Kỳ 3: Cánh én quả cảm và cuộc không chiến cảm tử

10:02 20/12/2007

Một người đã từng bắn rơi 8 máy bay Mỹ và trực tiếp chỉ huy không chiến trong trận “Điện Biên Phủ trên không” sau này có dịp gặp lại những phi công Mỹ đã có mặt ở trận tuyến 12 ngày đêm Hà Nội. Ông bảo, họ vẫn rất thán phục ta, vẫn không thể hiểu được vì sao Mig của ta lại bắn rơi B.52, cho dù những thông số kỹ thuật của các loại vũ khí không đối không đều tỏ rõ Mig không thể bắn được B.52, thế mà B.52 đã phải khuất phục trước Mig của ta.

Kỳ 2: Cuộc cân não không quên
Kỳ 1:
Thảm bại của "pháo đài bay"

Ông là tướng Nguyễn Hồng Nhị, AHLLVT, nguyên Trung đoàn trưởng đầu tiên Đoàn Không quân Lam Sơn, trực tiếp chỉ huy không chiến đánh B.52 trong 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không”. Chúng tôi gặp ông khi ông vừa đi tập thể dục về. Trông ông vẫn tráng kiện, phong độ, không mất đi vẻ đẹp của người phi công lái Mig ngày xưa. Khi được hỏi về những ngày tháng 12/1972, ông vẫn không giấu được niềm vui trong giọng nói Bình Định quê hương.

Những cánh én quả cảm

"Nhiệm vụ của chúng tôi là chặn đánh từ xa, tiêu diệt các máy bay hộ tống, nếu có thể tìm cách bắn hạ B.52 và làm rối loạn đội hình, tạo điều kiện cho tên lửa và các đơn vị phòng không mặt đất bắn máy bay địch. Những cuộc không chiến đúng là không cân sức. Mig của ta bé nhỏ giữa cả bầy chiến đấu cơ hùng hậu của Mỹ, nhưng những cánh én quả cảm của ta vẫn “tả xung hữu đột” gây cho địch phải khó khăn chống đỡ, thậm chí có lúc bị động, chỉ mới vài đường bay của Mig, đội hình của chúng đã tan tác..." - ông Nhị.

a
Siêu pháo đài bay B.52 - Ảnh: TTXVN
Tướng Nhị kể, đêm 27/12/1972, lần đầu tiên Mig 21 do phi công Phạm Tuân bắn hạ B.52, đã làm cho tất cả các chiến sĩ lái máy bay của ta như được khích lệ, tin vào việc Mig sẽ đối đầu được với B.52.

Một không khí ngầm đua nhau tiêu diệt B.52, rạng danh “cánh én Việt Nam” đã diễn ra. Trong số đó có phi công Vũ Xuân Thiều, người Hà Nội, một chàng trai điềm đạm, kỹ thuật bay giỏi. Được phân công trực bay đêm đánh B.52, nhưng có lẽ sốt ruột nên anh kỳ kèo cho đánh ban ngày với lý do rất dễ thương: Kiếm một chiếc máy bay địch làm quà tặng người yêu. Nhiều lúc tâm sự với đồng đội, anh nói: "Nếu như gặp B.52, bắn không rơi, em sẽ đâm vào nó. Em làm quả đạn, nhất định nó phải chết”.

Như định mệnh, đêm 28/12/1972, Thiều trực chiến và được lệnh cất cánh từ một sân bay dã chiến ở miền Trung. Tại Sở Chỉ huy bay, đường chì đỏ - máy bay của Thiều, từ từ tiếp cận vệt chì đen - máy bay B.52, và hàng chục chấm đen của các máy bay tiêm kích bảo vệ B.52, sóng nhiễu, khói mù che mắt máy bay Mig của ta.

Với sự khéo léo và mưu trí, lách qua được vòng vây dày đặc của các chiến đấu cơ địch, Thiều đã cho chiếc Mig 21 của mình áp sát B.52 và xin lệnh phóng đạn. Đạn đã phóng nhưng B.52 chỉ bị thương. Thiều xin lệnh tấn công tiếp… Vài giây sau, tín hiệu của Thiều trên bản đồ bay biến mất, kể cả dấu hiệu của chiếc B.52. Cả Sở Chỉ huy rộn lên, B.52 đã bị bắn cháy. Nhưng rồi trái tim mọi người như thắt lại. Các chiến sĩ liên lạc gọi dồn dập. Vừa khóc vừa gọi Thiều. Nhưng không một tín hiệu hồi âm.

