Campuchia sau WTO: "Ra" báo dễ, tồn tại khó!

22:19 18/07/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Số đầu báo thực sự hoạt động thì chỉ khoảng 30. Ra báo thì đơn giản là vậy nhưng tự cân đối tài chính để tồn tại là chuyện không hề dễ dàng.

"Báo chí ở đây có quyền lực thực sự, nhưng không có nghĩa là muốn gì được nấy" - Đó là lời của Khiêu Cola, một nhà báo tự do ở Phnom Penh.
Campuchia sau WTO Ra bao de ton tai kho
Nhà báo Khiêu Cola. Ảnh: PTH

Tôi biết Khiêu Cola qua lời giới thiệu của Đại sứ Việt Nam tại Campuchia Nguyễn Chiến Thắng. Năm nay 44 tuổi, Khiêu Cola thuộc vào thế hệ khi bước vào tuổi trưởng thành đã gặp họa diệt chủng Polpot. Giống như hầu hết học sinh phổ thông lúc đó, anh cũng phải bỏ học đi lao động khổ sai, nhưng đã may mắn thoát chết.

Khi chính quyền Polpot bị lật đổ, anh tham gia hoạt động đoàn thể rồi được cử sang Việt Nam học làm báo tại Phân viện Báo chí và Tuyên truyền. Có hai người thầy Việt Nam mà anh hay nhắc đến trong câu chuyện với chúng tôi là nhà báo Đỗ Phượng ở Thông tấn xã Việt Nam và nhà báo Vũ Huyến ở tạp chí Báo ảnh Việt Nam.

Về nước anh đã từng làm ở báo Prochiachuol, hơn chục năm trở lại đây, tờ báo này ngày càng ít bạn đọc và nay chỉ tồn tại như một tờ tin nội bộ. Sau đó anh chuyển qua làm cho vài tờ báo khác và hiện đang hoạt động như một nhà báo tự do.

Là người thạo tiếng Việt, tiếng Anh, biết tiếng Pháp lại từng trải, Khiêu Cola đã tạo dựng cho mình một nhân hiệu được các hãng truyền thông có mặt tại Campuchia kính nể. Anh cũng là một trong những người sáng lập ra Câu lạc bộ Nhà báo Campuchia (CLB nhà báo lớn nhất ở CPC - NV). Câu lạc bộ này được DMC (Department Media & Comunication) của Cộng hòa Liên Bang Đức tài trợ.

Câu lạc bộ nhà báo - nơi xuất bản bằng miệng

Khiêu Cola đưa tôi đến văn phòng Câu lạc bộ nhà báo Campuchia ở 26a, đường 336, Sankat Phea. Đó là một tòa nhà hai tầng hình ống, giống như bao ngôi nhà mặt đường ở Hà Nội những năm 90 của thế kỷ trước. Thường trực văn phòng là cô nhà báo trẻ Chhun Vanna. Cũng như hầu hết giới trẻ ở Phnom Penh, Vanna nói thạo tiếng Anh.

Dường như để thanh minh cho cái bừa bộn của trụ sở Hội, Vanna cho biết, Câu lạc bộ còn nghèo lắm, sống dựa vào các khoản đóng góp của hội viên thông qua các hoạt động nghiệp vụ. Các thiết bị văn phòng do DMC tài trợ, còn lại các khoản khác đều phải tự lo. Chủ tịch Câu lạc bộ là Tổng biên tập báo Tia Sáng, tờ báo có lượng phát hành lớn nhất Campuchia, với số lượng khoảng hơn 10.000 bản mỗi kỳ.

Ở Phnom Penh, hiện có 7 câu lạc bộ báo chí như thế. Mỗi câu lạc bộ như một hội nghề nghiệp, tập hợp những người cùng chí hướng, cùng sở thích để giao lưu, trao đổi nghiệp vụ, thông tin.

Ngoài những câu lạc bộ cho các nhà báo quốc nội, còn có câu lạc bộ cho các nhà báo nước ngoài. Anh bạn đồng nghiệp ở TTXVN cũng thường xuyên sinh hoạt ở câu lạc bộ này. Anh cho biết, ở đây, hội tụ đầy đủ đại diện các hãng thông tấn lớn trên thế giới, từ BBC, Reuteur, đến Tân Hoa xã, ITATASS... Ngoài chuyện trao đổi nghiệp vụ, chia sẻ thông tin, các câu lạc bộ báo chí còn là nơi giao lưu, sinh hoạt văn hóa, đặc biệt ở đó, tất cả những thứ chưa xuất bản lên báo đều có thể xuất bản bằng miệng.

Thường thì các nhà báo có uy tín, có mối quan hệ với các tổ chức và muốn tăng cường ảnh hưởng của mình đều có thể đăng ký thành lập câu lạc bộ.

