Sự thần kỳ của Nga trong việc rũ bỏ nợ nần

09:19 30/08/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Tám năm sau khi tuyên bố không thể trả được khoản nợ hơn 40 tỷ USD và rơi vào khủng hoảng kinh tế, hôm 21/8 vừa qua, Nga đã trả 23,5 tỷ USD cho các chủ nợ của Câu lạc bộ Pari, thanh toán hết toàn bộ số nợ tồn đọng từ thời Xô Viết.

Su than ky cua Nga trong viec ru bo no nan

Tổng thống Nga Putin trong lần gặp Tổng thống Mỹ Bush tại Hội nghị G8 vừa diễn ra tại St. Petecburrg. Ảnh Reuters.

Bỏ thêm 1 tỷ USD để được trả nợ

Hôm 21/8 vừa rồi, nước Nga đã làm giới tài chính toàn cầu phải bất ngờ khi ngay một lúc rút 22,5 tỷ USD từ ngân sách trả trước thời hạn hầu như toàn bộ số nợ tồn đọng từ thời Liên Xô cũ. Không những thế, để thuyết phục các chủ nợ trong Câu lạc bộ Paris "gật đầu" cho mình trả nợ sớm, Nga còn sẵn sàng đưa thêm 1 tỷ USD nữa dưới hình thức bồi thường.

Thông báo mà Bộ Tài chính Nga đưa ra coi đây là “cú trả nợ lịch sử” bởi mới 8 năm trước đây, nước Nga từng rơi vào cảnh hoảng loạn vỡ nợ. Vào “ngày thứ năm đen tối” (13/8/1998), chỉ trong vòng 40 phút, giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Moscow đã tụt giảm 10%. Sự đình đốn của nền kinh tế cùng tình trạng nợ chồng chéo giữa các công ty đã đẩy nền kinh tế Nga đến bên bờ vực sụp đổ. Trong quyết định đầy khó khăn, chính phủ Nga đã phải tuyên bố tạm ngừng trả nợ nước ngoài trong vòng 90 ngày và cấm người nước ngoài mua trái phiếu ngắn hạn của Nga.

Vừa đặt chân vào Điện Kremlin (năm 2000), Tổng thống V. Putin đã phải tận dụng tối đa mối quan hệ cá nhân thân thiết với Thủ tướng Đức lúc đó là ông G. Schroeder mới được Berlin đồng ý cho giãn nợ. Tuy nhiên, phái đoàn của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) đến Moscow bàn thảo việc tái cơ cấu nợ của Nga đã bỏ dở chuyến đi mà không hẹn ngày trở lại cho vòng thảo luận mới, sau khi Hạ viện Nga không thống nhất được làm thế nào để trả nợ nước ngoài.

Lúc đó, tổng số nợ của Nga đã lên tới 158 tỷ USD, chiếm gần hết GDP của Nga. Báo chí phương Tây lúc đó nói rằng “với số nợ nước ngoài khổng lồ như vậy, ngay đến lãi suất của các khoản nợ này Nga cũng khó có thể trả nổi”.

Câu lạc bộ Paris thất vọng khi Nga trả nợ sớm

Giờ đây, các chủ nợ của Nga trong Câu lạc bộ Paris lại phải thất vọng khi Nga đưa ra đề nghị được trả nợ sớm. Phản ứng mạnh nhất là Đức, nước chiếm một khoản lớn trong số nợ của Nga đối với câu lạc bộ này. (Tổng cộng Nga đã nợ Câu lạc bộ Paris 44 tỷ USD, trong số đó, nợ Đức lớn nhất, khoảng 7,7 tỷ USD).

Câu lạc bộ Paris

Câu lạc bộ Paris là một nhóm không chính thức 19 quốc gia chủ nợ, là những nước giàu có nhất thế giới, chuyên cung cấp các dịch vụ tài chính như cho vay tái thiết đất nước, nợ ân hạn và hoãn nợ, xoá nợ cho các nước mắc nợ khó trả.

Con nợ của Câu lạc bộ Paris thường là những nước được Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) chỉ định (gần như bảo lãnh) nếu các thương lượng trước đó không đi đến thoả thuận cho vay nào.

Tổ chức này hội họp một lần sau mỗi 6 tuần, tại trụ sở Bộ Kinh tế, Tài chính và Công nghiệp Pháp đóng tại thủ đô Paris. Đứng đầu luôn là chuyên viên cao cấp thuộc Bộ Tài chính Pháp.

Câu lạc bộ Paris ra đời từ một cuộc đàm phán tổ chức tại Paris năm 1956 giữa con nợ Argentina và hàng loạt chủ nợ của nước này.

Thành viên thường trực của Câu lạc bộ Paris hiện nay gồm có Australia, Áo, Bỉ, Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Ireland, Italia, Nhật Bản, Hà Lan, Na Uy, Nga, Tây Ban Nha, Thuỵ Điển, Thuỵ Sỹ, Anh và Mỹ.