Một ngày sau, từ Yên Châu (Sơn La), người dân đã kể lại: Họ thấy 2 vệt lửa, một vầng lửa lớn bùng lên, một vầng lửa nhỏ lao vút vào, từng mảnh lửa rơi xuống. "Chúng tôi tới nơi, xác chiếc B.52 còn âm ỉ cháy, cách gần đấy là chiếc Mig 21 của Thiều. Anh đã được đồng bào Sơn La an táng trọng thể. Chúng tôi hiểu, anh đã cùng chiếc Mig của mình thành quả đạn cảm tử tiêu diệt B.52. Ngày đó, vì yêu cầu bí mật quân sự, chúng tôi chưa thể công bố hành động cảm tử đó. Nhưng hôm nay, anh là người anh hùng của nhân dân, trong trái tim người Hà Nội, sống mãi cùng đồng đội của lực lượng Không quân Việt Nam...".

Trong toàn cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước lực lượng Không quân Việt Nam hy sinh 367 người. Các anh nằm yên nghỉ mãi mãi trên một ngọn đồi ở Sóc Sơn - Hà Nội. Ở đây đã xây một tượng đài chiến thắng của không quân, hàng năm tới ngày 22/12, kỷ niệm ngày thành lập QĐNDVN các đồng đội lại tới đây thắp hương tưởng niệm các anh. Còn trong 12 ngày đêm của tháng 12/1972, thật kỳ diệu, gần như không có tổn thất, trừ sự hy sinh oanh liệt của "quầng sáng" Vũ Xuân Thiều.

Rất thú vị, sau này tướng Nguyễn Hồng Nhị gặp lại những phi công Mỹ đã có mặt ở trận tuyến 12 ngày đêm Hà Nội. Đó là năm 1991, ông sang Mỹ, với vai trò đàm phán mua máy bay dân dụng cho Hàng không dân dụng Việt Nam. Lúc này, Việt Nam vẫn còn bị Mỹ cấm vận, các việc giao thương mua bán còn khó khăn dù đã có những tín hiệu khả quan.

Song điều ông nhớ nhất là cuộc gặp với các cựu phi công Mỹ: "Chúng tôi không có vẻ gì thù hằn hay tỏ thái độ nghi kỵ như đã từng là đối thủ của nhau. Mà đó là những cuộc chuyện trò cởi mở giữa các “đồng nghiệp” lái máy bay, trao đổi một số kinh nghiệm, kể lại những cuộc không chiến đã thành quá khứ. Họ vẫn rất thán phục ta, vẫn không thể hiểu được vì sao Mig của ta lại bắn rơi B.52, cho dù những thông số kỹ thuật của các loại vũ khí không đối không đều tỏ rõ Mig không thể bắn được B.52, thế mà B.52 đã phải khuất phục trước Mig của ta".

Chuyện về một tấm ảnh

Gặp ông trong những ngày này thật khó, vì tuy tuổi đã cao, ông vẫn không thôi rời ống kính, thu lại những khoảnh khắc cuộc sống, mà có thể sau này sẽ là những vật chứng lịch sử. Ông là NSNA Đoàn Công Tính, người phóng viên chiến trường nổi tiếng cả trong nước và nước ngoài với những tấm ảnh về Thành cổ Quảng Trị mùa hè 1972, và 12 ngày đêm Hà Nội - "Điện Biên Phủ trên không".

Ky 3 Canh en qua cam va cuoc khong chien cam tu
“Rồng lửa” SAM trong chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” - Ảnh: TTXVN
Không giấu diếm niềm tự hào vì đã được là nhân chứng tham dự những ngày lịch sử đó. Ông hào hứng kể...

...Khi đó ông vừa ở Thành cổ Quảng Trị ra. Từ đạn bom lại rơi vào bom đạn của 12 ngày đêm Hà Nội. Ông nhận lệnh chuẩn bị chiến dịch lớn: chụp ảnh B.52 bị cháy trên bầu trời Hà Nội. Ông cũng không biết phải chuẩn bị như thế nào, đã thấy B.52 cháy rơi bao giờ đâu, ngoài một chỉ đạo của bên Tổng cục Chính trị: Đây là việc chiến đấu phối hợp tác chiến các quân binh chủng máy bay, tên lửa, cao xạ, các loại súng pháo phòng không từ 37 ly, 14 ly 5, 13 ly 2, 12 ly 7, súng trường… tạo một lưới đạn từ tầm cao đến tầm thấp, chặn đứng mọi con đường của máy bay Mỹ.

Đoàn Công Tính được phân công xuống F361 tên lửa, đóng quân ở Phú Thụy, Gia Lâm, Hà Nội. Ngày 18/12/1972, ông được chứng kiến F361 bắn rơi B.52, nhưng chưa “chộp” được khoảnh khắc hợp đồng chiến đấu của các lưới lửa. Thật ra, lúc ấy không có ai “bắt” phóng viên phải chụp như thế nào, nhưng ông nghĩ nếu chụp riêng tên lửa, pháo, hay lưới lửa tầm thấp thì không có gì đặc biệt. Và ông nghĩ phải chụp một bức ảnh phải có cả 3 tầm lửa để nói lên ý nghĩa của sự hiệp lực toàn quân toàn dân. Đó còn là tổng lực của sức mạnh Hà Nội, là cuộc chiến tranh nhân dân quyết chiến và quyết thắng mọi đe dọa hủy diệt của Mỹ.

