Xuất khẩu vào Mỹ thời hậu WTO

09:12 13/11/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Xuat khau vao My thoi hau WTO 

Để tăng nhanh xuất khẩu hàng hoá vào Mỹ, Việt Nam rất cần sức mạnh tổng hợp của “nội lực”.

Hiện là Giám đốc Trung tâm Giới thiệu sản phẩm Việt Nam tại New York, tác giả bài viết góp một góc nhìn từ thị trường Mỹ để tìm hiểu những ảnh hưởng của việc gia nhập WTO đối với xuất khẩu của Việt Nam vào nước này.

Sau khi Hiệp định Thương mại Song phương Việt-Mỹ (BTA) được ký vào tháng 12/2001, xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam vào Mỹ đã tăng từ 1,4 tỷ USD năm 2001 lên 6,5 tỷ USD năm 2005. Năm nay, con số này dự kiến đạt trên 8 tỷ USD.

Như vậy, sau 5 năm BTA có hiệu lực, xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam vào Mỹ đã tăng gấp 5,5 lần, chiếm hơn 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước ta ra thế giới. Điều này cho thấy các doanh nghiệp xuất khẩu của cả nước đã có nhiều nỗ lực, tận dụng được những cơ hội thuận lợi mà BTA đem lại, đồng thời chứng minh đường lối đúng đắn của Nhà nước trong chính sách thương mại với Mỹ.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào thị trường Mỹ và nhìn sang các nước xung quanh ở Đông Nam á, là những nước có nhiều điểm gần với Việt Nam về tiềm lực cũng như mặt hàng xuất khẩu, như Thái Lan năm 2005 xuất khẩu vào Mỹ 20 tỷ USD, Phillipinges 9 tỷ USD, Indonesia 12 tỷ USD, Malaysia 34 tỷ USD, thì mức 8 tỷ USD của Việt Nam năm 2006 mới chỉ bằng 0,5% tổng nhập khẩu của Mỹ.

Rõ ràng, con số này chưa phản ánh đúng thực lực của Việt Nam, cũng như tiềm năng của thị trường Mỹ! Thị trường Mỹ là rất lớn và Việt Nam còn nhiều tiềm năng đẩy mạnh xuất khẩu vào Mỹ, trên cơ sở nhận biết được những khó khăn và lợi ích mà việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) sẽ đem lại.

Riêng đối với xuất khẩu hàng hoá, tác động lớn nhất của việc gia nhập WTO là mở cửa thị trường thế giới cho hàng Việt Nam và hấp dẫn các công ty nước ngoài vào đầu tư tại Việt Nam. Nếu như đối với thị trường Việt Nam, Mỹ chủ yếu nhằm vào các ngành dịch vụ viễn thông, ngân hàng, vận tải và xuất khẩu nông sản, sản phẩm công nghệ, kỹ thuật cao, thì đối với Mỹ, Việt Nam hy vọng thúc đẩy mở rộng thị trường trong nhiều lĩch vực từ đầu tư, dịch vụ, du lịch, giáo dục đến xuất khẩu hàng tiêu dùng.

Các cam kết của Việt Nam mở cửa thị trường trong nước và giảm thuế đối với hàng hoá, thiết bị, vật tư nhập khẩu (vải, gỗ nguyên liệu, thép, v.v.), sẽ làm giảm chi phí sản xuất và tạo thuận lợi hơn cho môi trường kinh doanh và tiếp cận khoa học kỹ thuật hiện đại, từ đó tăng được năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam trên thị trường thế giới. Gia nhập WTO, Việt Nam sẽ gây được lòng tin cao hơn đối với đầu tư của các công ty Mỹ và nước ngoài tại Việt Nam để sản xuất hàng hoá xuất khẩu trở lại Mỹ.

Tại Mỹ hiện nay, hầu hết các mặt hàng tiêu dùng và công nghiệp đã chuyển sang nhập khẩu, nhiều mặt hàng tỷ lệ nhập khẩu lên đến 80-90% (hải sản chế biến, dệt may, giày dép, đồ gỗ, hàng gia dụng, v.v.) và Trung Quốc là nhà cung cấp lớn nhất. Việt Nam sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các nước khác, nhất là với các nước châu Á có cùng cơ cấu sản phẩm xuất khẩu.

Ngoài ra, để phần nào cản lại làn sóng nhập khẩu tràn lan hàng nước ngoài, Mỹ có các biện pháp bảo hộ sản xuất trong nước, dưới các chiêu bài “quyền tự vệ thương mại”, “thuế chống bán phá giá” và các yêu cầu cao về kỹ thuật, lao động, môi trường, vệ sinh, an toàn tiêu dùng, v.v.

