Sống dưới đáy mỏ vàng (Kỳ 2): Màu sắc của vàng

07:37 15/05/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Song duoi day mo vang (Ky 2): Mau sac cua vang 

Phóng viên (phải) cùng khuân đá tại bãi vàng Phước Hiệp

Mỗi ngày phu vàng bắt đầu công việc vào lúc 6g sáng sau khi ăn vội vài chén cơm chan sương lạnh vùng sơn cước. Buổi trưa được chui lên mặt đất nghỉ một tiếng rưỡi để ăn uống, rồi lại chui vào hầm cho đến tối mịt mới được về lán.

Tính ra, mỗi ngày phu vàng phải làm việc hơn mười tiếng trong lòng đất, giấc mơ vàng của đời phu chỉ là một màu đen kịt.

“Thà chết ngay, còn hơn bị chôn sống”

Trời mới tờ mờ sáng, cái mệt mỏi của ngày hôm trước vẫn còn đè nặng, nhưng tôi không thể nằm nướng khi các “đồng nghiệp” đã lục tục sẵn sàng cho một ngày mới. Đã thành thói quen, mọi người trong lán trước khi bước chân xuống đất đều với tay rít một điếu thuốc lào rồi mới đi đánh răng.

Đúng 5g30, mọi người đã ngồi sẵn vào mâm cơm. Bữa cơm sáng chỉ là một ít canh và nước kho thịt của bữa tối hôm qua còn lại, nhưng ai nấy cũng cố rướn cổ nuốt một vài chén dằn bụng. Bác Linh thấy tôi ăn ít nên động viên: “Ráng ăn đi chú em, không ăn là xỉu trong hầm đấy!”.

Sáng nay, tôi được ông chủ Mạnh giao nhiệm vụ phụ cho Tình khoan mấy lỗ vào đá để nhồi thuốc nổ. Tiếng máy nổ cất lên, tôi và Tình ghì mình cật lực vào chiếc máy khoan nhảy đành đạch trên nền đá xanh.

Cả cơ thể rung lên bần bật như bị điện giật. Bụi và mùi đá tỏa ra khét lẹt. Tình nói: “Đá này sẽ được đưa ra lán cho vào máy xay nát ra và đám kỹ thuật sẽ đưa vào xử lý bằng hóa chất tách ra lấy vàng”.

Tôi thắc mắc: “Thế ông chủ chia cho bao nhiêu vàng?”. Tình nhìn tôi từ đầu tới chân rồi nói chua chát: “Làm sao thấy được vàng, chỉ có ông chủ và dân đầu cánh mới sờ được vàng, anh em mình đố mà biết được ông chủ trúng bao nhiêu, tất cả đều bí mật”.

Sau khi bốn mũi khoan vào trong hang sâu đến 30m, Tình sai tôi ra ngoài hầm lấy “kẹo” và “bánh”. Thấy tôi lúng túng chưa hiểu, Tình quát lớn: “Kẹo là kíp nổ, bánh là thuốc nổ để ngoài cửa hầm đấy”.

Cầm bịch kíp và thuốc nổ chui vào hầm, tim tôi đập loạn xạ. Nhìn vẻ mặt tái mét của tôi, Tình cười nhạt: “Đã vô đây thì xem như sống chết như nhau. Mày sợ cũng chết mà không sợ cũng về chầu trời thôi”.

Chúng tôi đang nhồi những quả mìn vào hang thì ông Mạnh chui vào quan sát. Sau một cái đưa mắt, ông chủ quát: “Đ.M., tụi bây chừa dây cháy chậm dài thế thì tiền đâu cho xuể?”.

Tình bảo tôi ra trước, còn anh ta thản nhiên quẹt lửa châm từng đoạn dây cháy chậm rồi nhanh nhẹn chui ra kéo tôi nấp vào tảng đá lớn cách cửa hầm chỉ độ khoảng 5m. Ầm! Ầm! Tai tôi ù đi vì những tiếng nổ chát chúa.

Đá bắn ra tung tóe từ miệng hang, một hòn đá bằng nắm tay văng trúng đùi tôi đau điếng. Tình đứng bật dậy với vẻ lo lắng: “Còn một quả chưa nổ!”.

Từ phía xa xa, tiếng ông chủ vọng tới chửi rủa: “Làm ăn thế thì chết bố mày với tao, châm lửa chưa cháy mà đã đái ra cả quần rồi sao. Chui vô châm lại, không thì mày chết!”.

Tình tỏ ra bình tĩnh lạ thường, anh ta bảo tôi ngồi yên chờ thêm chút nữa nếu không nổ thì hẵng vô. Trong lúc ngồi chờ, Tình chỉ sang cái hầm bỏ hoang bên cạnh kể: “Năm ngoái thằng Dũng chết trong đó đấy.

Cũng vì không thấy mìn nổ, ông chủ la rầy nên nó nhanh chân chui vô xem, ai ngờ vừa bước vào thì mìn nổ. Tội nghiệp nó, định đi chuyến đó về kiếm tiền cưới vợ!”. Nghe Tình kể mà toàn thân tôi lạnh đi khi nghĩ đến việc phải chui vào hang trong lúc còn một quả mìn nữa chưa biết nổ lúc nào.

Tình và tôi rồi cũng phải chui vào hang trong bóng tối và mùi thuốc súng khét đến nghẹt thở. Dù đã hơn mười năm chuyên đánh mìn cho các ông chủ vàng, nhưng đôi tay anh ta vẫn run rẩy, mồ hôi ra ướt cả người.

Tình nói mà nghe như tiếng khấn từ cõi âm: “Thà cho con chết ngay, còn hơn bị chôn sống trong hang”. Mìn nổ, chưa tan hết khói thì ông Mạnh lại xuất hiện và giục mọi người vào hầm khuân đá ra.

