Cơ hội và thách thức đối với ngành Công nghiệp

07:57 13/11/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Co hoi va thach thuc doi voi nganh Cong nghiep 

Thiết bị máy gấp sóng trị giá 8 tỷ đồng được Cty TNHH Nhà nước một thành viên Chế tạo cơ điện Hà Nội đầu tư vào sản xuất. Ảnh: Nguyệt Ánh

Gia nhập WTO là cơ hội và cũng là thách thức lớn đối với ngành Công nghiệp. Với chính sách thúc đẩy tự do hóa thương mại, WTO chỉ cho phép bảo hộ sản xuất trong nước bằng thuế quan và các biện pháp phi thuế quan một cách hạn chế.

 

Vì vậy, việc gia nhập WTO sẽ làm giảm đáng kể mức độ bảo hộ và tăng áp lực cạnh tranh mạnh mẽ đối với ngành Công nghiệp trong nước. Công nghiệp Việt Nam bên cạnh những cơ hội mới với khả năng tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài và chuyển giao công nghệ sẽ phải đối mặt với thách thức to lớn xuất phát từ các quy định của WTO về thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ…

 

“Cuộc chơi” không cân sức

Mặc dù ngành Công nghiệp đã thực sự trở thành động lực thúc đẩy kinh tế, phục vụ ngày càng nhiều cho các ngành khác cũng như tăng nhanh xuất khẩu song khả năng cạnh tranh tổng thể còn yếu so với các nước trong khu vực. Những yếu tố chủ yếu quyết định đến năng lực cạnh tranh của ngành Công nghiệp là năng suất lao động, hiệu quả sản xuất, kinh doanh, trình độ khoa học - công nghệ, năng lực quản lý... đều còn yếu kém. Năng suất lao động so với các nước ASEAN thấp hơn vào khoảng 2-15 lần. Nếu đi sâu vào các mặt hàng cụ thể, Việt Nam có một số mặt hàng có thể cạnh tranh được với các nước trong khu vực và thế giới, nhưng chiếm tỷ trọng nhỏ. Lợi thế cạnh tranh của hàng công nghiệp hiện nay chủ yếu dựa trên nguồn lao động rẻ và tài nguyên thiên nhiên sẵn có; song những lợi thế này đang có xu hướng giảm nhanh. Vì thế áp lực cạnh tranh rất lớn.

 

Do xuất phát điểm thấp, lại chịu ảnh hưởng của nhiều năm chiến tranh và đang trong quá trình chuyển đổi cơ chế theo định hướng thị trường, nên công nghiệp Việt Nam đã gặp không ít khó khăn khi hội nhập, như thiếu vốn đầu tư cho phát triển; quy mô doanh nghiệp nhỏ bé, chủng loại sản phẩm chưa phong phú, công nghệ phần lớn còn lạc hậu với trình độ trung bình của thế giới, năng suất lao động thấp. Vì vậy, năng lực cạnh tranh nhìn chung còn hạn chế, cơ cấu ngành chưa hợp lý, tỷ trọng công nghiệp chế biến (nhất là chế biến sâu để tạo ra giá trị gia tăng lớn) chưa cao. Các ngành công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển tương xứng với yêu cầu, thiếu sản phẩm mang tính độc đáo hoặc tính duy nhất trên thị trường. Bên cạnh đó, tỷ lệ lao động lành nghề còn thấp; chi phí “đầu vào” của một số ngành còn cao so với khu vực và thế giới (cước vận tải, điện lực, viễn thông, một số loại phí dịch vụ...); các ngành kinh tế sử dụng sản phẩm của ngành Công nghiệp đang trong quá trình chuyển sang vận  hành theo cơ chế thị trường nên còn nhiều lúng túng, bất cập. Đặc biệt, việc cải cách thể chế cũng như cải cách doanh nghiệp nhà nước còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập.

 

Với thực trạng trên, khi gia nhập WTO, ngành Công nghiệp đang phải đối mặt với những thách thức lớn. Trước hết, với chính sách thúc đẩy tự do hóa thương mại, WTO chỉ cho phép bảo hộ sản xuất trong nước bằng thuế quan với mức thuế bình quân ngày càng giảm sau các vòng đàm phán chung về thương mại và chỉ trong những bối cảnh nhất định mới cho phép sử dụng một số biện pháp phi thuế quan với những điều kiện cụ thể.

