Sống chung với “thần chết” (P.3)

13:19 28/12/2010

Ngoài gần 5.000 người dân A Lưới mang nỗi đau do chịu ảnh hưởng của CĐDC thì còn hàng trăm người khác là nạn nhân của bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh. Khắp vùng đất này, bất cứ chỗ nào cũng có bom mìn. Người khai hoang đất, lên nương rẫy, trẻ em chơi đùa trong vườn nhà... không may giẫm phải đạn, bom mìn đã ra đi vĩnh viễn và nhiều người khác bị thương tật suốt đời...

Phần 3: Gian nan cuộc hồi sinh

Ngày 4-4-2010 tại Hà Nội, trong chương trình giao lưu Nghệ thuật hưởng ứng ngày thế giới phòng chống bom mìn, trung tướng Nguyễn Tuấn Dũng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐNDVN nêu rõ, VN là một trong 70 nước bị ô nhiễm bom mìn lớn nhất và chịu hậu quả nặng nề nhất trên thế giới. Từ 1975 đến nay, bom mìn tồn sót đã làm hơn 40.000 người chết, 60.000 người bị thương. Tại Thừa Thiên - Huế, từ 1995 - 2005, toàn tỉnh có 501.100ha đất bị nhiễm bom mìn tồn sót; 2.649 nạn nhân bom mìn, trong đó, 1.251 người chết, 1.398 người bị thương.

 Song chung voi than chet P3

Rà phá bom mìn đem lại sự bình yên cho người dân

Theo Phòng LĐTB&XH huyện A Lưới, số người bị tai nạn bom, mìn từ năm 1975 đến nay có 699 người, trong đó 147 người chết, 79 người bị thương nặng, mất khả năng lao động. Chiến tranh đã lùi xa, vùng đất “chết” A Lưới phần nhiều đã xanh trở lại; những bản làng với nhà cửa chật chội và nhiều vùng đất trù phú bạt ngàn nhưng người dân không dám khai hoang vì có nhiều bom, mìn tồn sót. Nhiều người không may giẫm phải mìn vĩnh viễn ra đi hoặc thương tật suốt đời... Nỗi ám ảnh ấy cứ đeo đẳng người dân. Họ gọi bom mìn là “thần chết” và tổ chức cúng lễ như cúng thần linh.

Cánh đồng Khe Sanh rộng 50ha, nằm bên đường mòn Hồ Chí Minh thuộc xã A Roàng cũng được mệnh danh là “cánh đồng chết” khi người dân và chính quyền địa phương phát hiện những thùng phi chứa CĐDC màu trắng. Từ năm 2.000 đến nay, nhiều đồng bào dân tộc Pa Cô, Tà Ôi nhiễm chất độc, bị chóng mặt, ngứa ngáy và ngất xỉu. Những đồi núi ven đó, người dân đi làm rẫy phát hiện những quả bom nằm lăn lóc hoặc cuốc phải bom mìn. Ông Hồ Khăm (54 tuổi) cho biết: “Trước đây dân làng không dám động cuốc, động dao xuống đất. Vì thế, cuộc sống luôn bị thiếu thốn. Từ ngày bộ đội về phá bom mìn, dân làng có đất làm nương rẫy, không phải thiếu đói nữa, còn xây được nhà, mua tivi, xe máy”...

Song chung voi than chet P3

Gia đình đại úy Lê Văn Phương, cán bộ Công an huyện A Lưới có hai con chết do trúng phải bom mìn còn sót lại 

Ông Hồ Giang Nghinh, chủ tịch UBND xã Đông Sơn nhớ lại: “Năm 1991, khi đưa dân từ xã Hồng Thủy lên định cư ở sân bay A-sho, lực lượng bộ đội đã tháo gỡ hàng ngàn đầu đạn, san ủi hàng trăm hố bom cho bà con có đất làm nhà, canh tác. Riêng anh Nguyễn Cảnh Đường (cán bộ Bộ CHQS tỉnh) đã vô hiệu hóa hàng nghìn quả bom, mìn trên địa bàn xã trong suốt tám năm trời, được mệnh danh là kiện tướng diệt thần chết”. 

Ông Quỳnh Thu (Trưởng ban vận động hội nạn nhân CĐDC huyện A Lưới) có ba con bị nhiễm CĐDC, ba lần bị hóa chất tưới lên người nhưng vẫn không đầu hàng số phận, dành cuộc đời còn lại chăm lo cho những mảnh đời bất hạnh và thay mặt những nạn nhân CĐDC của huyện, của tỉnh đấu tranh đòi công lý.

Ông đi khắp làng bản, tìm đến từng nhà có người bị nhiễm dioxin rồi ghi chép, tìm hiểu hoàn cảnh, bệnh tình làm tư liệu cung cấp cho T.Ư Hội nạn nhân CĐDC, là bằng chứng để nhân loại biết hậu quả mà Mỹ đã gây ra đối với người VN. Năm 2009, ông và hai nạn nhân CĐDC của VN khác được chọn tham gia phiên tòa công luận Quốc tế về nạn nhân CĐDC tại Paris (Pháp) nhưng đúng lúc đứa con út lên cơn động kinh, ông đành ở lại chăm sóc con.

