Giai đoạn thử thách của thị trường chứng khoán

15:44 07/07/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Giai doan thu thach cua thi truong chung khoan

Bốn tháng đầu năm nay, thị trường chứng khoán đã có những bước tiến dài, dài hơn cả bước đi của năm năm trước đó cộng lại, khi ngày 25/4/2006 chỉ số VN-Index lên đỉnh 632,69 điểm và giá cổ phiếu của bốn công ty vượt mức 100.000 đồng/cổ phiếu. Nhưng từ cuối tháng 5 đến nay, thị trường lại đặt ra câu hỏi mà giới đầu tư và nhà quản lý chưa thể trả lời: xu hướng chứng khoán sắp tới sẽ ra sao?

Thú vị hơn mong đợi

Nét nổi bật của chứng khoán sáu tháng qua là diễn biến thị trường thú vị hơn những gì mà công chúng mong đợi. Một số phiên giao dịch, nhu cầu mua tăng cao, ngay lập tức hôm sau lượng cung tăng lên như một sự đáp trả kịp thời.

Tháng 2 và 3/2006, khi số nhà đầu tư tham gia thị trường tăng vọt, nguồn cung tức thời chưa thể tăng lên tương ứng, thì các công ty niêm yết đã công bố ngay kế hoạch phát hành thêm cổ phiếu, và Ủy ban Chứng khoán cũng khẩn trương hơn trong cấp phép cho những “gương mặt” mới chào sàn.

Hiện nay, theo tính toán của chúng tôi, số cổ phiếu mà các doanh nghiệp (kể cả chưa niêm yết) công bố phát hành thêm trong quí 3 đã lên tới khoảng 16.000 tỉ đồng (giá thị trường), tương đương 1 tỉ đô la Mỹ. Doanh nghiệp đã nhận ra chứng khoán đang là kênh huy động vốn hấp dẫn do giá phát hành cao, chi phí để có được đồng vốn trở nên thấp.

Tuy nhiên, một tháng gần đây, thị trường giống như người đã leo qua những quả đồi, bắt đầu nhìn lại phía sau lưng và chợt nhận ra đi quá nhanh, cần phải dưỡng sức cho đoạn đường ngày càng gập ghềnh phía trước. Biểu hiện rõ nhất của sự “chợt nhận ra” ấy không phải chỉ là sự tụt giảm của chỉ số VN-Index, mà còn là khối lượng và tổng giá trị giao dịch thấp dần.

Theo Trung tâm Giao dịch chứng khoán Tp.HCM, tháng 3/2006 giá trị giao dịch cổ phiếu trung bình là 92,4 tỉ đồng/phiên; tháng 4 là 156 tỉ đồng/phiên; tháng 5 là 104 tỉ đồng/phiên; nhưng tháng 6 chỉ còn 60 tỉ đồng/phiên. Trong tuần cuối cùng của tháng 6, giá trị giao dịch bình quân thậm chí chỉ còn 53,7 tỉ đồng/phiên. Không ít phiên doanh số giao dịch đã sụt xuống ngưỡng 30-40 tỉ đồng.

Nước ngoài dừng lại?

Việc giá trị giao dịch thu hẹp phản ánh tâm lý chung của thị trường: không biết giá chứng khoán lên hay xuống và đâu là những mấu chốt để cho giá tăng hoặc giảm.

Ý tưởng của một bộ phận giới đầu tư mua cổ phiếu để bán lại giá cao cho những nhà đầu tư đến sau, nhất là nhà đầu tư nước ngoài, dường như trở nên trái ngược với thực tế. Lớp nhà đầu tư pháp nhân nước ngoài, thường là các quỹ, gần như hết vốn do đã mua khá nhiều chứng khoán cả niêm yết và chưa niêm yết từ trước khi giá tăng mạnh trong tháng 4/2006. Trong khi đó, khả năng gọi thêm vốn từ bên ngoài để tiếp tục đầu tư vào Việt Nam có hạn.

