Top 500 DN lớn nhất VN và những điểm cần bàn luận

14:36 19/11/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Danh sách và thứ hạng các doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam - VNR 500 - đã được công bố tại website www.vnr500.com.vn và trang chủ của Báo điện tử TS.

Top 500 DN lon nhat VN va nhung diem can ban luan
Có thể nói VNR500 là một trong số ít bảng xếp hạng doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay tiếp cận theo thông lệ quốc tế. Trong quá trình đánh giá xếp hạng, với sự tư vấn giúp đỡ của GS. John Quelch, Phó Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Harvard cũng như tham khảo kinh nghiệm xây dựng mô hình xếp hạng của Fortune 500, Forbes 500, chúng tôi luôn đề cao tính chuyên gia, tính độc lập, khách quan và khoa học trong công tác nghiên cứu.

Các doanh nghiệp chỉ được thông báo doanh nghiệp mình đã lọt vào VNR 500 sau khi VNR 500 đã chính thức được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng. Do vậy, mọi nghi vấn về tính trung thực của VNR 500 có thể được loại trừ và mỗi doanh nghiệp lọt vào VNR 500 đều có quyền tự hào chính đáng về đẳng cấp đã được xác nhận của mình.

Trong điều kiện hạn chế về nguồn cơ sở dữ liệu cũng như sự không đồng bộ trong mô hình quản lý, hạch toán kế toán của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay, chúng tôi đã cố gắng hết sức để đưa ra bảng xếp hạng VNR 500 nhằm xây dựng một bức tranh tổng thể phản ánh sức mạnh của cộng đồng các doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế cũng như những thành tựu đã đạt được trong hơn 20 năm đổi mới.

Trong quá trình nghiên cứu, bên cạnh những ưu điểm của bảng xếp hạng VNR 500, nhóm nghiên cứu chắc chắn sẽ không tránh khỏi những sai sót nhất định. Trong khuôn khổ bài viết này, chúng tôi không muốn đi sâu vào những điểm mạnh của VNR 500, mà chỉ xin nêu ra một số điểm cần bàn luận của bảng xếp hạng được công bố và hy vọng nhận được những ý kiến đóng góp, trao đổi của các chuyên gia, các nhà quản lý, các đại diện doanh nghiệp, và từ chính công chúng để chúng tôi hoàn thiện cho các lần đánh giá về sau.

Sự sẵn có của thông tin, tính tin cậy của thông tin và tính minh bạch của thông tin luôn là một vấn đề lớn của nền kinh tế Việt Nam. Đó chính là một cản trở không nhỏ đối với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam nói chung, và của ngành xếp hạng doanh nghiệp nói riêng. Chính vì vậy, nhiều bảng xếp hạng doanh nghiệp hiện nay tại Việt Nam vẫn đang được tiến hành theo kiểu “bốc thuốc”, không có cơ sở dữ liệu (CSDL) và phương pháp luận đáng tin cậy.

Bảng xếp hạng VNR 500 sử dụng CSDL với nòng cốt là kết quả tổng điều tra doanh nghiệp năm 2007 của Tổng cục Thống kê, cung cấp một CSDL có hệ thống và toàn diện về hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trên cả nước trong năm 2006 (tính tới 31/12/2006). Đồng thời, CSDL của VNR 500 cũng bao gồm các dữ liệu khảo sát, điều tra của Vietnam Report và danh sách các doanh nghiệp được đề nghị khen thưởng năm 2005 và 2006 của Tổng Cục Thuế. Do vậy, bảng xếp hạng VNR 500 đã tránh được tình trạng “bốc thuốc” của nhiều bảng xếp hạng doanh nghiệp hiện nay.

Tuy nhiên, giải quyết được vấn đề “sự sẵn có của số liệu”, chúng tôi vẫn vấp phải 2 vấn đề còn lại, đó là tính đáng tin cậy của thông tin và tính minh bạch của thông tin.

Top 500 DN lon nhat VN va nhung diem can ban luan

Tính đáng tin cậy của thông tin?


Chúng tôi xin nêu bốn vấn đề có liên quan, và cách giải quyết vấn đề của nhóm nghiên cứu thuộc Vietnam Report:

Thông tin về doanh nghiệp, cho dù là thông tin chính thống, đôi khi chưa thật đáng tin cậy. Điều này đặc biệt đúng đối với các số liệu về tài sản của doanh nghiệp. Việc định giá đất đai, thiết bị và tài sản vô hình vẫn đang là dấu hỏi tại Việt Nam. Các con số về số lao động cũng vậy. Vậy xếp hạng các doanh nghiệp tại Việt Nam dựa trên các tiêu chí này trong thời điểm hiện nay liệu có còn ý nghĩa? Cách giải quyết của nhóm nghiên cứu: Theo sự tư vấn của GS. John Quelch, nhóm nghiên cứu đã áp dụng mô hình Fortune 500 xếp hạng doanh nghiệp theo doanh số đạt được. Có thể nói mô hình của Fortune 500 là một mô hình đơn giản, hiệu quả và phù hợp với các nền kinh tế đang phát triển. Đặc biệt là những nơi có hệ thống kế toán chưa đồng bộ. Trong giai đoạn hiện nay, doanh thu là chỉ tiêu đáng tin cậy nhất đo lường quy mô của doanh nghiệp tại Việt Nam, và phù hợp với thông lệ đánh giá doanh nghiệp trên thế giới.