Trước thực tế này, Việt Nam nên làm gì để tăng xuất khẩu hàng hoá vào Mỹ, sau khi đã trở thành thành viên WTO từ ngày 7/11 vừa qua?

Đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng truyền thống một cách có tính toán

Mỹ từ lâu đã là thành viên WTO và là một thị trường mở, cho nên các mức thuế nhập khẩu của họ sẽ không có gì thay đổi cho dù Việt Nam có gia nhập WTO hay không.

Hàng nông sản và hải sản, những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào Mỹ (cà phê, cao su, hạt tiêu, hạt điều, tôm đông lạnh) đều là các sản phẩm thô hoặc sơ chế, vì vậy được khuyến khích nhập khẩu với mức thuế 0%, nên lâu nay không gặp trở ngại gì (trừ tôm đông lạnh), mà chủ yếu phụ thuộc vào cung, cầu của thị trường.

Hiện Việt Nam ở trong số các nước đứng đầu xuất khẩu các mặt hàng này vào Mỹ. Tưy nhiên, trên thị trường nông sản và hải sản đông lạnh, giá cả biến động thất thường theo cung, cầu và theo thời vụ, việc tăng số lượng sẽ làm giảm giá xuất khẩu, riêng tôm, cá đông lạnh đã bị đánh thuế chống bán phá giá. Do vậy, các mặt hàng này cần chuyển nhanh sang xuất khẩu sản phẩm chế biến để có giá trị gia tăng cao hơn.

Nhìn chung, đối với xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ, lợi ích của việc gia nhập WTO sẽ liên quan nhiều hơn đến các mặt hàng công nghiệp và chế biến thực phẩm, nhờ vào việc bỏ quota dệt may, các rào cản và tranh chấp thương mại được xử lý theo luật lệ WTO, v.v.

Hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ năm 2005 đạt gần 3 tỷ USD, chiếm hơn 50% xuất khẩu dệt may của cả nước. Gia nhập WTO, Việt Nam sẽ được bỏ hạn ngạch dệt may, tuy nhiên Mỹ sẽ theo dõi sát sao và sẵn sàng áp đặt các biện pháp tự vệ, hoặc áp đặt trở lại hạn ngạch nếu các công ty Mỹ khiếu kiện. Hàng giày, dép của Việt Nam chủ yếu làm gia công vì vậy không phát triển được thương hiệu, mẫu mã riêng của mình. Sản phẩm gỗ và nội thất, đồ gia dụng, mấy năm gần đây kim ngạch tăng nhanh, nhưng quy mô sản xuất nhỏ, ít mẫu mã phù hợp và phải nhập gỗ nguyên liệu giá cao.

Đối với các mặt hàng công nghiệp xuất khẩu mũi nhọn này, Việt Nam cần xây dựng những khu công nghiệp sản xuất lớn, đưa ra nhiều mẫu mã phù hợp, đồng thời tổ chức tốt việc cung ứng nguyên liệu, phụ liệu để giảm giá thành sản xuất.

Hàng thực phẩm chế biến của Việt Nam (mỳ ăn liền, tôm, cá, thịt chế biến, nước chấm, rau quả hộp, cà phê gói…) hiện chưa phong phú về chủng loại, chất lượng chưa cao, bao bì và nhãn mác chưa phù hợp. Các sản phẩm này lâu nay mới chỉ bán được trong các cửa hàng thực phẩm của người Việt và người Hoa nên mức độ phổ biến còn rất hạn chế. Các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống đại lý và tiếp cận các kênh phân phối lớn để đưa sản phẩm chất lượng tốt, có thương hiệu vào bán tại các siêu thị thực phẩm của Mỹ.

Các mặt hàng gốm sứ, mây tre, mỹ nghệ, trang sức, quà tặng, đồ kim khí, dụng cụ cơ khí cầm tay, đồ nhựa, vật liệu xây dựng, đồ dùng và trang trí trong nhà, trong bếp, ngoài vườn, văn phòng phẩm... nhờ mở rộng mặt hàng và có những sản phẩm độc đáo nên kim ngạch đã tăng đáng kể, tuy nhiên chưa tạo được mặt hàng chủ lực. Các sản phẩm này cần được đầu tư để sản xuất công nghiệp, giảm mức độ thủ công để có sản phẩm đồng đều và giá thành hạ.