Nếu nhìn đơn thuần số liệu thống kê, tổng giá trị cổ phiếu (niêm yết) giao dịch từ tháng 3 đến hết tháng 6 của nhà đầu tư nước ngoài thường chiếm chừng 25% giá trị giao dịch toàn thị trường, riêng tháng 6 “nhảy” lên khoảng 30%. Song điều đáng quan tâm là sự tham gia giao dịch của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài trong tháng 6 mờ nhạt. Việc giao dịch chủ yếu do nhà đầu tư cá nhân nước ngoài thực hiện.

Trên thực tế, ngoài ảnh hưởng của thị trường tài chính quốc tế, việc xin mã số (trading code) quá phức tạp đang ngăn các nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam. Quy định của Ủy ban Chứng khoán về việc cấp mã số khó thực hiện, như phải công chứng lý lịch, điều lệ công ty ở đại sứ quán, lãnh sự quán. Điều lệ phải dịch ra tiếng Việt, nhưng phải công chứng hai chiều (phía nước ngoài và Việt Nam).

Một số lãnh sự quán đã từ chối công chứng vì đây không phải chức năng của họ. Vậy là nhà đầu tư chịu chết! Ủy ban Chứng khoán nói sẽ điều chỉnh, song điều chỉnh theo mô hình nào, thời điểm nào, ai có quyền quyết định điều chỉnh thì đến giờ vẫn chưa rõ!

Gương mặt quỹ đầu tư

Sáu tháng qua cũng là thời điểm mà sự hiện diện của quỹ đầu tư rõ nét hơn bao giờ hết. Có thể chia các quỹ đầu tư làm hai loại. Thứ nhất là các Công ty Quản lý Quỹ trong nước (hoặc liên doanh) quản lý các quỹ nội địa như công ty quản lý quỹ Prudential, Manulife, Bảo Việt, Vietfund, Vietcombank, BIDV - Vietnam Partners, Việt Thành...

Số tiền các công ty trên quản lý và đầu tư chủ yếu huy động trong nước thông qua các kênh ngân hàng, bảo hiểm hoặc tự huy động từ công chúng. Thứ hai là các công ty quản lý quỹ nước ngoài. Hiện có chín công ty quản lý 14 quỹ với tổng số vốn hơn 1,3 tỉ Đôla Mỹ. Một khối lượng tương đối cổ phiếu của các doanh nghiệp cổ phần hóa, công ty cổ phần, ngân hàng thương mại hiện đang nằm trong tay các quỹ đầu tư nước ngoài.

Đánh giá một cách chính xác ảnh hưởng của các quỹ đầu tư nước ngoài đối với thị trường chứng khoán hiện tại là điều chưa thể thực hiện, bởi chúng ta chưa có số liệu chính xác về số lượng và giá trị cổ phiếu mà họ sở hữu. Đối với chứng khoán OTC, các quỹ chỉ mua cổ phiếu những doanh nghiệp làm ăn có lời. Số đơn vị cổ phần hóa, công ty TNHH, cổ phần mà các quỹ đầu tư nước ngoài tham gia góp vốn hiện khoảng 30. So với hàng ngàn doanh nghiệp đã cổ phần hóa, con số trên quả thật chưa ấn tượng.

Với cổ phiếu trên sàn, một cái nhìn bao quát cho thấy tỷ lệ cổ phiếu do Nhà nước và thành viên hội đồng quản trị, ban giám đốc các doanh nghiệp nắm giữ (hầu như không đưa vào giao dịch) khoảng 50%. 50% còn lại được các nhà đầu tư trong và ngoài nước sở hữu. Những cổ phiếu “hàng hiệu” như Sacom, Ree, Vinamilk, Bêtông 620, Kinh Đô, Gemadept, Agifish.... đều được nước ngoài sở hữu từ 20-49%.

Như vậy, ảnh hưởng của nhà đầu tư nước ngoài, nhất là các quỹ, đến cổ phiếu niêm yết là không thể phủ định. Đã nhiều phiên, sự mua vào bán ra của các quỹ đã quyết định chiều hướng lên, xuống của thị trường.

