Kiểu lập dự án ở... giữa giời

08:22 03/12/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nhà máy chế biến gạo xuất khẩu Thái Bình hiện được xem là một trong những dự án gây lãng phí lớn nhất của tỉnh Thái Bình khi được đầu tư khoảng 6 triệu USD nhưng kể từ lúc hoạt động đến giờ, chỉ vận hành chừng 1/40 công suất thiết kế, đồng thời liên tục báo lỗ.

 

Chọn thiết bị - Không tính toán

Căn phòng làm việc của ông Vũ Hồng Hải, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Cty Cổ phần lương thực Thái Đan- đang tạm thời quản lí Nhà máy chế biến gạo xuất khẩu Thái Bình (thị trấn Đông Hưng, huyện Đông Hưng) đơn giản đến mức không thể đơn giản hơn. Bàn, ghế đều cũ kĩ, điều hòa không dám chạy, một cái máy photocopy cũng cũ kĩ. Làm ăn không được, giám đốc buộc phải cắt giảm lao động, làm thay việc của nhân viên văn phòng- nghĩa là tự tay photo văn bản, giấy tờ nếu cần.

 

Nhà máy chế biến gạo xuất khẩu Thái Bình, do Đan Mạch tài trợ, được đầu tư xây dựng năm 1998, theo hình thức “chìa khóa trao tay”. Tổng vốn đầu tư lên đến 6 triệu USD, trong đó phần vốn do Đan Mạch tài trợ là 5 triệu USD, còn lại là vốn đối ứng của tỉnh Thái Bình. Ông Hải là người nắm rõ “tất tần tật” về nhà máy này: - Nhà máy hoạt động gần như tự động. Theo thiết kế, tất cả hệ thống thiết bị đều “đắt tiền” và được nhập từ Đan Mạch, chẳng hạn hệ thống băng tải, máy sấy... Máy xay xát, nồi hơi, tách màu... của Đức, Pháp, Nhật Bản. Theo thiết kế, khi vận hành với công suất tối đa, mỗi năm nhà máy có thể cho ra 27 nghìn tấn gạo thành phẩm, chất lượng cao, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu. Cũng theo thiết kế, dự tính mỗi năm nhà máy chế biến gạo xuất khẩu Thái Bình đạt doanh thu 10 triệu USD.

 

Với một tỉnh thuần nông, hầu như chỉ trông chờ vào cây lúa như Thái Bình, đây có lẽ là một dự án hết sức hứa hẹn. Mức đầu tư cho một nhà máy như vậy cũng được xem vào hàng cao nhất nhì từ trước đến giờ ở Thái Bình. Tuy nhiên...

 

- Ngay lần  đầu tiên đưa vào vận hành thử, năm 2000, hệ thống máy móc, thiết bị đã phát sinh trục trặc. Gạo thành phẩm không đạt các tiêu chuẩn xuất khẩu. Các máy xay xát, bốn máy đánh bóng (nhãn hiệu Schule của Đức) có cấu tạo buồng xát ngắn, trục xát bằng gang nên khi vận hành, hạt gạo bị gãy, không đủ độ trắng. Lí do rất đơn giản là hệ thống máy này không phù hợp với đặc điểm hạt gạo Thái Bình (hạt dài). Sau đó, toàn bộ bốn máy xay xát, bốn máy đánh bóng này đã được tháo dỡ, phủ bạt và thay thế bằng hệ thống máy đánh bóng (hiệu Sinco) do Việt Nam sản xuất, với giá thành thấp hơn. - Ông Hải cho biết, đồng thời thông tin thêm:  - Cũng trong lần chạy thử nghiệm này, hạch toán đầu cuối, chúng tôi bị lỗ tới 200 triệu đồng.

 

Vùng nguyên liệu - cũng không qui hoạch

Không phải máy móc, thiết bị nào của ngoại cũng tốt, cũng phù hợp, nhất là khi không được thẩm định kĩ càng. Sự cố “không tính toán”, lựa chọn thiết bị không phù hợp đã gây thiệt hại không nhỏ.  Sau khi thay thế một số máy không phù hợp với... hạt gạo, khi vận hành thử lần hai (tháng 10- 2002), gạo thành phẩm đã cho chất lượng tốt hơn. Theo ông Hải, gạo thành phẩm đã tương đối bảo đảm tiêu chuẩn để xuất khẩu. Song lại có một sự cố khác, không phải vấn đề thiết bị.