Phát triển các mặt hàng có tiềm năng lớn

Sau khi gia nhập WTO, với những thuận lợi mà cơ chế thương mại tự do của WTO mang lại và nhất là xu hướng tăng đầu tư của nước ngoài vào Việt Nam, chúng ta cần chú trọng hướng sự phát triển vào các mặt hàng có tiềm năng lớn, nhưng Việt Nam chưa khai thác được nhiều như: sản phẩm hoá dầu, linh kiện, thiết bị điện tử công nghiệp và gia dụng, sản phẩm gỗ, thực phẩm chế biến, sản phẩm cao su kỹ thuật, đồ chơi, chế tạo thiết bị và gia công cơ khí, sản xuất phụ tùng ô tô, phụ tùng và thiết bị điện, linh kiện phần cứng và phần mềm vi tính, vật liệu xây dựng....

Nếu thu hút được nhiều đầu tư của nước ngoài, trong đó có nguồn vốn lớn của Mỹ, sẽ là thời cơ để thúc đẩy các ngành công nghiệp này, vốn dĩ lâu nay còn trì trệ, đồng thời cải thiện cơ cấu xuất khẩu, tăng tỷ lệ các mặt hàng công nghiệp cao cấp. Có thể, đây chính là các ngành hàng sẽ tạo tăng trưởng đột biến của thời hội nhập WTO, đưa xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ đạt mức 15-20 tỷ USD trong những năm tới.

Vậy các nhà đầu tư Mỹ sẽ vào Việt Nam theo các kênh nào? Các tập đoàn tài chính, ngân hàng Mỹ sẽ lập các quỹ đầu tư tại Việt Nam để mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, hoặc mua cổ phần trực tiếp của các doanh nghiệp Việt Nam có tên tuổi và làm ăn có hiệu quả, dần dần đưa các đơn vị này vào quỹ đạo kinh doanh của các công ty mẹ ở Mỹ.

Các công ty sản xuất hàng hoá của Mỹ sẽ đầu tư trực tiếp hoặc liên doanh với các doanh nghiệp Việt Nam để xây dựng mới hoặc mở rộng, hiện đại hoá các cơ sở hiện có của doanh nghiệp và đưa vào các mẫu mã, thiết kế, quy trình sản xuất phù hợp thị trường.

Hiện nhiều công ty Mỹ - vốn đã đầu tư sản xuất ở Trung Quốc và một số nước châu á khác - đang vào Việt Nam để tìm hiểu cơ hội đầu tư hoặc chuyển các các cơ sở sản xuất của mình sang Việt Nam. Đây là cơ hội tốt mà các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng nắm lấy.

Thực tế cho thấy, xuất khẩu của khu vực đầu tư nước ngoài đang tăng lên nhanh chóng và đóng góp đáng kể trong kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Đưa xúc tiến thương mại lên một tầm mới

Với tư cách là thành viên WTO, để tăng nhanh xuất khẩu hàng hoá vào Mỹ, Việt Nam rất cần sức mạnh tổng hợp của “nội lực”.

Về phía doanh nghiệp, cần nhanh chóng trưởng thành, mở rộng quy mô, tăng năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh, đầu tư nhiều cho nghiên cứu khoa học, kỹ thuật để tạo ra sản phẩm tốt hơn, giá thành rẻ hơn.

Doanh nghiệp phải vươn ra xây dựng mạng lưới đại lý phân phối tại Mỹ, thay vì thụ động ngồi trong nước tìm nhà nhập khẩu qua mạng Internet. Để làm được điều này, công tác cán bộ và nhân sự sẽ là yếu tố rất quan trọng.

Về phía Nhà nước, mặc dù sẽ phải bãi bỏ các trợ cấp xuất khẩu, nhưng Nhà nước có thể tập trung vào xây dựng các cơ sở hạ tầng trong nước phục vụ xuất khẩu được nhanh hơn, khối lượng lớn hơn và với chi phí rẻ hơn.

Việt Nam cần nhanh chóng xây dựng mới hoặc nâng cấp các cảng biển, sân bay; xây dựng các trung tâm giao dịch hàng hoá, các trung tâm hội chợ, triển lãm lớn để thu hút thương nhân nước ngoài vào Việt Nam tìm nguồn hàng xuất khẩu; đầu tư cho các chương trình đào tạo để tăng cường nhân lực; bổ sung các chính sách của Nhà nước liên quan đến xuất khẩu, cải tiến các khâu hành chính, thủ tục hải quan để tháo gỡ cho sản xuất và xuất khẩu...

Đồng thời, Nhà nước cũng cần tăng cường mạng lưới xúc tiến thương mại tại Mỹ tương xứng với tầm vóc của thị trường này. 

Theo Lê Xuân Dương, Vneconomy

VietBao.vn
contentlength: 13827
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.