Xoá bù lỗ giá xăng dầu: Cẩn thận!

Thứ sáu, 27 Tháng mười 2006, 07:13 GMT+7
  • Xoa bu lo gia xang dau: Can than!

    Người dân nghèo ở Cà Mau bên chiếc tivi trắng đen (ảnh: TVĐ)

    Với quyết tâm xoá bao cấp, bỏ bù lỗ của Chính phủ trong điều kiện việc trở thành thành viên WTO của nước ta chỉ còn tính bằng ngày, câu chuyện giá xăng dầu chắc chắn sẽ càng nóng. Việc này cần có lộ trình đặc biệt cẩn trọng.

     

    Dân nghèo xài hàng đắt

     

    Trước hết, dân ta hãy còn quá nghèo.

     

    Thu nhập quốc dân bình quân đầu người Việt Nam theo giá thực tế năm 2005 chỉ 620 USD (theo WB). VN đứng ở vị trí thứ 166/208 quốc gia và vùng lãnh thổ có số liệu xếp hạng. Con số này chưa bằng một nửa so với hai nước đạt mức trung bình trong khu vực là Philippines và Indonesia, bằng 35,6% của Trung Quốc và chưa bằng 1/4 của Thái Lan…

     

    Nghĩa là, trong điều kiện giá xăng dầu thế giới tiếp tục sốt nóng và giá xăng dầu trong nước lại được thả nổi theo, xăng dầu trở thành mặt hàng “xa xỉ” đối với đại đa số dân cư nước ta.

    Cũng giống như các nước đang phát triển ở trình độ còn rất thấp khác, với mức thuế nhập khẩu cao ngất đánh vào các mặt hàng xăng dầu nhập khẩu, các cơn sốt nóng giá thế giới tất yếu đều bị khuếch đại ở thị trường trong nước.

     

    Theo lộ trình, thuế nhập khẩu thép năm nay chỉ còn 5%. Vì vậy, việc Chính phủ xoá bỏ bao cấp đối với ngành sản xuất thép sẽ không ảnh hưởng nhiều đến các doanh nghiệp sản xuất thép. Theo tôi, giá thép sẽ còn tiếp tục giảm để cạnh tranh với thép nhập ngoại, chủ yếu từ Trung Quốc ở thị trường trong nước. Nếu có tăng giá thép do nguyên liệu sản xuất như xăng dầu tăng thì sẽ không tăng đột biến và đây chỉ là những điều chỉnh giá bình thường trong nền kinh tế thị trường.

    (Ông Phạm Chí Cường, chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam) 

    Cụ thể, theo số liệu thống kê của WTO, giá dầu mỏ thế giới vào thời điểm giữa năm 2005 và 2006 đã tăng vọt 127 điểm so với năm 2003 (năm 1995 là 100 điểm; năm 2003 là 168 điểm; năm 2005 là 295 điểm), tức đã tăng 75% so với năm 2003 và gấp 2,95 lần so với năm 1995. Do vậy, với mức thuế nhập khẩu 20% như hiện nay, hiển nhiên giá xăng trong nước năm 1995 phải là 120 điểm; năm 2003 là 201 điểm và các năm 2005 - 2006 sẽ là 354 điểm, tức là luôn luôn cao hơn giá thế giới 20%.

     

    Đây chính là điều khác biệt rất quan trọng giữa nước ta nói riêng và những nước kém phát triển khác nói chung so với những nước phát triển cao hơn. Bởi lẽ, kết quả của nhiều công trình nghiên cứu cho thấy, trong khi thuế trong thương mại quốc tế chỉ chiếm khoảng 1% tất cả các khoản thu thuế tại Mỹ thì ở các nước có thu nhập trung bình, nó khoảng 10%. Ở các nước chậm phát triển, khoản thu này chiếm khoảng 25%, thậm chí ở nhiều nước lên tới 40 - 50%.

     

    Có nghĩa là, tuy xét về lý thuyết thì sốt giá xăng dầu thế giới đều tác động trực tiếp giống nhau đối với người tiêu dùng của tất cả các nước. Nhưng trên thực tế, những nền kinh tế thị trường ở trình độ phát triển càng cao thì tác động đó càng thấp và ngược lại.