 

Kinh nghiệm của các nước đã gia nhập WTO cho thấy, họ phải cam kết 100% số dòng thuế công nghiệp với mức thuế trung bình thấp, không áp dụng các biện pháp phụ thu đối với hàng nhập khẩu. Đồng thời, các nước này còn phải tham gia sáng kiến cắt giảm thuế quan theo ngành, hiệp định sản phẩm công nghiệp thông tin... Các nước gia nhập sau thường phải cam kết thuế suất ở mức thấp hơn các nước gia nhập trước. Như vậy, khả năng bảo hộ của Nhà nước để ngành Công nghiệp đủ sức đối phó hiệu quả với sức ép cạnh tranh sẽ rất hạn chế và ngày càng bị thu hẹp. Nói cách khác, ngành Công nghiệp sẽ buộc phải chấp nhận một “cuộc chơi” không cân sức và phải nỗ lực tối đa để không chỉ không biến thành thị trường tiêu thụ hàng hóa của các quốc gia khác, mà còn phải cung cấp ngày càng nhiều hàng hóa, dịch vụ của mình cho thế giới.

 

Việt Nam  đã chính thức gia nhập WTO ngày 7-11-2006. Như vậy, ngoài việc phải cam kết giảm đáng kể mức thuế áp dụng, ta sẽ phải dỡ bỏ các hàng rào phi thuế (hạn ngạch, giấy phép, thủ tục hải quan, trợ cấp...) trong một thời hạn nhất định. Hiện nay, thuế suất nhập khẩu bình quân đơn giản của Việt Nam đối với hàng nhập khẩu khoảng 16%, trong đó hàng công nghiệp khoảng 15%. Trước thực tế đó, một số ngành như Thép, Giấy, Hóa chất, Phân bón, Sợi-dệt, một số loại sản phẩm cơ khí... sẽ phải chịu sự cạnh tranh gay gắt nhất từ phía hàng nhập khẩu.

 

Tự  đánh giá khả năng

Nói đến khả năng cạnh tranh của ngành Công nghiệp Việt Nam, cần xem xét 3 yếu tố mang tính quyết định, đó là: năng lực cạnh tranh của hệ thống chính sách thương mại, tác động đến ngành Công nghiệp thông qua mối quan hệ giữa các chính sách thuế, phi thuế và các chính sách khác như trợ cấp, đầu tư... liên quan đến công nghiệp. Mặc dù Chính phủ đã có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách thương mại và thực tế đã đạt được những bước tiến đáng kể, làm cải thiện rõ rệt môi trường kinh doanh, tạo điều kiện cho các ngành Công nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, song đây vẫn còn là điểm yếu của Việt Nam. Bên cạnh đó, hệ thống chính sách thuế mới được hình thành và phát triển nên còn một số bất cập, thiếu tính hệ thống, tính ổn định, chưa đáp ứng được những yêu cầu dài hạn. Tuy nhiên, Chính phủ đã xiết chặt sự kiểm soát và loại bỏ theo hướng “thuế hóa các biện pháp phi thuế”. Hệ thống văn bản pháp luật và chính sách hiện hành liên quan đến thương mại cũng đã được điều chỉnh cho phù hợp với các quy định của WTO và thông lệ quốc tế.

 

Trong hoàn cảnh khó khăn chung của toàn ngành Công nghiệp khi bước vào hội nhập, nhiều doanh nghiệp đã và đang tận dụng mọi cơ hội để vươn lên trong môi trường cạnh tranh. Nhưng vẫn không ít doanh nghiệp chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của vấn đề; hoặc nhận thức được, song vẫn trông chờ vào sự bảo hộ của Nhà nước, nên chưa chủ động xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn của riêng mình, chưa mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, chưa áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến, thiếu quan tâm đến công tác nghiên cứu-phát triển, đến việc xây dựng thương hiệu riêng... Ngoài ra, còn phải kể đến những nhược điểm như trình độ cán bộ yếu, hiểu biết về thị trường hạn chế, vẫn còn tư duy “sản xuất cái có thể” chứ không phải “sản xuất cái thị trường cần”...

 

Thanh Mai

 (còn nữa)

VietBao.vn
contentlength: 9384
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Kinh hoàng nhuộm cà phê 'bẩn' bằng pin tuồn ra thị trường
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.