Hiệu ứng của chính sách tiền tệ tác động đến TTCK năm 2008 ra sao?

12:28 04/02/2008
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

"Hãy thật cẩn thận trước xu hướng có một số doanh nghiệp đề xuất được phát hành trái phiếu bằng USD."Hiệu ứng của chính sách tiền tệ tác động đến TTCK năm 2008 ra sao?

GS.TS Trần Ngọc Thơ

Có nhiều điều để bàn về chính sách tiền tệ trong mối quan hệ với TTCK Việt Nam năm 2008 khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức công bố một trong những nhiệm vụ ưu tiên của mình trong thời gian tới là thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt; cùng với đó là việc NHNN ngưng hẳn mua USD hoặc chỉ mua vào nhỏ giọt, để đối phó với sức ép của dư luận là chính. Bài viết không đề cập đến hậu quả của những bất cập trong chính sách tiền tệ tác động như thế nào đến lạm phát và tăng trưởng, mà chỉ nhấn mạnh đến xu hướng đầu tư của các nhà đầu tư và Chính phủ.

Nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN) tăng cường nắm giữ trái phiếu nội tệ

Để đơn giản, đầu tiên ta chỉ so sánh giữa trái phiếu chính phủ Việt Nam và trái phiếu chính phủ Mỹ. Có hai dữ kiện để xác định lợi tức kỳ vọng nếu như nhà ĐTNN dự định nắm giữ trái phiếu chính phủ Việt Nam: (1) lãi suất trái phiếu và (2) mức biến động của tỷ giá VND/USD.

Yếu tố đầu tiên, lãi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam luôn cao hơn lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ. Điều này là hiển nhiên do lạm phát dự kiến và rủi ro quốc gia của Việt Nam luôn ở mức cao hơn Mỹ.

Thứ hai, tỷ giá VND/USD trong 2 năm tới có xác suất rất cao là chỉ giảm chứ không tăng, tức là đồng Việt Nam tiếp tục lên giá so với USD. Hay chí ít tiền đồng nếu có mất giá thì cũng không mất giá vượt quá mức chênh lệch lãi suất trái phiếu của hai quốc gia. Điều này cũng hiển nhiên do NHNN tuy tuyên bố chính sách tỷ giá là thả nổi có quản lý, nhưng những gì đã diễn ra trong quá khứ và cách thức mà NHNN hướng tới tương lai đều cho thấy, tỷ giá VND/USD không diễn ra đúng như vậy.

Tổng hợp cả hai thông số trên có thể dự báo về một khả năng cao là các nhà ĐTNN sẽ đầu tư mạnh vào trái phiếu Việt Nam để tận dụng cùng lúc hai khoản lợi: (1) chênh lệch lãi suất cao hơn về phía trái phiếu Việt Nam và (2) sau này chuyển từ tiền đồng sang sẽ được nhiều USD hơn, do VND lên giá.

HSBC mới đây cũng đã khuyến nghị các nhà ĐTNN nên tăng cường đầu tư vào trái phiếu chính phủ Việt Nam kỳ hạn 2 năm. Theo HSBC, đồng USD sẽ mất giá 1% so với đồng Việt Nam trong năm 2008 và 2% trong năm 2009. Các dự báo không hẳn không có lý lẽ này sẽ khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài tăng cường đầu tư vào trái phiếu chính phủ Việt Nam nhiều hơn nữa trong năm 2008.

Trên thực tế, bắt đầu từ giữa năm 2006, nhà đầu tư nước ngoài đã quan tâm đến trái phiếu chính phủ Việt Nam với mức lợi tức nhận được vào khoảng 9%/năm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thị trường trái phiếu hiện đang bị phân tán với 400 loại khác nhau, khiến cho thị trường thứ cấp không hoạt động sâu và tính thanh khoản không cao. Mua bán tập trung sẽ là bước đi cần thiết để tạo điều kiện cho hoạt động trên thị trường mở phát triển trong năm 2008.

Các nhà đầu tư trong nước, Chính phủ, sẽ phản ứng như thế nào?

Tất nhiên là sẽ hành động ngược với các nhà ĐTNN. Nếu như nhà ĐTNN thích nắm giữ trái phiếu Việt Nam, thì ngược lại, nhà đầu tư trong nước thích vay bằng USD hơn, để tận dụng: (1) lãi suất thấp của đồng USD so với VND và (2) đồng USD mất giá nên các nhà đầu tư trong nước sẽ tốn ít tiền đồng hơn để mua USD trả nợ.

Trên thực tế, nhiều DN trong nước đang có xu hướng vay nợ bằng USD. Đây là xu hướng mà các nhà kinh tế gọi là "nghiện ngoại tệ" để nói về căn bệnh phát triển nóng của các nước đang phát triển trong bối cảnh tỷ giá của đồng nội tệ về cơ bản là gắn chặt vào đồng USD và hầu như cố định. Việc NHNN mở biên độ tỷ giá lên +/-0,75% vẫn là hình thức và không thể nói rằng, chính sách tỷ giá hiện được điều hành theo hướng thả nổi có quản lý. Bởi linh hồn của biên độ +/-0,75% là tỷ giá bình quân liên ngân hàng thực chất vẫn do NHNN ấn định bằng cách này hay cách khác. Giới chuyên môn hiểu rằng, cái gọi là tỷ giá bình quân liên ngân hàng chỉ là hình thức và nó hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí của cá nhân.

