Hải trình địa ngục

03:00 22/01/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Sóng gió đời thuyền viên (Kỳ 2)

Hai trinh dia nguc
TS - Ai ơi đừng có qua đây/Chung thân còn nhẹ/Đài Loan mới là đau thương/Cơm chưa ăn, nước chưa uống đã phải làm ngay/Đấm xong lại đá/Sóng phủ đời trai (Nguyễn Ngọc Tú, xã Cương Gián, Nghi Xuân, Hà Tĩnh)

- Đi ham chớ đến tàu câu, bởi chăng nó đánh sưng đầu bầm lưng (một thuyền viên không ghi tên, ngày tháng)...

>> Kỳ 1: Những người bị bóc lột

Không ai về lành lặn cả

Trên đây là một vài dòng lưu bút của các thuyền viên VN mà tôi xin phép trích dẫn nguyên văn từ cuốn Guestbook ở quán “The Mission to Seafarers” tại cảng Cape Town (Nam Phi). Cuốn sổ này dành cho những người khách (chủ yếu là người đi biển) ghé nơi đây lưu lại những góp ý, nhận xét của họ; nhưng có thể thấy đến 2/3 cuốn sổ là lời than xót lòng của những thuyền viên VN. Một trong những nỗi ám ảnh mà biết bao thuyền viên trút tâm sự trên những trang giấy tại “The Mission to Seafarers” là tàu câu cá ngừ Yuh Sheng 01 (Đài Loan).

Trên tàu Yuh Sheng 01, năm thuyền viên Mai Văn Tú (sinh 1986), Trần Xuân Khỏe (1988), Võ Quang Tây (1981), Đặng Xuân Sĩ (1987) và Lê Văn Dũng (1988) ngày nào cũng phải làm việc 18-20 giờ rồi mới được ngủ ba giờ. Cứ ngủ đúng ba giờ là bị dựng dậy làm việc tiếp. Ở quê nghèo Đồng Minh (xã Quỳnh Lập, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An), Mai Văn Tú làm nghề biển khá ổn định nhưng khi được người của Công ty Trường Thịnh (Nghệ An) nói rằng đi tàu Đài Loan sẽ kiếm được nhiều hơn, Tú và gia đình quyết định vay tiền để đưa Tú đi làm. Ngày 18-3-2006, Tú bay sang Cape Town để nhận việc trên tàu.

Hai trinh dia nguc
Cai tàu (ngồi) trên tàu Yuh Yeou tại bến Cape Town, Nam Phi - Ảnh: T.Tuấn

Nhưng chỉ bốn ngày sau khi đặt chân đến xứ lạ, Tú đã nhận ngay những trận đòn trí mạng của thuyền trưởng và cai tàu. Trên tàu Yuh Sheng 01, thuyền trưởng là nỗi ám ảnh của tất cả các thuyền viên với những trận đòn bằng dùi cui và gậy sắt. Khi cao hứng, thuyền trưởng đeo găng tay sắt đấm vào mặt, vào ngực các thuyền viên. Hầu như ngày nào thuyền viên VN như Tú cũng phải chịu màn đánh đập này.

Đặng Xuân Sĩ (lên tàu từ tháng 8-2005) khi mới sang do không hợp đồ ăn nên bị đau bụng rất nặng, chủ tàu vẫn không cho Sĩ nghỉ, ngày nào cũng đánh đập vì cho rằng Sĩ lười và cố tình chây ì. Trận đòn kéo dài năm ngày trong khi bệnh tật đến nay vẫn là cơn ác mộng của Sĩ: “Ngày nào tôi cũng phải chịu 1-2 trận đòn của thuyền trưởng và cai tàu. Có khi đi qua ngứa mắt, thuyền trưởng cũng lại lôi gậy ra đánh”.

