Ngân hàng quốc doanh có thật sự lãi?

11:27 16/01/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Ngan hang quoc doanh co that su lai
Trụ sở Ngân hàng Nhà nước VN

Các ngân hàng nước ngoài, cổ phần, liên doanh đang kinh doanh có lời. Còn hoạt động của ngân hàng quốc doanh có thật sự hiệu quả hay không là câu hỏi vẫn chưa được trả lời chính xác.

Ngân hàng Quốc doanh đang mất dần thị phần

Cho đến cuối năm 2004, thị phần tuyệt đối của chiếc bánh tín dụng (VN hiện chưa tính được thị phần dịch vụ) vẫn thuộc về các ngân hàng (NH) thương mại quốc doanh với tỷ lệ 73-75%. Thế nhưng nay thị phần này đã thay đổi: tổ chức tín dụng cổ phần 16%; nước ngoài 11%; liên doanh, công ty thuê mua tài chính, quỹ tín dụng... 5%; quốc doanh 68% (thống kê của Ngân hàng Nhà nước). ở TPHCM, nơi tập trung đông đảo các tổ chức tín dụng, thị phần của NH quốc doanh còn "khiêm tốn" hơn: nước ngoài + liên doanh 22%; cổ phần 33%; quốc doanh 45% (số liệu của chi nhánh NH Nhà nước TPHCM).

NH quốc doanh vẫn là kênh cho vay lớn nhất các dự án cơ sở hạ tầng và sản xuất quy mô lớn. Song các NH cổ phần đã bắt đầu đồng tài trợ một số dự án và xu hướng này đang tăng lên. Một số tổ chức tín dụng cổ phần có nguồn vốn huy động khá lớn và có khả năng tài trợ những dự án hạng trung cỡ 100 tỉ đồng. Tuy nhiên, với đối tượng khách hàng chủ yếu là doanh nghiệp vừa, nhỏ và cá nhân với những khoản vay chưa lớn, cộng với áp lực từ cổ đông, các NH cổ phần thẩm định dự án kỹ hơn, quản lý việc sử dụng cũng như thu hồi vốn hiệu quả hơn. Nợ quá hạn của khối NH cổ phần chỉ 1,5-2% tổng dư nợ, trong khi lợi nhuận vượt 20-30% chỉ tiêu đề ra.

Các chi nhánh NH nước ngoài có những thành công đáng ghi nhận trong cạnh tranh cũng như thâm nhập sâu hơn vào thị trường tài chính nội địa. Tổng lợi nhuận trước thuế của 33 chi nhánh tổ chức tín dụng nước ngoài với vốn pháp định khoảng 600 triệu đô la Mỹ, đạt gần 1.200 tỉ đồng, tăng hơn 50% so với năm trước đó. Hãy thử tính toán: 1.200 tỉ đồng tương đương 75 triệu đô la Mỹ. Sau khi nộp thuế thu nhập doanh nghiệp 28%, lợi nhuận sau thuế khoảng 56,3 triệu đô la Mỹ. Như vậy tỷ lệ lợi nhuận trên vốn 56,3/600 gần bằng 9,4%. Theo một chuyên gia NH, tỷ lệ 9,4% chưa phải là cao so với hoạt động của chi nhánh NH nước ngoài tại các quốc gia trong khu vực, nơi mà lợi nhuận trung bình phải từ 12% mới được coi là cao. Song, điều đáng quan tâm là năm vừa qua lần đầu tiên ba NH nước ngoài ANZ, Standard Chartered Bank, HSBC đã đầu tư vào ba NH cổ phần nội địa. Đây là dấu ấn thành công rõ nét nhất của NH nước ngoài tại VN.

Lợi nhuận có đủ bù đắp rủi ro?

Các NH quốc doanh, cho dù thị phần đang bị thu hẹp, vẫn nắm vai trò chủ đạo trên thị trường tiền tệ. Một quan chức NH Nhà nước "bật mí" tổng chênh lệch thu chi của tổ chức tín dụng quốc doanh khoảng 12.000 tỉ đồng, gấp 10 lần lợi nhuận trước thuế của chi nhánh NH nước ngoài. Tuy nhiên, nợ quá hạn của NH quốc doanh lại gần 13 lần cao hơn tỷ lệ nợ quá hạn của NH nước ngoài (chỉ có 0,06% tổng dư nợ). Theo quy định mới về đánh giá nợ, nợ quá hạn của toàn hệ thống NH quốc doanh hiện khoảng 7,7% tổng dư nợ. Có ý kiến cho rằng con số này cao hơn, chừng 10%.

