Ngân hàng khu phố

06:00 08/12/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Ngan hang khu pho
Bà cụ Võ Thị Triên, hơn 20 năm bán hàng khô vỉa hè, góp tiền mỗi ngày 10.000 đồng cho “chủ ngân hàng khu phố 5” Ngọc Thủy
Khác hẳn với những ngân hàng tọa lạc trong những tòa nhà cao ngất ngưởng, giám đốc và nhân viên áo quần thẳng thớm, khách hàng ra vào tấp nập, ở phường Tân Định, quận 1, TP.HCM có những ngân hàng khu phố, ngân hàng của người nghèo...

Nỗi đau vì “tín dụng ngoài luồng”

Phường Tân Định, một phường dù nằm ở trung tâm quận 1 (TP.HCM) nhưng đến nay vẫn còn rất nhiều căn hộ chỉ vài mét vuông sống chen chúc trong những ngõ hẻm vừa một chiếc xe đạp lách vào.

Bà con nơi đây sống bằng đủ mọi nghề lặt vặt: bán rau cải, chè cháo, bánh cuốn, chạy xích lô, xe ôm, bán vé số... mà cả vốn liếng có người chỉ 100.000 đồng. Hầu như ai cũng từng có kinh nghiệm đi vay nợ bên ngoài, nhẹ thì “bạc 12, 14” (mượn 100.000 đồng, một tháng trả 120.000 - 140.000 đồng), nặng thì vay tiền đứng với mức lãi suất hãi hùng: mượn 100.000 đồng, mỗi ngày trả 3.000 đồng tiền lãi cho đến khi có tiền trả dứt tiền vốn vay (lãi suất đến 3%/ngày, tức một tháng khoảng 90%).

Với mức lãi này, nhiều con nợ cuối cùng đã phải chọn giải pháp “lên núi”, tức... trốn nợ, nếu không muốn những phiền phức kiểu... giang hồ giáng xuống. Bà con nơi đây giờ vẫn còn len lén kể chúng tôi nghe hàng loạt chuyện “lên núi”, hàng chục tên chủ nợ một thời làm mưa làm gió trong các khu phố.

Những tên tuổi như “T. nghiện” (giờ đã đi cai nghiện) từng đánh “thừa sống thiếu chết” một con nợ. Những đòn dằn mặt kiểu giang hồ ghê gớm đến mức ngay một nữ huấn luyện viên võ thuật cũng phải “lên núi” sau khi không còn khả năng trả vốn lẫn lãi số tiền “lỡ” vay.

“Đâu ai muốn vay nợ ngoài, nhưng vay ngân hàng phải có tài sản thế chấp, giấy tờ, thủ tục... trong khi bà con ở đây toàn dân lao động, tiền mượn có khi chỉ 100.000 - 200.000 đồng - một người dân vốn sinh ra và lớn lên ở khu phố 4 chắc lưỡi nhắc lại chuyện cũ, rồi nói thêm - Nghèo mới phải đi vay mà trả lãi kiểu đó thì làm sao thoát nghèo nổi...”.

Ky cóp với mùa xuân

Ngan hang khu pho
Công việc cuối ngày của chị Ngọc Thủy, “bà chủ ngân hàng khu phố 5”: cộng sổ tiền gửi
22g đêm 30-11-2003, chị Ngọc Thủy, trưởng nhóm “tiết kiệm mùa xuân” khu phố 5, mở cho chúng tôi xem cuốn sổ năm 2003 dày cộp của “ngân hàng khu phố” mà chị đang cộng trừ cuối một ngày nhận tiền gửi của gần 150 khách hàng. Mở sổ, chúng tôi như mờ mắt trước hàng dãy cột tên khách hàng và số tiền đóng góp của họ: có người đóng 2.000, 5.000 đồng/ngày; có người “nghiêm chỉnh” đóng đều đặn 20.000 đồng/ngày suốt cả tháng; có người đóng một lần 50.000 đồng rồi bỗng dưng không đóng những ngày khác...

Chị Thủy giải thích: “À, đó là Nguyễn Văn Bé, thợ sửa xe; nửa tháng nay con hẻm trước nhà đang tráng ximăng, không có khách nên tạm ngưng góp”, rồi nói thêm: “Ai có thì đóng chứ không buộc phải đóng mỗi ngày”.

Giữa dòng đời tấp nập xung quanh, những “quầy ngân hàng” di động bên từng gánh rau, sạp tạp hóa, bãi đậu xe ôm vỉa hè... vẫn tất bật hoạt động mỗi ngày. “Ngân hàng khu phố 5” vốn là chiếc xe đẩy bán thuốc lá của chị Thủy đặt trên vỉa hè đường Trần Quang Khải, hầu như khách ghé vào liên tục nhưng không phải để mua thuốc lá mà để gửi công sức một ngày lao động vất vả của họ sau những cuốc xe ôm, mớ rau, tờ vé số...

