Kế hoạch phát triển của VN 2006-2010: Các nhà tài trợ khuyến cáo gì?

00:30 23/04/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Ke hoach phat trien cua VN 2006 2010 Cac nha tai tro khuyen cao gi
Một góc Sài Gòn
Để kế hoạch 2006-2010 được xây dựng và thực hiện tốt, nhất định phải lắng nghe các “chủ nợ” góp ý về các thực tế “tồn tại”. Có nhiều góp ý từ các nhà tài trợ.

Minh bạch, giải trình

Dự thảo văn kiện “Chương trình quốc gia dành cho nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa VN (2006 - 2010)” của UNDP nêu: “Tuy VN đã đạt được tiến bộ nhanh chóng trong việc thực hiện các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDG) và Mục tiêu phát triển của VN (VDG), song số liệu thống kê gần đây cho thấy tình trạng bất bình đẳng về kinh tế và xã hội đang gia tăng. Việc phân cấp quản lý đòi hỏi phải nâng cao năng lực xây dựng kế hoạch, lập ngân sách và thực hiện, cũng như phải tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình ở tất cả các cấp”.

Rõ ràng có ba vấn đề đã nổi lên: “Bất bình đẳng kinh tế - xã hội”, “Yếu kém từ khâu lên kế hoạch, lập ngân sách đến thực hiện” và “Thiếu minh bạch và trách nhiệm giải trình ở tất cả các cấp” (tức chẳng phải chịu trách nhiệm với ai).

Báo cáo Tổ chức UNDAF (Khuôn khổ hỗ trợ phát triển của Liên Hiệp Quốc) về giai đoạn 2006-2010 của VN cũng bổ sung cùng chiều: “Trách nhiệm giải trình và tính minh bạch trong đời sống xã hội, cạnh tranh tự do và công bằng, bình đẳng về cơ hội và trách nhiệm xã hội, tất cả đều là những dấu hiệu của một chính sách kinh tế có hiệu quả. Để có được những chính sách tạo ra tăng trưởng công bằng, hòa nhập và bền vững, đòi hỏi phải có sự tham gia rộng rãi vào cuộc đối thoại chính sách cũng như đề cao trách nhiệm giải trình” (xem: Mục tiêu 1).

Một khi không có nhu cầu minh bạch, giải trình, đừng hỏi tại sao dễ thất thoát công sản. Các tác giả vạch ra lỗ hổng sau và báo động: “Do một thời gian dài áp dụng nền kinh tế mệnh lệnh, VN có một lượng tài sản lớn bất thường trong tay Nhà nước. Hầu hết đất nông nghiệp đã được chia cho các hộ gia đình, nhưng Nhà nước vẫn còn quản lý phần lớn đất rừng và đất đồi, thông qua các lâm trường quốc doanh.

Đồng thời các doanh nghiệp nhà nước kiểm soát phần lớn những đất đai có giá trị ở đô thị. Giải phóng đất đô thị hiện đang nằm trong tay các doanh nghiệp nhà nước sẽ là yếu tố then chốt trong việc phát triển thị trường đất đô thị. Chính phủ cần nghiêm túc nhìn thấy khả năng các doanh nghiệp nhà nước sẽ bán hoặc cho thuê một cách hợp pháp đất đai mà họ nắm giữ”.

Để tăng trưởng bền vững

Báo cáo của UNDAF đã đánh giá thành quả vừa qua của VN như sau: “Thành tích tăng trưởng đầy ấn tượng của VN phản ánh sự lao động cần cù, năng lực và ước vọng của người dân VN” (tr.4).

Có một ý mà cho đến nay ít được đề cập đến: đặt đúng vị trí của người dân trong thành quả kinh tế đã qua. Thực tế cho thấy nếu không “cởi trói” nông dân, đã chẳng có hạt gạo để ăn, có cà phê để uống, có cá, tôm để ăn và xuất khẩu từ chục năm nay..., cùng các mặt phát triển khác.