Với nhiều thuyền viên VN, làn nước cóng lạnh của Đại Tây Dương gần cảng Cape Town là nỗi ám ảnh thật sự. Mỗi lần trước khi vào cảng, chủ tàu Yuh Sheng 01 đều bắt các thuyền viên VN nhảy xuống nước lau rửa thành tàu. Cứ khoảng 5-6 giờ sáng, sau khi cho thuyền viên uống 1-2 chén rượu, thuyền trưởng bắt cả năm thuyền viên VN nhảy xuống dòng nước giá rét để chùi tàu. Gió buốt, nước lạnh, thậm chí xung quanh có rất nhiều cá mập và các loài cá ăn thịt nguy hiểm khác, nhưng các thuyền viên cũng phải cắn răng chịu vì nếu chống đối thì sẽ bị đánh đập dã man.

Những điều đau lòng đó không chỉ xảy ra trên tàu Yuh Sheng 01 mà còn là “tình hình chung” trên phần lớn tàu đánh cá Đài Loan khác (tình trạng này ở các tàu Hàn Quốc ít hơn). Anh Trần Minh Song (huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh) cho biết sau khi đi tàu Đài Loan về: “Đi cùng đợt với tôi không ai về lành lặn cả. Có người về đầu bị vá cả mảng do bị chủ đánh”. Công điện của Đại sứ quán VN tại Nam Phi ngày 3-12-2006 xác nhận tình trạng các thuyền viên trên tàu Yuh Sheng 01 làm việc trong “điều kiện khắc nghiệt và cường độ làm việc quá nhiều và nặng nhọc, thiết bị bảo hiểm lao động không đảm bảo, thường xuyên bị thuyền trưởng, thuyền phó và các đốc công người Đài Loan đánh đập, hành hạ”.

Khiếp vì roi, gậy

Hai trinh dia nguc
Tay của Tú và Khỏe vẫn còn bị bong ra từng mảng do điều kiện khắc nghiệt dưới hầm lạnh - Ảnh do tham tán công sứ Philippines tại Nam Phi - ông Renato - cung cấp

Chúng tôi tìm gặp năm nạn nhân Mai Văn Tú, Trần Xuân Khỏe, Võ Quang Tây, Đặng Xuân Sĩ và Lê Văn Dũng ngay sau khi họ từ Nam Phi trở về nhà ở Nghệ An. Biểu hiện rõ nhất trên gương mặt của cả năm thanh niên này là sự phờ phạc và hoảng loạn. Trên hai cánh tay của Khỏe và Tú hiện những vết xước tím tái do cai tàu người Đài Loan đánh, họ bị đánh ngất rồi vứt vào gầm cầu đêm 22-11 cạnh một vùng biển Nam Phi.

Đêm đó, cả năm người bị đuổi khỏi tàu, phải ngủ dưới gầm cầu vì tội “hai người xin lên bờ gọi điện thoại về quê, nhưng sau đó lại điện báo với Đại sứ quán VN về những hành vi đánh đập của cai tàu”. Rất may, lúc đang hoạn nạn, năm nạn nhân gặp được anh Đào Tiến Dũng (một đại diện doanh nghiệp VN tại Nam Phi) lái xe đưa đi trình báo cảnh sát và Đại sứ quán VN, họ được cứu thoát trở về.

Chuyện đánh đập thuyền viên trên tàu xảy ra hằng ngày nếu cai tàu muốn. Ví như khi cai bắt thuyền viên VN mát-xa, nếu khi đang xoa bóp mà lỡ để tay cứng một tí là bị dính đòn ngay. Tú kể: “Một lần do xoa bóp không được dẻo, tôi bị họ chuyển xuống hầm đá lạnh để ướp cá. Dưới hầm tôi bị đánh nhiều lần vào hai tay nên bây giờ tay có triệu chứng bị liệt và mất dần cảm giác”. Cha của Tú là ông Mai Văn Cường - 52 tuổi, thương binh 1/4 trú tại xóm Đồng Minh, xã Quỳnh Lập, Nghệ An - không cầm được nước mắt khi nghe con kể.

Ông nói: “Năm ngoái tôi vay ngân hàng 30 triệu đồng cho hai anh em nó đi xuất khẩu mong thoát được cảnh nghèo, ai ngờ anh mới về một tháng nay em lại về sau những lần bị họ đánh đập dã man như thế. Về nhà hai anh em không còn đủ sức đi một ngày biển. Bây giờ không biết xoay cách chi để trả nợ”.