Một em bé bước vào, chìa cuốn sổ ghi tên Mỹ Linh chỉ để gửi 2.000 đồng - “tiền công” một buổi dọn hàng của bé ngoài chợ. Cô bé mới học cấp I cười với nụ cười lo toan của con nhà nghèo, khoe: “Tết rồi con có quần áo mới mà không phải xin ba má...”.

Còn anh Đình Mỹ, một người bỏ mối cá ở ngôi chợ tạm hẻm 68, cho biết: “Mỗi ngày chồng góp vài chục ngàn, vợ góp vài chục ngàn; cuối mỗi năm gom lại cũng cả chục triệu đồng. Mua xe gắn máy, tậu một miếng đất nho nhỏ cất nhà bên quận 7 cũng từ đó. Cả hai vợ chồng anh đều đi bỏ mối cá, chồng một chợ, vợ một chợ nhưng cùng tham gia mỗi người một sổ để “cả hai cùng thấy trách nhiệm của mình”.

“Nhớ hồi chưa vô tiết kiệm khu phố mà sợ - bà D.T.N. nhớ lại - mượn có vài trăm ngàn đóng tiền học cho con mà trả hoài, trả hoài không hết”. Thật ra người phụ nữ một mình nuôi đến bốn đứa con này giấu một chuyện “tế nhị”: bà thường xuyên phải bỏ cả con để “lên núi”. Chị Trần Thị Nga, nhóm trưởng “ngân hàng khu phố 6”, ngậm ngùi: “Những lúc ấy đám trẻ coi như ăn cơm của bà con trong khu phố...”.

Ngan hang khu pho
Gương mặt những “bà chủ ngân hàng” khu phố phường Tân Định
Còn bây giờ? Sổ “tiết kiệm mùa xuân” của bà lốm đốm những ô 1.000 đồng, 2.000 đồng, cao nhất là 5.000 đồng/ngày; nhiều ô trống. Bà N. cười bẽn lẽn: “Tui mới tham gia năm ngoái, ngày nào có mới đóng. Cuối năm hoàn vốn được hơn 200.000 đồng, đi mua quần áo tết hàng chợ cho con mà rơi nước mắt”.

Sẽ không sao kể hết niềm vui từ những mảnh đời lam lũ nơi đây trong hơn 800 thành viên của các “ngân hàng khu phố” đang âm thầm hoạt động suốt sáu năm nay của phường Tân Định. Những mảnh đời mà theo chị Thu Hương, chủ tịch Hội LHPN phường, 2/3 số đó ở ba khu phố nghèo nhất phường: 4, 5, 6. Nghèo đến mức cả bốn “ngân hàng” của khu phố 6 với hơn 120 thành viên mà mỗi quí chỉ góp nhặt được hơn 20 triệu đồng.

Thế nhưng, những mảnh đời ấy khi quần tụ lại đã làm nên những con số bất ngờ: chỉ từ tháng 3 đến hết tháng 11-2003, họ đã ky cóp được gần 1 tỉ đồng; phát vay cho chính 450 thành viên vốn cũng đang góp tiền từng ngày hơn 634 triệu đồng, gần gấp ba lần vốn xóa đói giảm nghèo trên quận hội rót xuống. Những “bà chủ ngân hàng” vốn cũng buôn bán vỉa hè, thợ may, giữ trẻ... trong khu phố thì cuối năm được bồi dưỡng nhiều nhất chỉ đôi ba chục ngàn/tháng.

Không những thế, tại hẻm 38 Trần Khắc Chân (khu phố 4), bà con nơi đây cho biết từ khi “ngân hàng khu phố” hoạt động, tệ nạn cờ bạc, số đề... trong hẻm cũng giảm hẳn. Vì sao? “Thì chắc hôm nào làm ăn, buôn bán có chút đỉnh tiền dư, góp hết vào tiết kiệm rồi...” - chị Thu Cúc, phụ trách bốn “ngân hàng” khu phố 4, nói nửa đùa nửa thật.

...Chiều 4-12-2003, chúng tôi dự buổi họp cuối năm 2003 của những “bà chủ ngân hàng khu phố”, với một nội dung quan trọng: chuẩn bị hoàn vốn cuối năm cho các thành viên. Các “bà chủ ngân hàng” tíu tít với niềm vui một năm gầy dựng mùa xuân cho chính bà con mình.

CÙ MAI CÔNG

Việt Báo
contentlength: 10176
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Vượt chốt kiểm dịch, gà lậu "chạy vù vù" ra ngoại thành tiêu thụ?

Để chặn gà nhập lậu cơ quan chức năng đã lập hệ thống chốt kiểm dịch, kiểm soát trên các ngả đường dẫn vào Thủ đô. Tuy nhiên giới thương lái hàng ngày vẫn tuồn được cả tấn gà nhập lậu ra ngoại thành.

Bài được quan tâm

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ PHóNG Sự NÓNG NHẤT

Cam bay da cap

Cạm bẫy đa cấp

Với tỉ suất sinh lời trong mơ, đầu tư 9,3 tỉ đồng, thu về hơn 450 tỉ đồng, không chỉ đối tượng là nông dân, người già mà “máy..