Theo luật báo chí Campuchia, điều kiện để thành lập câu lạc bộ là phải có tôn chỉ mục đích, có điều lệ, có trụ sở và tuân theo pháp luật. Nhà nước không cung cấp tài chính cho bất cứ câu lạc bộ nào. Cũng chính vì lý do đó nên việc thành lập câu lạc bộ khá đơn giản nhưng không phải câu lạc bộ nào cũng tồn tại và khẳng định được uy tín của mình.

Không phải muốn gì được nấy

Ở Campuchia, tự do báo chí nhưng cũng không phải là muốn gì được nấy. Các đồng nghiệp của báo bạn kể cho tôi nghe một câu chuyện, vào tháng 10 năm ngoái giám đốc đài Tổ Ong FM105 đã bị truy tố vì tội phỉ báng Thủ tướng. Ông này đã cho đăng một bài phỏng vấn kích động, gây chia rẽ dân tộc liên quan đến Thủ tướng Hun Sen

Không chỉ có Giám đốc Đài FM 105, ông Kem Sokha, giám đốc Trung tâm nhân quyền Campuchia và ông Zêng Virek, Giám đốc Trung tâm giáo dục pháp luật cộng đồng Phnom Pênh cũng bị khởi tố vì tội bôi nhọ và phỉ báng Thủ tướng Hun Sen do Luật sư Chính phủ, ông Suong Chănthon khởi kiện. Theo đơn của ông Suong Chănthon thì một số khẩu hiệu của Trung tâm Nhân quyền Campuchia do ông Kem Sokha làm Giám đốc đã viết nhiều nội dung lăng mạ Thủ tướng Hun Sen, vì vậy, ông đề nghị đến cơ quan có thẩm quyền khởi tố Kem Sokha và Zêng Virek theo luật hiện hành và phải bồi thường về danh dự 10 triệu riel.

"Ra" báo dễ, tồn tại khó!

Campuchia sau WTO Ra bao de ton tai kho
Một số tờ báo ở Campuchia. Ảnh: PTH

Với khoảng 13,5 triệu dân, Campuchia hiện có tới gần 300 tờ báo được đăng ký. Tuy nhiên theo số liệu của Bộ Văn hóa Thông tin Campuchia, số đầu báo thực sự hoạt động thì chỉ khoảng 30. Ra báo thì đơn giản là vậy nhưng tự cân đối tài chính để tồn tại là chuyện không hề dễ dàng. Những tờ báo lớn có thể kể đến Tia sáng, Campuchia Daily, Phnom Penh Post...

Trong số 7 đài truyền hình của Campuchia, chỉ có đài truyền hình quốc gia (CTV) là của nhà nước còn lại do tư nhân đầu tư.

Vào dịp bầu cử, hầu hết các đài, báo đều được huy động cho các chiến dịch tranh cử. Đặc biệt, các đài phát thanh và truyền hình dường như vận hành hết công suất. Theo Khiêu Cola, bầu cử ở Campuchia thực sự là ngày hội của dân chúng với khoảng 40 đảng đăng ký, trong đó có ba đảng chủ lực là đảng Nhân dân Campuchia (CPP) của đương kim Thủ tướng Hun Sen hiện đang nắm 60% cử tri, Đảng Bảo hoàng FUNCINPEC của Hoàng thân Ranarit chiếm 19% cử tri, Đảng Sam Riensy của ông Sam Riensy chiếm 21% cử tri.

Trong dịp bầu cử Thượng viện mới diễn ra đầu năm nay, lãnh tụ các đảng thường đi về những miền nông thôn, vùng sâu vùng xa, tổ chức gặp gỡ, tiếp xúc với cử tri để trình bày cương lĩnh của mình. Cùng với các nhà hoạt động chính trị, các báo, đài đưa tin, phát hành dưới nhiều dạng để người dân có thông tin lựa chọn. Kinh phí vận động tranh cử đều do các đảng tự lo. Các đảng dùng kinh phí ấy để thuê các tờ báo đưa tin, quảng bá cho đảng mình.

Ở Campuchia, lực lượng vũ trang (quân đội, công an) không có quyền xuất bản báo chí.

  • Hải Lan

contentlength: 11672
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Hang Sơn Đoòng lên sóng trực tiếp trên truyền hình Mỹ
00:00 / --:--

TIN Phóng Sự NỔI BẬT

Vượt chốt kiểm dịch, gà lậu "chạy vù vù" ra ngoại thành tiêu thụ?

Để chặn gà nhập lậu cơ quan chức năng đã lập hệ thống chốt kiểm dịch, kiểm soát trên các ngả đường dẫn vào Thủ đô. Tuy nhiên giới thương lái hàng ngày vẫn tuồn được cả tấn gà nhập lậu ra ngoại thành.

Bài được quan tâm

VẤN ĐỀ PHóNG Sự NÓNG NHẤT

Cam bay da cap

Cạm bẫy đa cấp

Với tỉ suất sinh lời trong mơ, đầu tư 9,3 tỉ đồng, thu về hơn 450 tỉ đồng, không chỉ đối tượng là nông dân, người già mà “máy..