Song chung voi than chet P3

Chính quyền A Lưới, các nhà khoa học khuyến cáo người dân không được dùng nước tùy tiện ở khu vực nhiễm chất độc hóa học

Đã có rất nhiều hội thảo, hội nghị của các nhà khoa học Trung ương, chuyên gia nước ngoài, tổ chức quốc tế... nhằm có phương án giảm thiểu thiệt hại, ngăn chặn tác hại của dioxin tại A Lưới. Năm 2005, TS Phùng Tửu Bôi (Trung tâm Hỗ trợ bảo tồn tự nhiên và phát triển cộng đồng) và các nhà khoa học đưa ra phương án khoanh vùng nhiễm độc dioxin tại sân bay Asho bằng hàng rào bồ kết. Loại cây này dễ trồng, ít tốn công chăm sóc mà mang lại hiệu quả kinh tế cao; đồng thời có tác dụng ngăn ngừa sự tiếp xúc của người và vật nuôi với khu vực nhiễm độc. Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ 200.000 cây bồ kết gai và keo gai trồng làm hàng rào bao quanh đất nhiễm dioxin. Nhưng, trận lũ cuối năm 2005 cuốn trôi tất cả.

Nhiều lúc TS Bôi định buông xuôi tất cả rồi về Hà Nội, hơi đâu “vác từ và hàng tổng”. Nhưng với quyết tâm của một người lính sống sót trở về từ chiến trường A Lưới và chứng kiến hàng ngàn người phải gánh chịu nỗi đau do CĐDC, ông tiếp tục dự án. Năm 2007, tổ chức War Legacies Project (Mỹ) hỗ trợ trên 20.000 cây bồ kết gai, keo gai; chính ông nhân giống và trồng tại A Lưới. Hiện nay, hàng rào cao gần 3m, xanh tốt đã cô lập dioxin tại sân bay Asho; ngăn người và vật vào bên trong.

Đề tài khoa học “Ngăn chất độc dioxin bằng hàng rào bồ kết” đã đoạt giải trong cuộc thi Ngày sáng tạo VN do WB tổ chức. Nhưng đối với TS Bôi, không giải thưởng nào lớn bằng sự bình yên, hạnh phúc của người dân.

Song chung voi than chet P3

Nhiều người dân A Lưới trong lúc đi làm rẫy đã phát hiện hoặc trúng phải bom mìn

Công tác rà phá, xử lý bom mìn tại A Lưới đã được Trung ương, chính quyền địa phương cùng các tổ chức quốc tế quan tâm thực hiện. Ngày 15-5-2008, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ban hành Công văn số 724/TTg-KTTH về việc xử lý vốn cho dự án rà phá bom mìn huyện A Lưới. Từ năm 2005, Bộ CHQS tỉnh đã phát hiện, xử lý 27.500 vật nổ, bom, mìn; bàn giao 5.540ha đất sạch cho người dân; góp phần giảm thiểu đáng kể hậu quả bom mìn. Ngày 7-4-2010, Bộ Quốc phòng, CHQS tỉnh tổ chức lễ khởi công dự án dò tìm, xử lý bom, mìn, vật nổ khu vực hai huyện A Lưới, Nam Đông và các xã thuộc vùng chiến khu cũ của tỉnh với tổng kinh phí hơn 168,6 tỷ đồng.

Đến nay, Bộ Ngoại giao Đức đã tài trợ gần 2 triệu Euro cho hoạt động rà phá bom mìn tại TT-Huế thông qua tổ chức Solidarity Service International và đã đạt được những kết quả to lớn, góp phần vào sự xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế xã hội của tỉnh; góp phần tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tai nạn và thương tích do bom mìn. Các dự án còn hỗ trợ chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực công tác dò tìm xử lý bom mìn cho các lực lượng thuộc Bộ CHQS tỉnh, có thể trực tiếp đảm nhận mà không cần sự giám sát của các Cố vấn Kỹ thuật nước ngoài.

Bất kể ngày đêm, mưa nắng hay nguy hiểm, các chiến sĩ bộ đội đều về bắt “thần chết” giúp dân, đem lại sự yên bình cho nhiều vùng “đất chết”; tuyên truyền, dân vận cho nhân dân nâng cao ý thức trong việc phòng, tránh bom, mìn. Công việc này cần lắm sự dũng cảm, dám chấp nhận hy sinh và tình thương bao la của người lính. Hiện ở A Lưới vẫn còn hàng ngàn ha đất bị nhiễm bom, mìn cần phải được tiếp tục làm sạch trong thời gian tới.

 

Việt Báo (Theo CATP)

Bài liên quan:

contentlength: 11074
Chia sẻ

Video nổi bật

Vịnh Hạ Long được BBC bình chọn Top 2 kỳ quan núi đá thế giới
00:00 / --:--

Bài được quan tâm