Dẫn đầu về nợ quá hạn, NH quốc doanh đang phải đối mặt với thực tế lợi nhuận không đủ bù đắp rủi ro. Hiện nay, quy định trích dự phòng rủi ro (DPRR) của VN và quốc tế chênh nhau cỡ 10% (thí dụ theo thông lệ quốc tế, một NH phải trích DPRR 3.000 tỉ đồng, thì theo quy định VN, họ chỉ phải trích 2.700 tỉ đồng). Nhưng ngay cả theo quy định VN, lợi nhuận của NH quốc doanh mới đủ để trích DPRR gần đầy đủ. Nếu lấy tổng dự phòng rủi ro trừ đi tổng số vốn mất (nợ xấu), thì còn thiếu từ 2% đến 3%. Một quan chức NH Nhà nước bình luận: "So với trước đây vài năm, tỷ lệ này đã được cải thiện nhiều (nghĩa là trước đây cao hơn mức 2%-3%). Tỷ lệ 2%-3% không nghiêm trọng, nhưng vẫn đáng lo ngại".

Tuy vậy, lãnh đạo các NH quốc doanh cho biết họ vẫn đang kiểm soát chặt chẽ nợ quá hạn và lợi nhuận của họ đang gia tăng mạnh mẽ. Lợi nhuận trước thuế năm 2005 của Vietcombank, như ông Vũ Viết Ngoạn, Tổng giám đốc, cho biết ước đạt 1.700 tỉ đồng, trích DPRR 1.300 tỉ đồng. Đến nay tổng DPRR của Vietcombank lên đến 2.000 tỉ đồng. NH Công thương năm nay có mức lợi nhuận gấp đôi năm ngoái, 2.050 tỉ đồng, sau khi trích DPRR 1.510 tỉ đồng, còn lại 540 tỉ đồng. ở NH Đầu tư và Phát triển (BIDV), Tổng giám đốc Trần Bắc Hà nói: "Lợi nhuận của chúng tôi tăng 15% so với năm trước. NH đã trích DPRR được 50% so với kế hoạch phải trích đến năm 2007. Hiện tổng DPRR của BIDV là 4.700 tỉ đồng, trong đó có 2.000 tỉ đồng trích từ lợi nhuận năm nay". Lợi nhuận trước thuế của NH Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NHNNo), theo ông Võ Tiêm Hồng, Trưởng phòng Nguồn vốn, tăng 59,3% so với năm 2004. "Năm vừa qua là năm đầu tiên NHNNo trích DPRR theo khả năng tài chính và mức trích bằng cả năm năm trước cộng lại. Cụ thể, chúng tôi đã trích DPRR được 5.104 tỉ đồng, đã xử lý 4.271 tỉ đồng nợ. Số nợ còn lại 1.311 tỉ đồng sẽ xử lý tiếp khi điều kiện cho phép", ông Hồng nhấn mạnh.

Vấn đề là hiện nay các NH quốc doanh và NH Nhà nước chưa có được một con số thống nhất, chính xác về nợ quá hạn của khối NH quốc doanh. Thực trạng nợ xấu của NH quốc doanh là bao nhiêu, theo tiêu chuẩn nào vẫn chưa có những công bố rõ ràng. Minh bạch hóa tình hình tài chính của tổ chức tín dụng quốc doanh, do đó, trở thành việc ngày càng khó khăn hơn. NHNNo công bố nợ quá hạn chính thức chỉ có 2,3% tổng dư nợ và Sở Giao dịch ngoại tệ của NHNNo năm nay lãi 510 tỉ đồng, trong khi vài tháng trước báo chí đã đăng tải chuyện sở này lỗ gần 500 tỉ đồng do kinh doanh ngoại hối. Độ tin cậy của các chỉ số do các NH quốc doanh công bố đến đâu, có lẽ chỉ những NH đó biết.

Như vậy, một trong những trọng tâm của NH quốc doanh không phải chỉ là gia tăng lợi nhuận, mà là kiểm soát tốt hơn, giảm với tốc độ nhanh hơn các khoản nợ xấu. Lợi nhuận của NH VN chủ yếu do hoạt động tín dụng mang lại. Lợi nhuận chung có thể nhìn thấy vào ngày cuối cùng của năm nhưng lợi nhuận thực sự của từng khoản vay phải đợi đến khi đáo hạn, mà có thể kéo dài nhiều năm. Hiệu quả kinh doanh của NH quốc doanh, vì thế, có lẽ không chỉ thể hiện ở chỉ tiêu lợi nhuận, trích DPRR, mà quan trọng hơn là tỷ lệ nợ quá hạn và số nợ xấu tuyệt đối.

Một trong những trọng tâm của NH quốc doanh không phải chỉ là gia tăng lợi nhuận, mà là kiểm soát tốt hơn, giảm với tốc độ nhanh hơn các khoản nợ xấu.

(theo Thời báo Kinh tế Sài gòn)

Việt Báo
contentlength: 11448
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Nhiều chị em bỗng gánh khoản nợ khủng "trên trời" sau buổi chăm sóc da mặt miễn phí trị giá 1,5 triệu
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.