Nhà nước giữ “cổ phần chi phối” ở đâu?

06:00 08/05/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Cổ phần hóa:

Đã đến lúc phải quán triệt tinh thần Nhà nước chỉ làm những gì dân không làm được. Do vậy, cần CPH triệt để theo tinh thần Nhà nước chỉ giữ lại những cổ phần không có người mua.

Theo 104 phương án tổng thể sắp xếp doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, từ 4.722 DN hiện nay đến năm 2005 giữ lại 1.931 DNNN (chiếm 41%). 2.791 DNNN thuộc diện sắp xếp, trong đó 738 DNNN thực hiện giao bán giải thể và 2.053 DNNN được cổ phần hóa (CPH). Trong số DNNN thực hiện CPH thì Nhà nước giữ cổ phần chi phối tới 1.042 DN (chiếm 50,7%).

Nhìn tổng thể diện Nhà nước giữ 100% vốn và giữ cổ phần chi phối lên đến 2.973 DN (chiếm 63% số DNNN hiện tại).

Riêng số lượng DNNN là thành viên của 18 tổng công ty (TCT) 91 và 73 TCT 90 hiện nay là 1.476 DN. Kế hoạch đến 2005 giữ lại 554 DNNN (chiếm 37,5%). Sắp xếp 922 DN, trong đó giao bán, giải thể 209 DN; CPH 713 DN. Trong số 713 DN CPH Nhà nước giữ cổ phần chi phối 516 DN (chiếm 72,3%). Tỉ lệ giữ 100% vốn và giữ cổ phần chi phối ở các TCT là 1.070 (chiếm 72,5%).

Phân tích số liệu trên cho thấy diện DNNN giữ 100% vốn hoặc số cổ phần chi phối là quá lớn, nhất là ở các TCT. Thế nào là lĩnh vực then chốt thật sự cần có vai trò của kinh tế nhà nước? Rõ ràng là cả 104 phương án đã trình Thủ tướng Chính phủ vào cuối năm 2003 đều đã mở rộng diện DNNN giữ 100% vốn và giữ cổ phần chi phối. Vấn đề đặt ra là cần phải có tiêu chí thật cụ thể về lĩnh vực then chốt và xác lập tỉ lệ cụ thể từ trung ương, lựa chọn từng địa bàn, từng lĩnh vực, không để các địa phương, các bộ tự lập phương án như hiện nay.

Căn cứ vào danh sách cụ thể, các DN theo phương án đã trình trung ương thực hiện việc lựa chọn các tiêu chí để thu hẹp diện các DN mà Nhà nước cần giữ 100% vốn hoặc cổ phần chi phối, trên cơ sở đó phê duyệt lại phương án theo tiêu chí mới. Nếu Chính phủ không kiên quyết sẽ xảy ra tình trạng chạy chỉ tiêu CPH, chạy chỉ tiêu chi phối như đã xảy ra trong những năm trước. Vì những khái niệm then chốt thật sự cần có vai trò kinh tế nhà nước là hết sức mơ hồ, đầy cảm tính và ngẫu hứng nên có thể xếp bất kỳ một DNNN nào vào diện này đều cảm thấy hợp lý.

Nghị quyết Hội nghị lần 9 Ban chấp hành T.Ư khóa IX đã chỉ ra những định hướng quan trọng trong cải cách DNNN, đó là:

- Rà soát và thu hẹp hơn nữa diện các DNNN giữ 100% vốn hoặc có cổ phần chi phối, tập trung vào một số ngành và lĩnh vực then chốt thật sự cần có vai trò của kinh tế nhà nước.

- Đẩy mạnh CPH DNNN, mở rộng diện các DNNN CPH, kể cả những DN lớn và một số TCT kinh doanh có hiệu quả. 

Trên thực tế đã có những công ty chỉ kinh doanh khách sạn đã thuộc diện CPH, đã làm thủ tục nhưng đùng một cái lại chuyển về một công ty thành viên trong một TCT. Có những công ty CPH được ba năm, Nhà nước chỉ giữ 15% vốn điều lệ, nay bỗng dưng tăng vốn nhà nước lên 51% để nhà nước chi phối, để trở thành DN thành viên trong TCT.

Có những công ty dịch vụ tư vấn xây dựng, công ty máy tính nhà nước cũng giữ 51%. Rõ ràng là có sự níu kéo, nuối tiếc quyền lực nhà nước đối với DN, thực chất là sự níu kéo lợi ích của một số người.Vấn đề đặt ra là tại sao Nhà nước cần giữ 100% vốn hoặc giữ cổ phần chi phối ở một công ty nào đó và chi phối như thế nào, hiện nay khó có thể tìm được câu trả lời thỏa đáng.

Việc lạm dụng giữ cổ phần chi phối đã trở thành rào cản đáng quan ngại đối với CPH, vì khi Nhà nước giữ cổ phần chi phối thì nhà đầu tư tiềm năng sẽ không mua cổ phần, người lao động cũng ngại ngùng khi mua cổ phần. Kinh nghiệm cho thấy nếu Nhà nước và dân doanh cùng kinh doanh một lĩnh vực với cùng điều kiện ưu đãi như nhau thì bao giờ dân doanh cũng đạt hiệu quả cao hơn.
Xét cả về hiệu quả và trách nhiệm thì Nhà nước nên thoát khỏi cảnh là nhà đầu tư để thật sự trở thành Nhà nước thông minh: không bỏ vốn đầu tư mà thu được nhiều thuế để thu được phúc lợi.

Có lẽ đã đến lúc phải quán triệt tinh thần Nhà nước chỉ làm những gì dân không làm được. Do vậy, cần CPH triệt để theo tinh thần Nhà nước chỉ giữ lại những cổ phần không có người mua. Bán cổ phần theo phương thức đấu giá công khai để tìm những nhà đầu tư tiềm năng trong và ngoài DN. Khi đấu giá đương nhiên giá trị quyền sử dụng đất cũng sẽ được tính, kinh nghiệm ở Hải Phòng đã cho thấy thực tế đó. Người lao động được Nhà nước cho một khoản tiền ưu đãi theo năm công tác để tham gia đấu giá. Có như vậy mới khắc phục được tình trạng CPH khép kín trong nội bộ DN.

Luật gia CAO BÁ QUÁT

Việt Báo
contentlength: 6685
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Cười 'rớt hàm' xem Bao Công xử vụ cà phê trộn lõi pin gây chấn động người dùng
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.