Thực tế này sẽ đe doạ sự ổn định của nền kinh tế một khi phải chịu những cú sốc lớn và bất ngờ. Đơn cử, nếu đồng USD lên giá mạnh, những ai vay nợ bằng USD sẽ rơi vào tình cảnh hết sức khó khăn.

Thị trường trái phiếu được kích hoạt nhờ nhà đầu tư ngoại

Như đã phân tích, việc các nhà ĐTNN có xu hướng tăng cường nắm giữ trái phiếu nội tệ sẽ kích hoạt thị trường trái phiếu phát triển. Năm 2008 sẽ là thời điểm thuận lợi cho DN tăng cường phát hành trái phiếu nội tệ để bổ sung vào cơ cấu nguồn vốn quá thiên về thâm dụng vốn cổ phần của mình, do kênh huy động vốn cổ phần đã bị khai thác quá mức trong năm 2007.

Nhưng hãy thật cẩn thận trước xu hướng có một số DN đề xuất được phát hành trái phiếu bằng USD. Rủi ro tỷ giá là điều không thể lường hết trong khi khả năng quản trị rủi ro của DN trong nước hiện nay vẫn còn khá yếu kém. Đây là lúc thích hợp để tăng cường phát hành trái phiếu chính phủ bằng đồng nội tệ đáp ứng cho các chiến lược phát triển kinh tế-xã hội. Kế hoạch phát hành 9.000 tỷ đồng trái phiếu chính phủ trong quý I năm nay do vậy sẽ là bước khởi động cho xu thế này năm 2008.

Tuy nhiên, điều cần quan tâm là liệu Chính phủ có mua vào USD để bơm tiền đồng cho các nhà ĐTNN nắm giữ trái phiếu bằng đồng nội tệ? Hiện tượng USD ế ẩm trong thời gian qua không hẳn phần lớn do ngay một lúc nền kinh tế không hấp thụ hết mà vấn đề lớn nhất chính là con người và cách thức phản ứng trước các diễn biến bất ngờ, cũng như sự phối hợp còn nhiều lúng túng giữa các cơ quan chịu trách nhiệm thực thi chính sách tài chính-tiền tệ.

Cái thiếu trong thời gian qua là khả năng dự báo, nhưng còn một sự thật khác là cách thức phản ứng quá chậm và bị động. Bản thân khái niệm dự báo, ngay từ đầu đã là cái gì đó rất khó chính xác. Điều quan trọng nhất chính là cách thức phản ứng nếu như mọi việc không đúng như dự báo.

Chủ trương phát hành trái phiếu quốc tế cho các DNNN nên dừng vô thời hạn

Đồng Việt Nam lên giá và hiện tượng USD tắc nghẽn đã tạo nên những hiệu ứng không mong muốn cho nền kinh tế trong thời gian qua. Theo đó, tiền đồng lên giá ảnh hưởng đến xuất khẩu, TTCK bị ảnh hưởng lây do các nhà ĐTNN không thể giải ngân số USD sang tiền đồng để đầu tư chứng khoán.

Nhưng trong cái rủi lại có cái may. Chính dòng vốn nước ngoài chảy vào ào ạt và việc đồng Việt Nam lên giá khiến chúng ta phát hiện ra lỗ hổng từ chủ trương phát hành 1 tỷ USD trái phiếu quốc tế để sau đó phân bổ lại cho các tập đoàn nhà nước vào năm 2008.

Việc bơm thêm 1 tỷ USD, tức tương đương với 16.000 tỷ đồng Việt Nam vào nền kinh tế vừa kích hoạt thêm lạm phát, vừa phải hứng chịu lãi suất từ khoản nợ này.

Càng về những tháng cuối năm 2007, hậu quả của dòng vốn ngoại chảy vào quá nhiều và kèm theo đó là những bất cập trong điều hành chính sách tiền tệ là một trong những nguyên nhân làm cho lạm phát ở mức hai con số và TTCK trở nên nguội lạnh.

Trong một thế giới đầy bất ổn, vốn có quá nhiều kịch bản xảy ra đối với kinh tế, càng thấy rõ thực tế là Chính phủ không thể đứng ra làm thay việc cho các doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Hãy để cho DNNN tự chủ và tự chịu trách nhiệm trên các quyết định của mình.

Những cái thiếu nói trên rất cần sớm được nghiên cứu khắc phục để lành mạnh hoá thị trường tài chính tiền tệ, làm cho TTCK khởi sắc và tận dụng thời cơ để kích hoạt kênh huy động vốn thông qua thị trường trái phiếu.

Việt Báo
contentlength: 10329
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Đàm Vĩnh Hưng liên quan đến vụ lừa đảo tiền ảo 15 ngàn tỷ của iFan?
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.