Nguồn: Wikipedia, the free encyclopedia

Vấn đề là ở chỗ theo thỏa thuận ký năm 1992 thì 19 thành viên của Câu lạc bộ Paris chấp nhận cho Nga thanh toán nợ trong vòng 20 năm, tức là phải đến năm 2012 nước Nga mới trả hết nợ.

Theo tính toán của Bộ Tài chính Nga, việc thanh toán nợ trước thời hạn sẽ giúp Nga tiết kiệm được khoảng 7,7 tỷ đôla chi phí trả nợ từ nay đến 2012.

Điều đó đồng nghĩa với việc các chủ nợ của Nga không còn kiếm được lợi nhuận từ các khoản cho vay.

Thế nên, để được các chủ nợ lớn như Đức đồng ý cho thanh toán nợ sớm, Nga đã phải bỏ thêm 1 tỷ USD gọi là đền bù tổn thất cho các chủ nợ.

Sau khi trả xong đa số nợ với Câu lạc bộ Paris, nợ nước ngoài của Nga còn lại khoảng 50 tỷ USD, tức là 9% GDP, một con số bình thường với bất cứ nền kinh tế nào. Đây là thành công lớn của đường lối kinh tế Nga, cho thấy một hình ảnh mới với những tiềm năng lớn của nước Nga.

Giờ đây, hầu hết các nhà kinh tế đề có nhận xét khả quan về viễn cảnh kinh tế của Nga. Thậm chí có một số chuyên gia đã đưa ra khái niệm “kỳ tích kinh tế Nga”. Những con số thống kê mới nhất cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2006, tăng trưởng kinh tế của Nga đạt mức khá cao là 6,3%, xuất siêu lên tới 75 tỷ USD.

Từ chỗ là “con nợ khổng lồ”, dự trữ ngoại tệ và vàng của Nga nay đã đạt 246 tỷ USD, đưa nước này lên vị trí thứ tư thế giới về mức dự trữ. Thặng dư ngân sách lên tới 27 tỷ USD, đủ sức để Chính phủ rộng tay đưa ra mức tăng chưa từng có 30% cho lĩnh vực giáo dục và nông thôn, 60% cho chăm sóc sức khoẻ và xây dựng nhà ở.

Lợi nhuận từ dầu lửa giúp Nga thanh toán nợ từ thời Xô Viết

Năm 1998, khi giá dầu mới chỉ có trên dưới 14 USD/thùng, Nga không đủ khả năng trả nợ và phải hạ giá đồng rúp. Năm 1999, Nợ Chính phủ của Nga lên đến 96% tổng thu nhập quốc dân. Nhưng sau đợt quyết toán nợ hôm thứ hai vừa qua, khoản nợ này chỉ còn chiếm 9% GDP.

Hiện nay, Nga là nước xuất khẩu khí đốt lớn nhất thế giới và là nước xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới. Với giá dầu lên cao kỷ lục trong thời gian qua, có lúc leo gần tới ngưỡng 80 USD/thùng, nhà xuất khẩu năng lượng lớn nhất thế giới với diện tích xấp xỉ nửa châu lục này đã thu được những khoản "tiền tươi" khổng lồ.

Su than ky cua Nga trong viec ru bo no nan
Lợi nhuận từ dầu lửa giúp Nga thanh toán nợ từ thời Xô Viết. Ảnh Reuters.

Nga là một trong ít nước có tiềm năng kinh tế lớn, lực lượng quốc phòng hùng mạnh, có nhiều lĩnh vực nổi trội trong quá trình nghiên cứu và chinh phục vũ trụ. Chiếm 3% dân số thế giới, Nga có nguồn năng lượng lớn nhất thế giới, chiếm tới 13% tổng trữ lượng dầu mỏ và 34% trữ lượng khí đốt thế giới đã được phát hiện. Nga đứng đầu thế giới về xuất khẩu khí đốt và xuất khẩu dầu mỏ đứng thứ 2 thế giới. Sản lượng điện của Nga chiếm 12% tổng sản lượng điện toàn cầu.

Hiện nay Tổ hợp nhiên liệu - năng lượng Nga là một trong những tổ hợp quan trọng nhất và phát triển nhanh nhất trong nền kinh tế Nga, chiếm khoảng 1/4 GDP, 1/3 sản lượng công nghiệp và 1/2 nguồn thu ngoại tệ cho đất nước.

Chính phủ Nga đang huy động nguồn vốn và tăng chi tiêu xã hội, trong khi đó vẫn giám sát chặt chẽ tốc độ tăng lạm phát. Nga đã thành lập một quỹ dự phòng 82 tỷ USD.