Trước mắt, phần lớn các quỹ đều tuyên bố họ đầu tư lâu dài và cam kết nắm giữ cổ phiếu trong một thời gian nhất định với các doanh nghiệp mà họ sở hữu trên 10% cổ phần. Tuy nhiên, đối với chứng khoán niêm yết, việc chuyển nhượng cổ phiếu với khối lượng lớn của các tổ chức pháp nhân này đang diễn ra thường xuyên hơn so với năm ngoái. Trong tương lai, việc chuyển nhượng sẽ còn phổ biến hơn nữa do hàng hóa trong và ngoài sàn sẽ ngày càng đa dạng và các quỹ có cơ hội thay đổi danh mục đầu tư, hướng đến các doanh nghiệp quy mô lớn và hiệu quả.

Thử thách

Khi giá cổ phiếu không còn tăng đều đặn từng phiên như trong tháng 3 và 4/2006, cũng là lúc một bộ phận nhà đầu tư nội địa rút khỏi thị trường. Họ là những nhà đầu tư mới tham gia mua bán cổ phiếu chưa lâu, thiếu kinh nghiệm. Số khác là những nhà đầu tư đã đầu tư vào chứng khoán từ những năm trước, nay giá lên, đủ mức lợi nhuận kỳ vọng, họ bán ra và rút, đợi thời điểm thích hợp quay lại.

Do đó, thị trường bắt đầu có khoảng trống về cầu. Nói một cách khác, nhu cầu cổ phiếu vẫn rất lớn, nhưng không phải ở mức giá hiện hành. Trong khi đó, nguồn cung đang được tăng thêm khá mạnh. Nhưng trong sự tăng thêm ấy đã hiện rõ một số bất cập.

Thứ nhất là các công ty, cả niêm yết và chưa niêm yết, chưa có đủ kinh nghiệm cần thiết trong phát hành thêm cổ phiếu để huy động vốn. Không ít doanh nghiệp, ngân hàng mất từ 3-5 tháng kể từ khi có ý định đến khi phát hành cổ phiếu thực sự. Theo quy định của Ủy ban Chứng khoán hay Ngân hàng Nhà nước, trong hồ sơ phát hành phải nêu rõ phương án, giá cả, đối tượng tham gia. Đến khi nhận được giấy phép phát hành thêm, liệu phương án và giá có còn phù hợp? Điều này không những ảnh hưởng đến sự thành công của một đợt phát hành, mà còn tác động đến cung cầu thị trường.

Rõ ràng quan hệ cung - cầu đang diễn ra với một tốc độ nhanh hơn, trong khi quyết định và phản ứng của nhà đầu tư chưa theo kịp.

Thứ hai, các công ty chứng khoán đang ngày càng trưởng thành trong nghiệp vụ tư vấn niêm yết, phát hành. Song, với khối lượng phát hành lớn, sự đảm bảo thành công từ phía các công ty chứng khoán không phải luôn ở mức 100%. Bản thân các công ty chứng khoán cũng đang trong giai đoạn phải lớn lên nhanh cho kịp sự phát triển của thị trường.

Trong bối cảnh đó, thị trường đang tự điều chỉnh theo tín hiệu cung - cầu. Xu hướng thị trường đi lên, đi ngang hay đi xuống vẫn chưa rõ ràng, nhưng giai đoạn điều chỉnh mang tính thử thách nhà đầu tư như hiện nay là cần thiết và phải có. Vấn đề là giai đoạn này sẽ kéo dài trong bao lâu?
Thị trường đang tự điều chỉnh theo tín hiệu cung - cầu. Xu hướng thị trường đi lên, đi ngang hay đi xuống vẫn chưa rõ ràng, nhưng giai đoạn điều chỉnh mang tính thử thách nhà đầu tư như hiện nay là cần thiết và phải có.

(theo SGTT)

Việt Báo
contentlength: 12449
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Lừa shipper đi giao hàng "rẻ rách", nữ sinh cấp 3 bị dằn mặt trên Mạng xã hội
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.