     

    Chắc chắn không thể viện lý do nghèo để níu kéo bao cấp và tiếp tục đòi hỏi Nhà nước tiếp tục bù lỗ, nhưng rõ ràng cũng sẽ là phi lý khi xin nhấn mạnh là người dân - đã quá nghèo mà lại phải gánh thêm khoản thuế không nhỏ đánh vào mặt hàng này. Trong khi đó, một “túi” của ngân sách nhà nước đã rất “rủng rỉnh” do xuất khẩu dầu thô với giá tăng vọt, còn “túi” kia cũng sẽ căng hơn do thuế thu được từ nhập khẩu các sản phẩm xăng dầu tăng.


     

    Thế giới “sổ mũi”, Việt Nam “sốt"  

     

    Không những vậy, do đặc thù nổi bật của nền kinh tế nước ta là phụ thuộc ngày càng nặng nề vào nhập khẩu, đặc biệt là nhập khẩu nguyên liệu, cho nên những tác động gián tiếp của sốt giá xăng dầu thế giới cũng đặc biệt lớn.

     

    Trước hết, sốt giá xăng dầu thế giới sẽ dẫn đến sốt giá một loạt những mặt hàng nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ, thí dụ như phân đạm, hoá chất…, hoặc có sử dụng dầu mỏ, khí đốt trong quá trình sản xuất, thí dụ như thép, vật liệu xây dựng... (tác động trực tiếp), cũng như là nhân tố quan trọng tăng giá của hầu như tất cả các mặt hàng khác do tăng chi phí vận tải (tác động gián tiếp).

     

    Để đạt được nhịp độ tăng trưởng bình quân 7,51%/năm trong 5 năm vừa qua, nhập khẩu đã phải tăng tốc gấp 2,5 lần. Chính vì vậy, nếu như độ mở ở đầu vào này năm 2001 là gần 51% (tính bằng tỷ trọng của nhập khẩu so với GDP), thì chỉ bốn năm sau đã tăng vọt lên 69,7%.

     

    Đây là độ mở rất rộng, bởi ngay “người khổng lồ” Trung Quốc đã ở trình độ phát triển cao gấp gần ba lần chúng ta và đã trở thành cường quốc nhập khẩu lớn thứ ba thế giới, nhưng độ mở này hiện cũng chưa bằng một nửa của nước ta.

     

    Trung Quốc được mệnh danh là “con rồng đói nguyên liệu”. Việc tăng tốc nhập khẩu của họ được coi là nguyên nhân đặc biệt quan trọng khiến giá nguyên liệu thế giới sốt trong gần ba năm qua. Nhưng tỷ trọng của nhóm hàng nguyên liệu trong tổng kim ngạch nhập khẩu của họ năm 2004 mới chỉ là 34%, còn của nước ta cao gấp đôi.

     

    Cho nên cùng trong điều kiện chịu tác động của sốt giá thế giới như nhau, thì chỉ số lạm phát của nước ta đều ở mức cao hơn hẳn.

     

    Tóm lại, trong điều kiện đặc thù của nước ta, tác động của việc xóa bù lỗ đối với kinh tế xã hội là rất lớn. Do vậy, cần phải có lộ trình hết sức cẩn trọng nhằm loại trừ những “cơn sốc” có thể phát sinh. 

    Xếp hạng thu nhập quốc dân bình quân đầu người (USD) của các nước ASEAN và Trung quốc năm 2005

    Tên nướcChỉ số  Xếp hạng Singapore 27.490 29 Malaysia 4.960 82 Thái Lan 2.750 109 Trung Quốc 1.740 128 Philippines 1.300 138 Indonesia 1.280 139 Việt Nam 620 166 Lào 440 178 Campuchia 380 380 Myanmar - -

    (Nguồn: World Bank

     

    Theo Sài Gòn Tiếp Thị

    VietBao.vn
    Ý kiến bạn đọc

    Viết phản hồi

    Nhận xét tin Xoá bù lỗ giá xăng dầu: Cẩn thận!

    Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Xoá bù lỗ giá xăng dầu: Cẩn thận! bằng cách gửi thư điện tử tới vietbao.vn. Xin bao gồm tên bài viết Xoa bu lo gia xang dau Can than ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Xoá bù lỗ giá xăng dầu: Cẩn thận! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Kinh Tế của chuyên mục Kinh Tế.

    Bài viết mới:

    Các bài viết khác:

       TIẾP THEO >>
    VIỆT BÁO - KINH TẾ - TIN KINH TẾ