (PV báo SGGP tại Miền Trung) la lên: "Ôi! Khỉ, cả đàn luôn anh ơi!" Tôi nhìn theo và thật sự sung sướng khi tận mắt thấy những chú khí thao láo nhìn chúng tôi dò xét. Rồi chúng lập tức mất hút sau những tán lá um tùm... Sâu thẳm trong rừng thiêng, chúng tôi còn được Zieng dẫn đi xem xác hai chiếc xe giải phóng 3 cầu bị trúng bom còn nằm rỉ rét. Nhiều giao thông hào và hầm công sự vẫn còn nguyên dấu. Điều đó, chứng tỏ nơi đây từng là đồn trú của quân giải phóng...Tuy nhiên, đến nay chưa có tư liệu lịch sử nào nhắc đến (?) Thi hài các anh có thể vẫn còn nằm im đâu Vao Rung Thieng xem khiđó giữa rừng già u tịch!

Xế chiều. Chúng tôi ra khỏi Rừng Thiêng. Nắng đã lịm tắt sau những bản làng yên ả. Bao đời rồi, người dân Pa Tầng vẫn sống bình yên như vậy và truyền nhau lưu giữ những điều cấm kỵ, để họ còn có được một cánh rừng già hiếm hoi, quý giá như chính sự sùng kính tổ tông và những điều thiêng liêng nhất. Cánh rừng vẫn còn đó như một dấu hỏi về những điều huyền bí. Phải chăng, Rừng Thiêng là một tín ngưỡng biểu trưng cho thái độ sống biết trân trọng tự nhiên và di dưỡng những tài nguyên quý báu mà chỉ có đồng bào vùng cao mới có được? Từ rừng thiêng, chúng tôi chợt nghĩ đến sự tàn phá rừng xảy ra khắp nơi đang trở thành quốc nạn mà lâu nay các biện pháp vẫn chỉ là "bắt rắn đằng đuôi"...

Bùi Ngọc Long

Việt Báo
contentlength: 13390
Chia sẻ

Video nổi bật

Rùng mình với cô gái khóc ra máu khi đang ngủ
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Huyện nghèo xôn xao vì nhiều người dính bẫy ‘đa cấp’

Với lời hứa về mức lương thưởng cùng những khoản "hoa hồng" cao chót vót từ cơ sở Hoàng Gia Phúc, rất nhiều người dân tại huyện Hương Khê đã nộp tiền hàng chục đến hàng trăm triệu đồng để tham gia "mạng lưới kinh doanh đa cấp"…

Bài được quan tâm