 

- Sau khi được bàn giao nhà máy, kết quả hoạt động của Cty cũng rất khiêm tốn. Năm 2003, nhà máy xay xát được 522 tấn thóc, chế biến 330 tấn gạo nếp xuất khẩu. Năm 2004, con số này có tiến triển hơn, lần lượt là 490 tấn và 2 nghìn tấn. Năm 2005, kết quả không khả quan hơn. Từ đầu năm đến nay, nhà máy mới xay xát được chưa đến 1.000 tấn, trong khi đó dự định sẽ đạt 2.000 tấn. - Ông Hải cũng nhấn mạnh rằng, công suất tối đa của nhà máy là 27 nghìn tấn mỗi năm. Nghĩa là nhà máy mới vận hành chỉ một phần rất nhỏ công suất thiết kế.

 

Theo lí giải của ông Hải, không có nguồn nguyên liệu đạt chất lượng là lí do chính khiến cho nhà máy được đầu tư lên tới gần 100 tỷ đồng này hoạt động ì ạch. - Đến giờ, tỉnh Thái Bình vẫn chưa hình thành được vùng trồng lúa chất lượng cao để xuất khẩu. Cách lí giải này cũng được UBND tỉnh Thái Bình thừa nhận.

 

- Khi xây dựng nhà máy, người ta đã không tính đến việc bảo đảm “đầu vào” cho nhà máy hoạt động. Sản lượng gạo đạt tiêu chuẩn để nhà máy nhập về chế biến rất ít, việc thu mua lại manh mún, gặp rất nhiều khó khăn. Vì thế, chúng tôi chỉ còn cách hoạt động cầm chừng. Giám đốc Vũ Hồng Hải chua chát.

 

Điều khó hiểu nhất là Thái Bình lại là một trong những địa phương đạt sản lượng lúa cao nhất miền Bắc, có truyền thống sản xuất lúa đã lâu, với sản lượng trung bình hơn 1 triệu tấn mỗi năm. - Gạo tiêu dùng trong nước với gạo xuất khẩu có các tiêu chuẩn khác nhau. Tôi nghĩ cần gấp rút làm ngay qui hoạch và thực hiện sản xuất ngay lúa xuất khẩu theo vùng trồng nguyên liệu để có thể bảo đảm “đầu vào” cho nhà máy.

 

Có một điểm nữa ông Hải không muốn thông tin là hệ thống máy móc của Nhà máy chế biến gạo xuất khẩu Thái Bình tiêu tốn nhiều điện năng, đẩy giá thành gạo chế biến lên cao nên khó cạnh tranh với các nhà máy sử dụng các thiết bị trong nước. Hiện nhà máy chế biến gạo xuất khẩu Thái Bình đang nợ vốn vay gần 11 tỉ đồng và khó có khả năng chi trả đáo hạn. UBND tỉnh Thái Bình đã tính phương án cho thêm một công ty nữa, cùng với Cty Cổ phần  lương thực Thái Đan, thuê nhà máy với kinh phí khoảng 1 tỷ đồng mỗi năm nhằm... thu hồi dần vốn đầu tư. Và điều này khiến ông Hải khá bức xúc: - Đây không phải là cách giải quyết tận gốc vấn đề.

 

Không qui hoạch vùng trồng nguyên liệu, tính toán thiết bị không phù hợp, kiểu lập dự án ở giữa giời như thế này đã khiến hi vọng xuất khẩu gạo chất lượng cao của người dân quê lúa tan biến. Vấn đề là hậu quả từ (không chỉ) dự án này chưa biết bao giờ sẽ được giải quyết và giải quyết như thế nào?

 

Đức Anh

VietBao.vn
contentlength: 7858
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Lừa shipper đi giao hàng "rẻ rách", nữ sinh cấp 3 bị dằn mặt trên Mạng xã hội
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Lanh dao Cong ty dia oc Alibaba bi bat vi lua dao

Lãnh đạo Công ty địa ốc Alibaba bị bắt vì lừa đảo

hôm qua (18/9), Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an phối hợp Công an TP.HCM đã thực hiện kiểm tra, khám xét và bắt Nguyễn Thái..

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..