Kèm theo đánh giá trên là cảnh báo: “Để duy trì tăng trưởng, không chỉ đòi hỏi năng lực và sự chăm chỉ, mà còn cần phải có chính sách tốt, các quyết định kinh tế nhất quán vì lợi ích lâu dài của người dân...”.

Không phải vô cớ mà báo cáo chung của các nhà tài trợ mang tên “Báo cáo phát triển VN 2005” lại mang tựa đề “Quản lý và điều hành” dày 199 trang. Hãy xem họ “nhìn thấy” ta như thế nào?

“Trong bối cảnh cả nước đang chuẩn bị xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tiếp theo, đây là thời gian phù hợp để nhìn nhận lại vai trò của Chính phủ. Để điều hành một bộ máy Chính phủ có hiệu quả, vấn đề không chỉ ở chỗ “làm thế nào” mà còn là “để làm gì”. (tr.ii).

Tại sao UNDAF lại nhấn mạnh “cần phải có chính sách tốt, các quyết định kinh tế nhất quán...”? Đơn giản là muốn tồn tại trước đà tiến hóa chung của thế giới, phải có một bộ máy Chính phủ không chỉ mạnh, có năng lực mà còn có tầm nhìn xa hơn ngày hôm nay.

Trước hết, không thể duy trì tăng trưởng nếu cứ nhìn ở ngày hôm nay. Hơn 20 năm trước những tập đoàn như Intel đầu tư vào Penang (Malaysia) biến đây thành một Silicon Valley ở châu Á. Nay, khi giá nhân công ở Malaysia đã khá cao, họ bắt đầu di dời sang VN, sau khi đã sang Trung Quốc. Cũng như vào đầu những năm 1970, các hãng thời trang Pháp như Yves St-Laurent còn thuê Hong Kong may gia công, đến thập niên 1990 Pierre Cardin thuê VN may gia công.

Song VN không mãi là điểm đầu tư cuối cùng. CPC, từ sau khi gia nhập WTO, đang nổi lên như một “tay chơi” mới trên thị trường gia công. Cũng thế khi VN xuất khẩu thợ xây dựng sang Malaysia, thì Malaysia, Indonesia xuất khẩu lao động sang Brunei. Lương ở Brunei cao hơn ở Malaysia và Indonesia và họ có lợi thế tương đồng ngôn ngữ, văn hóa hơn ta. Phân công lao động quốc tế là như thế. Nếu cứ chỉ tư duy phát triển ở tầm “gia công” hay “xuất khẩu lao động”... thì sẽ bị cạnh tranh đến phá sản!

Các khuyến cáo đầy dẫy các báo cáo. Có thể tóm tắt như sau: để phát triển bền vững, VN cần một bộ máy Chính phủ hữu hiệu, có tầm nhìn xa, vì lợi ích của người dân chứ không vì lợi ích của ai đó. Trong bộ máy đó, cơ chế giải trình, minh bạch phải cụ thể, nghiêm nhặt để không tạo điều kiện cho tham nhũng hoành hành.

Bởi lẽ, như các tác giả của báo cáo “Phát triển VN 2005” cảnh báo: nguy cơ “sẽ dẫn đến mất lòng tin đối với các nhà đầu tư và xã hội bất bình. Một số dấu hiệu của sự mất lòng tin và bất bình như vậy đã bắt đầu được nhận ra. Do đó, cần phải có biện pháp xử lý nhanh chóng và cương quyết” (tr.97).

Mặt khác, “những thay đổi về trách nhiệm giải trình, phân cấp, quản lý tài chính và hành chính công sẽ có tác động căn bản đến phương thức hoạt động của Chính phủ... nhằm duy trì tăng trưởng kinh tế nhanh, tiếp tục giảm nghèo và đạt các Mục tiêu phát triển của VN (VDG). Mục đích này chính là ý nghĩa của khái niệm “nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” (tr.ii).

DANH ĐỨC

Việt Báo
contentlength: 8664
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Cảnh giác trước mánh khóe tráo đồ tinh vi mới ngoài chợ để tránh bị lừa
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.