Tác dụng của việc trả nợ sớm với nền kinh tế Nga

Theo tuyên bố của Bộ Tài chính Nga, việc thanh toán nợ trước thời hạn này sẽ giúp cải thiện uy tín cũng như môi trường đầu tư của Nga.

Trên thực tế, một số tập đoàn quốc tế đã đầu tư rất lớn vào Nga. Theo Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Nga có khoảng 26 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp tích lũy của người nước ngoài trong giai đoạn 2001-2004 (trong đó 11,7 tỷ USD diễn ra chỉ riêng trong năm 2004).

Giờ đây với việc trở thành một thành viên thường trực của CLB Pari, con nợ khổng lồ trở thành một trong những ông chủ nợ của thế giới tương lai, một thế giới của những giọt dầu đang khô cạn, một thế giới mà đến Mỹ cũng phải tính chuyện khoan dầu ngay tại khu bảo tồn thiên nhiên Alaska của mình còn Trung Quốc đang đau đầu với nỗ lo thiếu nhiên liệu cho phát triển kinh tế.

Chưa cần nói tới tương lai, mới hồi đầu năm, chỉ cần Nga "khó ở", cả châu Âu lo lắng tột cùng, chứ không chỉ mỗi một Ukraine láng giềng của Nga, người chịu ảnh hưởng trực tiếp của việc nga đòi ngừng cung cấp khí đốt hoặc tăng giá cao hẳn lên.

Những nỗ lực thoát khỏi quãng thời gian vỡ nợ

Nga vẫn đang cố gắng để thiết lập một nền kinh tế thị trường và để thu được sự phát triển kinh tế bền vững. Trong 5 năm đầu nền kinh tế Nga đã phát triển không ổn định do các cơ quan hành pháp và lập pháp còn nhiều bất đồng trong việc hoàn thiện công cuộc cải cách và các nền tảng công nghiệp của Nga chịu sự suy thoái nặng nề.

Ngoài ra, sự thiếu hụt thực phẩm năm 1987, mà hậu quả của nó là đã phải cần đến sự trợ giúp quốc tế trên bình diện rộng, đã làm tổn thương nghiêm trọng lòng tự hào cũng như nền kinh tế nói chung của nước Nga mới ra đời.

Sau sự tan rã của Liên Xô, sự phục hồi nhỏ của Nga dưới ảnh hưởng của kinh tế thị trường lần đầu tiên diễn ra vào khoảng năm 1997. Trong năm đó, cuộc khủng hoảng tài chính châu Á đã lên đến điểm đỉnh trong việc phá giá của đồng rúp vào tháng 8 năm 1998, làm cho tình trạng nợ Chính phủ của Nga càng trầm trọng.

Tuy nhiên, nền kinh tế Nga đã phục hồi vừa phải trong năm 1999. Kinh tế Nga đã đi vào trong giai đoạn phát triển nhanh, GDP tăng trưởng trung bình 6,8% mỗi năm trong giai đoạn 1999-2004 trên cơ sở của giá dầu mỏ cao, đồng rúp yếu, và tăng trưởng của các ngành công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế này là cực kỳ không đều: khu vực Thủ đô Moscow cung cấp tới 30% GDP của toàn quốc.

Sự phục hồi kinh tế này cùng với cố gắng cải tổ của chính quyền trong các năm 2000-2001 để thúc đẩy cải cách về cấu trúc đang bị thụt lùi, đã làm tăng sự tin cậy của các nhà kinh doanh và đầu tư về triển vọng của nền kinh tế Nga trong thập niên thứ hai của thời kỳ chuyển đổi. Nga vẫn dựa chủ yếu vào xuất khẩu hàng hóa, cụ thể là dầu mỏ, khí đốt, kim loại và gỗ, các mặt hàng này chiếm trên 80% kim ngạch xuất khẩu, điều này làm cho Nga dễ bị thương tổn vì các biến động giá cả trên thị trường quốc tế.

Trong những năm gần đây, nền kinh tế Nga đã nhắm nhiều hơn vào nhu cầu về các mặt hàng tiêu dùng trong nước, là lĩnh vực có mức tăng trưởng trên 12% mỗi năm trong giai đoạn 2000-2004, chỉ ra sự lớn mạnh dần lên của thị trường nội địa.

Năm 2004, GDP của Nga đạt 1.500 tỷ USD, làm cho Nga trở thành nền kinh tế lớn thứ 11 trên thế giới và thứ 5 ở châu Âu. Nếu mức tăng trưởng hiện tại là ổn định, dự kiến Nga sẽ trở thành nền kinh tế lớn thứ hai ở châu Âu sau Đức (2.300 tỷ USD) và là thứ 8 trên thế giới trong vài năm tới.

  • Nhật Vy (Tổng hợp)

Việt Báo
contentlength: 16941
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Kinh hoàng nhuộm cà phê 'bẩn' bằng pin tuồn ra thị trường
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.