Sau 7 ngày “canh”, cùng trực chiến với các chiến sĩ, Đoàn Công Tính luôn để máy ở tốc độ B, không chân máy mà gác trên cành cây, khuôn hình canh sẵn. Hồi đó, không có ống kính góc rộng, chỉ có ống kích 50. Cũng “oách” lắm so với nhiều người, thế nhưng khuôn hình chật hẹp, tối mù mù. Ngắm trong ống kính, mỗi khi tên lửa phụt lên, chớp sáng lòa hết cả khuôn hình, không thấy gì khác.

Và rồi khoảnh khắc ông chờ đợi cả 7 ngày đã đến. Sau một cú bấm máy, tấm ảnh “Đêm tháng chạp” ra đời. Trong ảnh có đủ lưới lửa tầm cao của tên lửa, tầm trung của cao xạ và tầm thấp của 12 ly 7, như một tấm màn lửa úp chụp máy bay Mỹ trong bầu trời đêm. Một sự phối hợp tuyệt đẹp, máy bay Mỹ không rơi mới lạ! Tấm ảnh đã được đăng ngay trên trang nhất báo QĐND ngày 27/12/1972, được giải A ảnh nghệ thuật Hà Nội năm 1973, được bày ở Bảo tàng Quân đội và đăng ở nhiều báo nước ngoài.

"Tọa độ lửa Hà Nội là lò sát sinh B.52"

Khi ấy, Đài Phát thanh Giải phóng, Thông tấn xã Giải phóng Sài Gòn - Gia Định, truyền trên sóng những lời “chia lửa”: Sài Gòn gửi Hà Nội: ”…Lửa miền Bắc đã khều lửa miền Nam, lửa Hà Nội đang giục lửa Sài Gòn và từ ngoài vô trong, từ hậu phương lớn bất khuất đến tiền tuyến lớn anh hùng đang lên tiếng trả lời đanh thép: Đánh! Lửa thiêu cháy pháo đài bay B.52, lửa đốt cháy kho bom thành Tuy Hạ, chụp xuống sân bay Tân Sơn Nhất, đốt cháy kho hậu cần Long Bình và kho dầu Nhà Bè. Lửa vây hãm và tiêu diệt quân ngụy, thiêu hàng mảng lớn cơ đồ “bình định” của Mỹ - Thiệu. Lửa đấu tranh của nhân dân Sài Gòn - Gia Định. Lửa chiến đấu của quân và dân ta ở cả 2 miền Nam - Bắc đang ngày càng cao ngọn. Và đó là tốt nhất để trả lời Nixon và bè lũ…"

a
Xác máy bay B.52 giữa lòng Hà Nội - Ảnh: Việt Hưng
Romesh Chandra, Tổng Thư ký Hội đồng Hòa bình thế giới: Việt Nam đồng nghĩa với sự vinh quang, lòng dũng cảm và tinh thần quyết thắng. Mỗi lần đứng bên cạnh hố bom do Mỹ rải xuống Việt Nam, chúng tôi đều nhận ra rằng, nhân dân Việt Nam không phải hy sinh chỉ vì Việt Nam mà cả vì chúng tôi.

Hãng Reuters cũng đưa tin: Tọa độ lửa Hà Nội là lò sát sinh B.52 và người lái B.52. Nếu cứ đánh tiếp theo đà này thì trong 2 tháng nữa B.52 sẽ tuyệt chủng.

Còn nhiều nữa, các hãng thông tấn báo chí liên tục đưa tin ngợi ca tinh thần chiến đấu của nhân dân Việt Nam và Hà Nội. L’Express, Rainbow: Xưa và nay chưa từng có một dân tộc nào nhỏ như vậy mà có trọng lượng lớn như vậy đối với lịch sử.

Europa, Jaque Madol: Việt Nam sẽ thắng! Không một kẻ thù nào tiêu diệt được một dân tộc vĩ đại như Việt Nam. Nếu dân tộc này đầu hàng thì cả nhân loại sẽ bị sụp đổ.

Washington Pos nhận định: Thất bại này buộc Tổng thống và cố vấn của ông ta chấp nhận những điều kiện của Hà Nội.

Chính John Negroponte, chuyên viên của Kissinger thừa nhận: "Chúng ta ném bom Bắc Việt Nam để rồi chúng ta chấp nhận thua".

  • Hoài Hương

Kỳ 4: Hà Nội của 35 năm sau...

contentlength: 16274
Chia sẻ

Video nổi bật

Vịnh Hạ Long được BBC bình chọn Top 2 kỳ quan núi đá thế giới
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Ma thuật xem vận hạn qua mạng để lừa tiền, đoạt tình

Hành nghề thầy bói dạo giờ đã lỗi “mốt” và nguy cơ bị các cơ quan chức năng sờ gáy cao, do đó các “thánh phán” đã chuyển sang một mô hình mới hơn. Đó là lập các tài khoản trên mạng xã hội.