Ở xã Thạch Hải, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) có ba hoàn cảnh thương tâm khác khi đi làm thuyền viên là anh Nguyễn Văn Hiền, Nguyễn Văn Hùng và Trần Bình Trọng. Anh Hiền đi theo môi giới từ tháng 9-2004, nhưng đến tháng 5-2005 chị Lê Thị Ngà (vợ anh Hiền) nhận được tin sét đánh: “Anh Hiền đã chết do va phải chân vịt của tàu, máu ra nhiều không cấp cứu được”. Nhưng theo chị Ngà, thực tế không phải như vậy. Chị kể: “Một số người đi xuất khẩu về cho biết tàu đang đánh cá thì bị đắm khiến ba người VN chết, trong đó có anh Hiền”. Chị Hoàng Thị Mại - vợ anh Nguyễn Văn Hùng - không hiểu nổi “vì sao chồng tôi bị trặc cột sống do bê một khay mực quá nặng, ngã quị trên tàu, không được đi viện điều trị, phải nằm trong tàu đánh cá một tháng trời trước khi về nước. Nhưng từ khi về đến nhà (tháng 5-2005) đến nay vẫn chưa nhận được một đồng lương nào của gần bảy tháng lao động. Vậy là tiền mất tật mang”.

Khi chúng tôi đang viết về những tình cảnh này thì Võ Quang Tây và một số nạn nhân khác liên tục điện thoại như muốn hối thúc các cơ quan chức năng hãy vào cuộc để làm rõ những nỗi oan của người lao động.

THANH TUẤN - VŨ TOÀN - ĐẮC LAM

Một trong những lý do dẫn đến tình trạng các chủ tàu đánh đập thuyền viên VN là do bất đồng ngôn ngữ, thuyền viên VN không được trang bị các kỹ năng ngôn ngữ tối thiểu để làm việc trên tàu. Các thuyền viên cho biết trước khi đi, lúc học họ chỉ được dạy chào hỏi, giới thiệu bản thân, trong khi từ ngữ để giao tiếp hay các từ dùng trong công việc lại không hề được dạy. Nhiều cai tàu thường cố tình đánh đập các thuyền viên để thể hiện uy quyền của mình. Nhiều công ty môi giới lao động ở VN đã lờ đi việc tìm hiểu các đối tác nước ngoài, chưa coi trọng việc đào tạo thêm về chuyên môn và ngoại ngữ cho các thuyền viên mới, đặc biệt là chưa bao giờ đặt cho các thuyền viên một vị thế thuận lợi trong những hợp đồng lao động ký kết với các tàu nước ngoài. Tình trạng “đem con bỏ chợ” đó đã đẩy thuyền viên vào vị thế bị cô lập và phải đổ mồ hôi, thậm chí cả máu khi mưu sinh, mang lại của cải cho những kẻ trục lợi bất chính.

____________________________

Buổi chiều máy bay cất cánh thì tất cả họ chỉ được đưa hợp đồng vào buổi sáng đó. Nếu thắc mắc sẽ bị công ty gạt lại. Đến lúc đó muốn lấy lại tiền đã nộp thì quả là gian truân. Vậy là họ buông xuôi.

Kỳ tới: Đem con bỏ... biển

Việt Báo
contentlength: 12861
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Sờ tay đoán vợ - chú rể hồn nhiên nhất năm
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Vượt chốt kiểm dịch, gà lậu "chạy vù vù" ra ngoại thành tiêu thụ?

Để chặn gà nhập lậu cơ quan chức năng đã lập hệ thống chốt kiểm dịch, kiểm soát trên các ngả đường dẫn vào Thủ đô. Tuy nhiên giới thương lái hàng ngày vẫn tuồn được cả tấn gà nhập lậu ra ngoại thành.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ PHóNG Sự NÓNG NHẤT

Cam bay da cap

Cạm bẫy đa cấp

Với tỉ suất sinh lời trong mơ, đầu tư 9,3 tỉ đồng, thu về hơn 450 tỉ đồng, không chỉ đối tượng là nông dân, người già mà “máy..