Ô-tô loay hoay trước WTO

22:06 21/08/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Oto loay hoay truoc WTO

Càng đến gần cánh cửa WTO, công nghiệp ô-tô Việt Nam càng trở nên bối rối. Công nghiệp phụ trợ được coi là nền tảng thì hiện vẫn đang ở vạch xuất phát, các doanh nghiệp lắp ráp lại chia rẽ nhau mỗi người mỗi hướng. Ngay cả các chuyên gia lạc quan nhất cũng lo lắng về tương lai của ngành công nghiệp ô-tô Việt Nam.

Công nghiệp phụ trợ: Con số không

Dù đã có hơn 10 năm tuổi nhưng ngành công nghiệp ô-tô Việt Nam vẫn chưa thật sự thành hình. Theo PGS.TS Phan Đăng Tuất, Viện trưởng Nghiên cứu chính sách, chiến lược công nghiệp, nếu ví ngành công nghiệp ô-tô như một quả núi thì các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp là phần ngọn, còn phần quan trọng nhất là chân núi chính là công nghiệp phụ trợ.

Vậy ngành công nghiệp phụ trợ đang đứng ở vị trí nào? Sẽ là “oan ức” nếu nói là chưa có gì, nhưng nếu áp vào những tiêu chuẩn và thực tế của một ngành công nghiệp ô-tô hoàn chỉnh thì quả thật không oan.

Mỗi chiếc xe hoàn chỉnh cần ít nhất 20.000 - 30.000 chi tiết với hàng nghìn linh kiện, trong khi đó, số doanh nghiệp sản xuất linh kiện hiện còn quá ít với con số trên dưới 60, chưa kể là các doanh nghiệp đó chỉ làm được một số loại sản phẩm như săm, lốp, dây điện…

Dù có thể là khập khiễng, nhưng cũng cần phải làm một phép so sánh nhỏ để tìm ra vị trí hiện tại của công nghiệp phụ trợ ô-tô của Việt Nam hiện nay.

Một con số được tính trung bình cho các nước có ngành công nghiệp ô-tô phát triển là 1.600 nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng cho một hãng ô-tô. Ngay ở nước láng giềng Thái-lan, mặc dù cái tên chưa thể hiện rõ trên bản đồ công nghiệp ô-tô thế giới (nước này hầu hết chỉ làm xe Pick-up) nhưng cũng đã có đến trên 1.000 doanh nghiệp phụ trợ.

Trong khi đó tại Việt Nam, với vẻn vẹn khoảng 60 doanh nghiệp phụ trợ như trên, thì đã có đến 11 liên doanh chuyên lắp ráp ô-tô, chưa kể nay đã có thêm năm doanh nghiệp nước ngoài vừa được cấp phép, trong khi một số tên tuổi của công nghiệp ô-tô Trung Quốc cũng đang lăm le tiến vào địa hạt này.

Còn riêng đối với các doanh nghiệp ô-tô nội địa, hiện cũng đã có hơn 30 công ty chuyên lắp ráp và 10 công ty nữa đang trong quá trình xây dựng.

“Bách gia chư tử”

Chuyển sang câu chuyện của các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp. Một chuyên gia đã lo ngại khi cho rằng công nghiệp ô-tô Việt Nam đang rơi vào tình trạng “bách gia chư tử”, mỗi anh mỗi hướng, mỗi anh một chiến trường.

Theo PGS.TS Phan Đăng Tuất, đây chính là khiếm khuyết lớn nhất của ngành và cũng là điểm yếu lớn của các doanh nghiệp. Chỉ với hơn 30 doanh nghiệp nội địa cùng 10 doanh nghiệp “nặc danh” đang trong quá trình xây dựng cũng đã có sự chia rẽ rõ rệt.

“Tôi muốn ngày này năm sau chúng ta sẽ có một hiệp hội các nhà sản xuất ô-tô nội địa gồm hơn 30 doanh nghiệp đang hoạt động và 10 anh nặc danh kia. Có như thế mới tổng hợp được sức mạnh, mới tìm ra được con đường đi của mình.”, ông Phan Đăng Tuất nói vậy tại một cuộc hội thảo vừa diễn ra trong khuôn khổ triển lãm AutoExpo 2006 đang diễn ra tại Hà Nội.

Nhìn vào toàn cảnh ngành công nghiệp ô-tô Việt Nam hiện nay, ai cũng có thể nhận ra một khoảng cách rất lớn giữa các doanh nghiệp nội địa kể trên và Hiệp hội Các nhà sản xuất ô-tô Việt Nam (VAMA), gồm 11 liên doanh cũ và năm thành viên mới là các doanh nghiệp nội địa lớn.

