Doanh nghiệp đóng cửa tăng mạnh: Quy luật đào thải hay...?

14:11 12/12/2018
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Những rào cản từ phía quản lý nhà nước, gánh nặng chi phí... góp phần làm cho số doanh nghiệp tạm dừng hoạt động, giải thể ngày càng tăng.

Đó là nhận xét của TS Cao Sĩ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam khi trao đổi với Đất Việt về tình trạng doanh nghiệp Việt ra khỏi thị trường ngày càng nhiều.

PV: Theo Tổng cục Thống kê, tổng số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 11 tháng năm 2018 lên hơn 153,1 nghìn (trong đó có 121.248 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới; 31.869 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động).

Trong khi đó, số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động trong cùng thời gian trên là 83.108, tăng 49,3% so với cùng kỳ năm trước. Số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong 11 tháng năm 2018 là 14.861, tăng 37,4% so với cùng kỳ năm trước.

Thưa ông, những con số trên là quy luật đào thải bình thường hay là nghịch lý khi thời gian qua Việt Nam liên tục kêu gọi khởi nghiệp, đặt mục tiêu 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2020 và tự ghi nhận có những cải thiện trong môi trường kinh doanh? Xin ông phân tích cụ thể.

TS Cao Sĩ Kiêm: Thực ra số doanh nghiệp tạm dừng hoạt động, giải thể, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thông thường, đó chính là quy luật đào thải của thị trường, nhưng riêng ở Việt Nam nó lại có một số điểm khác biệt.

Trước hết, bản thân doanh nghiệp Việt Nam đã nhỏ, yếu, từ trình độ công nghệ đến năng suất lao động, cung cách quản lý... Khi Việt Nam hội nhập sâu rộng, những mặt yếu ấy bộc lộ ra hết, do chịu áp lực cạnh tranh khốc liệt của thị trường khu vực và thế giới. Đây chính là sức ép khiến cho số doanh nghiệp tạm dừng hoạt động, giải thể tăng.

Doanh nghiep dong cua tang manh: Quy luat dao thai hay...?
TS Cao Sĩ Kiêm

Thứ hai, cuộc chiến chống tham nhũng của Việt Nam càng mạnh mẽ càng làm cho những tiêu cực giảm đi, đồng thời cuộc chiến ấy cũng được coi là bộ lọc khiến những kiểu làm ăn luộm thuộm, lôi thôi, nhất là lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, hoặc những chuyện "đi đêm", lợi dụng sơ hở chung, lợi dụng thân quen để làm lợi... dần bị loại bỏ. Cùng với đó, việc sắp xếp đội ngũ cán bộ, sắp xếp doanh nghiệp, giảm thủ tục hành chính cũng được làm mạnh. Ai làm không được hoặc đe dọa làm không được cũng sẽ bị nghỉ để nhường chỗ cho người có năng lực.

Thứ ba, khi Việt Nam mở cửa thị trường, hội nhập sâu rộng, các nhà đầu tư nước ngoài cũng xâm nhập thị trường Việt Nam một cách mạnh mẽ. Họ mang đến Việt Nam cách làm ăn giỏi giang cũng nhiều, nhưng sự xuất hiện của các doanh nghiệp ngoại cũng đồng thời "giết chết" những doanh nghiệp nội làm ăn luộm thuộm, không đáp ứng được yêu cầu hội nhập.

Đó là 3 lý do chính khiến Việt Nam khác các nước. Khi Việt Nam chưa mở cửa sâu rộng, chưa cải cách hành chính mạnh mẽ, tồn tại không ít các doanh nghiệp làm ăn thiếu chân chính, phất lên nhanh chóng nhờ “đánh quả”, làm liều, sai nguyên tắc, luật lệ. Hội nhập với một nền tảng thấp, trình độ quản lý chưa cao, doanh nghiệp yếu kém, "lèm nhèm" tất yếu bị loại bỏ.

Không ít doanh nghiệp thất bại do sập bẫy do chính mình đặt ra. Chẳng hạn, vốn tự có ít nhưng doanh nghiệp lại ham hoành tráng, quy mô lớn, nên đi vay vốn ngắn hạn đầu tư vào tài sản cố định. Khi nhà máy gần xong thì không thu hồi vốn được. Một số doanh nghiệp khác lại thực hiện dự án theo kiểu lãng mạn, không thực tế...

Cũng phải lưu ý rằng, những con số doanh nghiệp giải thể, thành lập mới... không phản ánh chính xác được thực trạng của nền kinh tế, bởi doanh nghiệp bây giờ đăng ký kinh doanh dễ dàng hơn và chi phí ban đầu thấp hơn. Nếu doanh nghiệp đủ điều kiện thì tồn tại, còn không đáp ứng được mà cứ len vào thì sẽ bị bật ra ngay.

PV: Như vậy, nguyên nhân của tình trạng này là do những nguyên nhân khách quan, do gánh nặng chi phí đè nặng lên doanh nghiệp, hay do những yếu kém, bất cập từ nội tại của doanh nghiệp, thưa ông? Từ những nguyên nhân ấy, ông đánh giá như thế nào về những nỗ lực của Việt Nam nhằm cải thiện môi trường kinh doanh trong thời gian qua?

TS Cao Sĩ Kiêm: Gánh nặng chi phí chính là nguyên nhân quan trọng khiến doanh nghiệp giải thể ngày càng tăng. Có quá nhiều chi phí đang bao vây doanh nghiệp trên mọi trận địa khi chỉ thấy chi phí tăng và tăng, nếu có giảm thì lại theo kiểu giảm hai tăng ba, không tác động nhiều đến doanh nghiệp.

Áp lực tăng thu để giảm bội chi ngân sách có thể là một phần nguyên nhân dẫn đến việc chi phí không ngừng tăng đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc tăng thu ấy ngân sách không được bao nhiêu bởi "lỗ hà ra lỗ hổng" khi phải đem chia hết cho bộ máy ngày càng phình to, thậm chí nó còn tạo môi trường nhũng nhiễu cho bên dưới.

Chưa xét về chi phí phi chính thức, chi phí chính thức đã khiến doanh nghiệp rất tốn kém, trong đó lớn nhất phải kể đến chi phí vận tải, chiếm tới 40-60% chi phí logistics.

Doanh nghiep dong cua tang manh: Quy luat dao thai hay...?
Nhiều doanh nghiệp đang chật vật để tồn tại. Ảnh minh họa

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ ra rằng chi phí vận chuyển 1 container hàng từ cảng Hải Phòng về Hà Nội hay ở chiều ngược lại (khoảng 100 km), đắt gấp ba lần so với chi phí vận chuyển một container hàng từ Trung Quốc và Hàn Quốc về Việt Nam. Còn tính toán của Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM cho thấy, ngoài các loại phí cố định, phí cầu đường BOT còn cao hơn cả phí nhiên liệu cho cùng một quãng đường vận chuyển vì các trạm thu phí dày đặc. Trung bình một năm, 1 xe tải phải đóng hơn 17 triệu đồng phí đường bộ.

VietBao.vn
contentlength: 8503
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Đàm Vĩnh Hưng liên quan đến vụ lừa đảo tiền ảo 15 ngàn tỷ của iFan?
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.