Bài 4: Không có khả năng đầu tư cho xử lý ô nhiễm môi trường ?

07:25 27/10/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bai 4: Khong co kha nang dau tu cho xu ly o nhiem moi truong ?  Trong tiến trình CNH-HĐH đất nước, cùng với sự phát triển mạnh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là sự kéo theo nhiều vấn đề môi trường nghiêm trọng do chính các DN này gây nên.

 

Các DN chủ yếu chú trọng đến phát triển kinh tế nhằm tăng lợi nhuận, hầu hết chưa chú ý đến bảo vệ môi trường. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển, hoạt động của các DNNVV đã gây ô nhiễm môi trường ở nhiều nơi, tuy không lớn nhưng lại là ô nhiễm tích lũy. Theo báo cáo hiện trạng môi trường Việt Nam, ô nhiễm công nghiệp có sự đóng góp không nhỏ của các DNNVV  đã và đang trở nên ngày càng phức tạp và ở một số nơi đã thực sự nghiêm trọng. Năm 2003, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg phê duyệt kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, trong đó có 439 cơ sở phải xử lý trong giai đoạn từ nay đến năm 2007; 3.856 cơ sở phải xử lý trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2012, trong số này, các DNNVV chiếm tới 80%.

 

Ô nhiễm môi trường do các DNNVV gây ra nổi lên ở một số lĩnh vực như: nước thải sản xuất chưa qua xử lý hoặc chỉ được xử lý sơ bộ, không đạt tiêu chuẩn cho phép. Ô nhiễm trầm trọng nhất là các DN thuộc lĩnh vực hóa chất, dệt, nhuộm, giấy, chế biến thực phẩm, thuộc da, mạ kim loại và các làng nghề. Đã xuất hiện một số nơi bị ô nhiễm kim loại nặng, hóa chất độc hại như chì, thủy ngân, asen, clo…; khí thải chưa được xử lý đạt tiêu chuẩn chủ yếu từ khói thải do đốt nhiên liệu và khí thải do dây chuyền công nghệ cũ kỹ, lạc hậu. Các chất ô nhiễm dạng khí có tính độc hại được thải ra từ các  DN sản xuất dược liệu, mỹ phẩm… Bên cạnh đó, vấn đề ô nhiễm không khí do bụi của một số nhà máy sản xuất xi măng, giấy…đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người dân trong khu vực. Tại các làng nghề, chất thải rắn chưa được quản lý đúng quy định đang diễn ra phổ biến. Ngoài chất thải rắn dạng vô cơ và chất trơ như phôi kim loại, sản phẩm vật liệu xây dựng, gốm sứ hỏng, các loại vi sợi, da, cao su, nhựa… còn có chất thải rắn có chứa dầu, chất hữu cơ.

 

Nguyên nhân chính là do hầu hết các DNNVV đều có quy mô sản xuất nhỏ, thiết bị, công nghệ chắp vá, lạc hậu. Phần lớn các  DN đang sử dụng công nghệ tụt hậu so với mức trung bình của thế giới 3-4 thế hệ, 80-90% công nghệ nước ta đang được sử dụng là công nghệ nhập ngoại đã lạc hậu. Theo điều tra của Bộ Khoa học-Công nghệ, 70% máy móc, dây chuyền công nghệ nhập thuộc thế hệ 1950-1960; 75% số thiết bị đã hết khấu hao, 50% là đồ tân trang và nhiều máy móc hoạt động cầm chừng với hiệu suất kém. Rất nhiều DNNVV đang sử dụng máy móc, thiết bị  DN nhà nước đã thải bỏ. Tính chung cho các loại hình DN, mức độ thiết bị hiện đại chỉ có 10% (thường có ở DN lớn, DN nhà nước), trung bình đạt 38%, lạc hậu và rất lạc hậu còn tới 52%. Đặc biệt, ở khu vực DNNVV, công nghệ thiết bị ở mức lạc hậu và rất lạc hậu chiếm tới 75%.

 

Sở dĩ tồn tại tình trạng trên, trước hết là do các cơ chế, chính sách của Nhà nước chưa được hoàn chỉnh, một số văn bản pháp luật kinh tế còn chịu ảnh hưởng của tư duy kế hoạch hóa tập trung, bao cấp, vừa nhiều, vừa chồng chép và thiếu hiệu lực. Các nhà hoạch định chính sách thường có sự thiên vị đối với các DN nhà nước nên trong khuôn khổ pháp lý chưa tỏ rõ sự công bằng với các thành phần kinh tế, còn có sự phân biệt hình thức sở hữu. Bên cạnh đó, không thể không nói đến nhận thức của các DNNVV về vấn đề bảo vệ môi trường. Những DNNVV thường lấy lợi ích kinh tế lấn át, xem nhẹ vấn đề môi trường. Vì vậy, đầu tư xử lý ô nhiễm môi trường chỉ mang tính đối phó với các cơ quan chức năng. Trong khi đó, các chế tài và hình thức xử lý vi phạm chưa đủ mạnh để ngăn ngừa vi phạm, dẫn đến nhiều vụ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng diễn ra trong thời gian dài mà không được phát hiện, hoặc phát hiện mà không được xử lý nghiêm.

 

Trong quá trình hội nhập quốc tế, hầu hết các DNNVV của Việt Nam chưa quan tâm đến việc quảng bá thương hiệu, hình ảnh của mình đối với môi trường. Trước sức ép của cạnh tranh hội nhập, tham gia AFTA và gia nhập WTO, sự thiếu quan tâm này sẽ càng làm khó khăn trong cạnh tranh và độ rủi ro của dự án đổi mới công nghệ theo hướng thân thiện môi trường cũng trở nên cao hơn. Điều này không những khiến DN tự làm mất đi cơ hội chiếm lĩnh thị trường mà còn tự làm mất đi cơ hội tìm kiếm chi phí đầu tư cho môi trường cũng như đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm của mình.

 

Thanh Mai (còn nữa)

VietBao.vn
contentlength: 6448
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Video: Kinh hoàng nhuộm cà phê 'bẩn' bằng pin tuồn ra thị trường
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.