Không phải ngẫu nhiên mà chỉ có năm doanh nghiệp nội địa được coi là hùng mạnh nhất như SAMCO, Trường Hải, Xuân Kiên… mới trở thành thành viên VAMA. Ngay cả khi VAMA có dễ tính hơn để kết nạp các doanh nghiệp nội địa khác thì cũng chẳng mang lại lợi ích gì nhiều khi họ khó có thể xích lại gần nhau về quan điểm, về trình độ và về công nghệ.

Đầu tư manh mún

Theo ông Ngô Văn Trụ, Phó vụ trưởng Vụ Cơ khí, Luyện kim và Hóa chất (Bộ Công nghiệp), còn có một mối nguy nữa đối với các doanh nghiệp ô-tô trong nước. Đó chính là sự đầu tư manh mún của các doanh nghiệp này.

Đã có những doanh nghiệp nội địa đầu tư 40-50 tỷ đồng, một con số nhỏ bé, để lắp ráp ô-tô, các công đoạn khó khác, chẳng hạn như sơn tĩnh điện, thì đi thuê. Cũng không khó hiểu vì sao số xe mà các doanh nghiệp này bán được đến nay rất khiêm tốn. Ngay những doanh nghiệp đầu tư bài bản như Xuân Kiên (Vinaxuki), Trường Hải (Thaco) vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong việc bán hàng.

PGS.TS Phan Đăng Tuất đã đưa ra một so sánh vui về tình trạng đầu tư manh mún của hầu hết các doanh nghiệp ô-tô Việt Nam: “Ở gần nhà tôi có một bà chủ đầu tư hơn 20 tỷ đồng để làm dịch vụ áo cưới mà vẫn còn kêu thiếu. Trong khi đó, tôi thấy có doanh nghiệp lại đầu tư chưa đến 10 tỷ đồng để làm ô-tô. Thật sự không hiểu nổi. Ngay như Vinaxuki, để làm chiếc thùng xe tải nhẹ anh Huyên - chủ tịch hội đồng quản trị - đã phải đầu tư đến cả triệu USD.”

Con đường nào để phát triển?

Một chuyên gia về công nghiệp ô-tô thế giới đã đưa ra hai lời khuyên đáng suy ngẫm. Đó là công nghiệp ô-tô Việt Nam cần phải làm hai việc, một là phải có ít nhất một doanh nghiệp thật sự mạnh và nổi trội đủ để “làm gương” cho các doanh nghiệp khác, hai là các doanh nghiệp nội địa cần phải liên kết với các doanh nghiệp nước ngoài.

Đối với quan điểm này, các chuyên gia cho rằng tự bản thân các doanh nghiệp trong nước khó có thể làm nổi. Tuy nhiên, sau khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO, kèm theo đó là sự có mặt của các doanh nghiệp nước ngoài cùng sự khắt khe của thị trường toàn cầu, sự đào thải là khó tránh khỏi. Khi đó, những ai thật sự mạnh sẽ trụ lại được. Đồng thời, trong một nền kinh tế có tính hội nhập cao, xu thế mua bán, sáp nhập là tất yếu và các doanh nghiệp yếu sẽ phải nghĩ đến điều này nếu không muốn mình phá sản.

PGS.TS Phan Đăng Tuất cũng nêu lên hai con đường để ngành công nghiệp ô-tô có thể thoát khỏi tình trạng yếu kém hiện nay.

Thứ nhất, cần phải có một đầu mối cho công nghiệp phụ trợ (kể cả cho ngành ô-tô, điện tử, viễn thông…). Việc này, các cơ quan Nhà nước phải đứng ra làm. “Hỏi thông tin về nhà cung cấp một linh kiện nào đó, nhưng Bộ Công nghiệp không biết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư không biết, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam lắc đầu, Tổng cục Thống kê cũng không biết nốt. Như thế, doanh nghiệp biết phải làm thế nào?”, PGS Tuất nói.

Thứ hai, theo PGS.TS Phan Đăng Tuất, chính là việc làm thế nào để thu hút đầu tư cũng như chuyển giao công nghệ từ nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất linh kiện phụ trợ cho các doanh nghiệp trong nước, bởi hiện tại khó có thể hy vọng các công ty liên doanh ô-tô trong nước làm được việc này.

(Theo Thời báo kinh tế Việt Nam)

contentlength: 9699
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.