Từng tảng đá một, có đến hàng tạ được đưa ra khỏi hang. Ông chủ lại kêu tôi với Hận ra và chỉ vào một tảng đá to ngay trước cửa hang: “Tụi bây hôm nay phải đập nhỏ hòn đá này ra để xay”.

Hận lên tiếng: “Cho nó ăn miếng bánh là xong ông chủ?”. Ông chủ quay sang bộp tay Hận một cú như trời giáng: “Đ.M. mày ngu, một quả mìn tao tốn hết 40.000 bạc, từ giờ đến chiều hai thằng bây phải “cắn” xong miếng đó nghe chưa. Tụi bây ăn mỗi ngày chỉ có 20.000, cái nào lợi hơn?”. 

Thông thường, một phu vàng ở đây phải chịu sự áp bức của hai tầng lớp, đó là ông chủ và “đầu cánh”. “Đầu cánh” là những tay chân thân cận của ông chủ, họ rành rẽ trong việc lần theo các vỉa vàng hay dân kỹ thuật xử lý hóa học để lọc vàng.

Ngoài lương ra, “đầu cánh” còn được các ông chủ chia phần hậu hĩnh mỗi khi trúng lớn. Vì thế, họ quản phu vô cùng tàn bạo để thể hiện sự trung thành của mình với giới chủ.

Luật và lệ

Mặt trời đã giấu mình sau núi từ lâu nhưng chúng tôi không ai dám dừng tay khi đồng hồ chưa chỉ đúng 6 giờ chiều. Dù có mặt ông chủ Mạnh hay không, cái lệ đó vẫn là bất di bất dịch, bởi những tay “đầu cánh” trong lán cũng có quyền sinh sát theo kiểu “tiền trảm, hậu tấu” đối với đám phu phen.

Khi về đến lán, đói đến rã người, vậy mà chúng tôi vẫn chưa được ngồi vào lán ăn cơm. Bác Linh nói nhỏ: “Ông chủ đi chơi chưa về!”. Đó là một trong những luật ở đây, lính không bao giờ được ăn trước tướng!

Gần 8 giờ tối, ông chủ mới về lán, kéo thêm mấy người bạn nữa. Ném con gà vào bếp kêu “quác” một tiếng, ông chủ ra lệnh: “Thằng Linh mổ gà cho tụi tao nhậu coi”. Tội nghiệp bác Linh, già nua mắt kém vậy mà ngoan ngoãn xuống bếp làm gà như một đứa con ngoan trong gia đình.

Sau khi ông Mạnh nhậu xong, chúng tôi mới được ăn cơm với “món quà” của chủ cho tám anh em là nồi nước luộc gà. Có lẽ chưa bao giờ tôi thấy nước luộc gà ngon đến thế. Đêm nay là đêm đầu tiên tôi được giao trọng trách giữ “thoòng”.

“Thoòng” là một cái bể đựng đất đá đã xay nhuyễn để xử lý hóa chất, phía dưới bể là một cái thùng hứng nước vàng sau khi đã xử lý cyanure và một số hóa chất khác. Bên trong cái bể lớn này là vàng đang dần dần hiện hình, nhưng với tôi chỉ có nhiệm vụ canh chứ không được phép lại gần thùng hứng nước vàng này.

Quá mệt nên tôi ngủ thiếp đi. Nửa đêm, sau khi rượu chè no say, ông chủ rọi đèn nắm đầu tôi dậy quát một trận: “Mày giữ kiểu này thì có nước ăn cám. Phải thức, trộm nó khiêng mất “thoòng” thì ông cho tụi bây nhịn đói cả lũ”.

Đang nửa mê nửa tỉnh, tôi choàng dậy ngay vì nghe tiếng kẻng đánh ngay bên tai. Định thần nhìn kỹ, hóa ra đấy là một cái kẻng tự tạo của ông chủ treo ngay trên đầu võng canh “thoòng” của tôi.

Cái kẻng được nối với một sợi dây kéo dài buộc vào chân ông chủ trong lán. Cứ ông chủ trở mình vì lạnh là ngoài này kẻng đập loạn xạ làm người canh “thoòng” phải tỉnh giấc ngay. Đó là cách giới chủ các bãi vàng canh chừng không cho lính ngủ gục.

Càng về khuya trời càng lạnh, tiếng côn trùng rả rích cùng với tiếng sương nặng hạt rơi lộp bộp trên lá khô, tôi cứ thao thức với thân phận những người phu. Tôi vào đây gần một tuần rồi mà chưa một lần thấy vàng.

Nhiều phu đã vào một năm, hai năm, năm năm… vẫn chưa một lần sờ được một mảnh vàng. Vàng đối với phu phen chỉ là màu bạc phếch của mồ hôi nước mắt, màu đỏ của máu…

Theo TT

VietBao.vn
contentlength: 10090
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Vượt chốt kiểm dịch, gà lậu "chạy vù vù" ra ngoại thành tiêu thụ?

Để chặn gà nhập lậu cơ quan chức năng đã lập hệ thống chốt kiểm dịch, kiểm soát trên các ngả đường dẫn vào Thủ đô. Tuy nhiên giới thương lái hàng ngày vẫn tuồn được cả tấn gà nhập lậu ra ngoại thành.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ PHóNG Sự NÓNG NHẤT

Cam bay da cap

Cạm bẫy đa cấp

Với tỉ suất sinh lời trong mơ, đầu tư 9,3 tỉ đồng, thu về hơn 450 tỉ đồng, không chỉ đối tượng là nông dân, người già mà “máy..