Hạch toán độc lập hay phụ thuộc: Đối tượng của bảng xếp hạng VNR500 là các doanh nghiệp hạch toán độc lập. Theo quy định hiện hành (Thông tư 10/2006/TT-BTC ngày 14/2/2006 và Thông tư 85/2007/TT-BTC ban hành ngày 18/7/2007) thì các doanh nghiệp hạch toán độc lập sẽ được cấp mã số thuế có cấu trúc 10 con số và các doanh nghiệp hạch toán phụ thuộc sẽ được cấp mã số thuế có cấu trúc 13 số. Tuy nhiên, trên thực tế, một số đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc nhưng vẫn được cấp mã số thuế là đơn vị hạch toán độc lập, tức là mã số thuế có cấu trúc 10 con số.

Một ví dụ là Bưu điện TP Hồ Chí Minh có mã số thuế hạch toán độc lập là 0300954529, nhưng thực tế lại đang hạch toán phụ thuộc vào Tổng Công Ty Bưu Chính Viễn Thông. Kết quả là Bưu Điện TP. Hồ Chí Minh vẫn được xếp hạng 8, cùng với Tổng Công ty Bưu Chính Viễn Thông xếp hạng 2, trong bảng xếp hạng Top 200 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam của UNDP công bố vào đầu tháng 10 vừa qua! Đây là điều bất hợp lý.
Tương tự là Công ty vận tải đường sắt hành khách Sài Gòn (Mã số thuế: 0301120371) đứng vị trí thứ 77 trong danh sách Top 200 doanh nghiệp trong nước của UNDP, trong khi thực tế đây là đơn vị hạch toán phụ thuộc vào Tổng Công Ty Đường Sắt Việt Nam. Ngoài ra còn nhiều trường hợp tương tự khác. Cách giải quyết của nhóm nghiên cứu: loại bỏ những doanh nghiệp hạch toán phụ thuộc trên khỏi bảng xếp hạng VNR500.

Trong thời điểm điều tra, thứ hạng của các tổng công ty và tập đoàn chưa được phản ánh một cách chính xác do mô hình tổ chức của tổng công ty và tập đoàn còn chưa rõ ràng. Điều 26 của Nghị định 139/2007/NĐ-CP quy định tập đoàn kinh tế không có tư cách pháp nhân, tức là không phải là doanh nghiệp! Có thể hiểu quy định này chỉ được áp dụng với các doanh nghiệp thành lập theo Luật Doanh nghiệp 2005. Thế nhưng, trên thực tế, rõ ràng Việt Nam đang có rất nhiều các tập đoàn lớn, và các tập đoàn này vẫn được coi là một doanh nghiệp. Hơn nữa, số liệu về doanh thu của các tổng công ty và tập đoàn đã được loại trừ kết quả kinh doanh của những đơn vị thành viên hạch toán độc lập. Do vậy, ở tổng công ty nào càng có nhiều doanh nghiệp thành viên hạch toán độc lập, thì sự cạnh tranh về thứ hạng càng bị suy giảm xét trong thời điểm của cuộc điều tra. Cách giải quyết của nhóm nghiên cứu: chấp nhận thực tế của quá trình chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước đang diễn ra tại Việt Nam. Tuy nhiên, Nhóm nghiên cứu đã tiến hành xây dựng bảng xếp hạng VNR 500 - Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam làm đối trọng, là cơ sở so sánh ý nghĩa của việc xếp hạng các doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam không phân biệt vốn sở hữu. Thứ hạng và đẳng cấp của các doanh nghiệp tư nhân trong VNR 500 - Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam được phản ánh chính xác hơn.

Thông tin về doanh nghiệp không chính xác: Chẳng hạn doanh nghiệp đứng thứ 50 trong bảng Top 200 của UNDP là Công ty Thương mại Xuất nhập khẩu Thanh Lê. Tuy nhiên, trên thực tế, tên của doanh nghiệp này là Công ty Thương mại Xuất nhập khẩu Thanh Lễ. Những sai sót như vậy là khá nhiều. Cách giải quyết của nhóm nghiên cứu: Không lệ thuộc vào riêng kết quả điều tra của Tổng Cục thống kê, Nhóm nghiên cứu đã sử dụng các số liệu của Tổng Cục Thuế và tiến hành điều tra, khảo sát từng doanh nghiệp trong bảng xếp hạng VNR 500 (qua điện thoại hoặc đến trực tiếp). Tuy nhiên, chắc chắn rằng các thông tin về doanh nghiệp trong VNR 500 cũng không tránh khỏi các sai sót ngòai mong muốn.

Tính minh bạch của thông tin?

Luật Thống kê hiện nay quy định không được công bố công khai thông tin của mỗi doanh nghiệp trong cuộc điều tra. Các doanh nghiệp tại Việt Nam đôi khi cũng vẫn còn tâm lý dè dặt khi công bố thông tin.

Tuy nhiên, cùng với việc Việt Nam đẩy mạnh quá trình hội nhập kinh tế thế giới, gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới WTO, và trình độ phát triển ngày càng cao của cơ chế kinh tế thị trường tại Việt Nam, thì việc công khai thông tin là một nhu cầu tất yếu.

Chính vì vậy, Nhóm nghiên cứu và Ban Tổ chức đã lựa chọn phương án là chưa công bố thông tin chi tiết về kết quả kinh doanh, giá trị tài sản, số lượng lao động v.v. của mỗi doanh nghiệp, nhưng đồng thời gửi Công văn tới từng doanh nghiệp đề nghị các doanh nghiệp chấp thuận cho phép Nhóm nghiên cứu và Ban Tổ chức công bố số liệu về doanh nghiệp. Hy vọng sẽ nhận được phản hồi tích cực từ phía doanh nghiệp, như một sự xác nhận cho xu hướng kinh doanh minh bạch và hội nhập.

  • Vũ Đăng Vinh (CEO Vietnam Report)
    Phần II: Những kết luận rút ra từ Bảng Xếp hạng VNR 500
Việt Báo
contentlength: 13129
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Thương tâm hành trình đi đến lò mổ để trở thành món ăn của những chú chó
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.