Bài 4: Đợt cắt giảm hàng loạt ?

09:07 11/10/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bai 4: Dot cat giam hang loat ?  Do trình độ tay nghề hạn chế, các công nhân may có nguy cơ mất việc làm khi Việt Nam gia nhập WTO Ảnh: N ANgành Dệt may đang tạo việc làm cho khoảng hai triệu lao động, chiếm 5% lực lượng lao động cả nước, hơn 20% lao động trong khu vực công nghiệp. Chế độ hạn ngạch được xóa bỏ với các nước thành viên WTO (đã thực hiện từ 1-1-2005) đã cảnh báo một cuộc vật lộn vất vả của người lao động khu vực này, sau khi nước ta gia nhập...

 

Thị trường nội địa - sân chơi bỏ ngỏ

Chuyện bên lề: Hãng tin Kinh tế - Tài chính Bloomberg (Mỹ) đưa ra nhận định rằng, sau khi Việt Nam gia nhập WTO, trong số gần 2.000 doanh nghiệp toàn ngành Dệt may, sẽ có chừng 1/3, thậm chí một nửa có nguy cơ phá sản, mặc dù dệt may đang là ngành kinh tế mũi nhọn, đem lại nguồn thu ngoại tệ xuất khẩu lớn thứ hai. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp hoặc tỏ ra lo lắng về khả năng cạnh tranh hoặc vẫn chưa có một khái niệm rõ ràng về cạnh tranh khi nước ta mở cửa hoàn toàn.

 

Chuyện chính: Theo cảnh báo của Viện Kinh tế Kĩ thuật dệt may, mặc dù dung lượng thị trường dệt may nội địa đầy tiềm năng, song sự cạnh tranh ngày càng trở nên khó khăn với các doanh nghiệp dệt may, nhất là mặt hàng dệt. Lý do được đưa ra là từ đầu năm nay, thuế nhập khẩu hàng dệt may từ EU, Thổ Nhĩ Kì, Canađa... chỉ còn 12%; cũng trong năm nay, thuế nhập khẩu vải từ các nước ASEAN sẽ giảm xuống dưới 5%. Và điều quan trọng nhất là hàng dệt may giá rẻ nhập lậu từ Trung Quốc vẫn chưa khắc phục được. Phát triển thị trường nội địa là định hướng lâu dài của ngành Dệt may Việt Nam, nhưng trong giai đoạn 2006-2010, doanh số hàng dệt may Việt Nam vẫn quyết định bởi kim ngạch xuất khẩu - một quan chức Viện Kinh tế Kĩ thuật dệt may nhìn nhận.

 

Trên thực tế là các cửa hàng quần áo thời trang và vỉa hè đều tràn ngập hàng giá rẻ, hoặc nhập lậu từ Trung Quốc. Xuất khẩu là hướng đi, là biện pháp tất yếu trong xu thế toàn cầu hóa nhưng quá nhiều doanh nghiệp dệt may trong khi quá hăng hái hướng “mũi nhọn” ra thế giới đã bỏ quên mất thị trường nội địa. Ta hãy thử làm vài so sánh cạnh tranh: Về mẫu mã, hàng Trung Quốc phong phú về kiểu dáng, chủng loại hơn; về hình thức, hàng Trung Quốc bắt mắt hơn; về mốt, hàng Trung Quốc luôn đi trước các chuyên viên thiết kế dệt may Việt Nam một bước; đặc biệt về giá, hàng Trung Quốc cạnh tranh hơn khi có thể đáp ứng mặt hàng phù hợp với túi tiền của nhiều người tiêu dùng.

 

Trong một thời gian dài, thị trường nội địa đầy tiềm năng của ngành Dệt may đã bị bỏ ngỏ một cách đáng tiếc như thế. Trong khi đó...

 

Cơ hội việc làm - Thừa và thiếu

Theo qui hoạch ngành Dệt may đến năm 2015, tầm nhìn 2020, ngành may mặc Việt Nam buộc phải nâng cấp trang thiết bị nhanh để trình độ không cách xa với mức tiên tiến của thế giới, do đó suất đầu tư để tạo một việc làm thấp. Hiệp hội Dệt may Việt Nam tính toán, đến năm 2010, các doanh nghiệp dệt may cả nước cần khoảng 600 lao động thiết kế, 1.200 lao động ma-két-ting và xúc tiến xuất khẩu, hàng trăm kĩ sư công nghệ dệt-nhuộm-hóa nhưng chưa có nguồn lao động cung ứng. Chỉ riêng Vinatex, hằng năm phải bổ sung khoảng 10.000 lao động. Bốn trường đào tạo về dệt may trong cả nước chỉ có khả năng cung ứng mỗi năm chừng 2.000 lao động, nhưng sau khi tuyển dụng, doanh nghiệp cũng vẫn phải đào tạo lại. Đa số chọn hướng đào tạo tại chỗ, theo lối chuyền tay và vì vậy thiếu bài bản, năng suất lao động thấp, khả năng khai thác thiết bị không cao.

 

Ngành Dệt may Việt Nam hiện có khoảng 700 doanh nghiệp lớn chuyên sản xuất hàng xuất khẩu. Lao động toàn ngành hiện đã vào khoảng hai triệu người. Song nước ta không có trường đào tạo công nhân dệt may, con số mà bốn trường hiện đang thực hiện đào tạo là quá ít ỏi.

 

Như vậy, ngoài việc cắt giảm lao động do đầu tư trang thiết bị để nâng cao khả năng cạnh tranh, lao động cũng sẽ trở nên khó khăn hơn khi được tuyển dụng (do trình độ tay nghề hạn chế), nguy cơ mất việc làm cũng đã hiện rõ khi thị trường nội địa thì bỏ ngỏ và thị trường xuất khẩu phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt...

 

Vì sao dệt may nội địa kém cạnh tranh ?

Chuyện bên lề: Đến nay, hàng dệt may Việt Nam đã xuất khẩu tới trên 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó ba thị trường chính Mỹ, EU, Nhật Bản chiếm tới 85% tổng kim ngạch xuất khẩu. Viện Kinh tế Kĩ thuật dệt may cho rằng khả năng cạnh tranh về giá thành của hàng dệt may Việt Nam bị hạn chế bởi qui mô sản xuất không lớn, công nghệ lạc hậu, nguồn nguyên liệu nhập khẩu, ngoài ra khả năng tiếp thị, tiếp cận thị trường cũng còn nhiều vấn đề phải bàn.

 

Chuyện chính: Nội địa hóa dường như là câu chuyện quá khó khăn với ngành Dệt may Việt Nam. Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, tỉ lệ nội địa hóa mới xấp xỉ 40% (?) và lộ trình nội địa hóa 2001- 2005 đã hoàn toàn vỡ kế hoạch. Nhiều doanh nghiệp bi quan cho rằng, tỉ lệ nội địa hóa đề ra cho năm 2010 (75%) khó mà có thể thực hiện được.

 

Vì sao ?

1. Chỉ tiêu tăng sản xuất vải dệt thoi cung ứng cho ngành May những năm qua rất thấp. áp lực cạnh tranh sẽ nhân lên khi nước ta thiếu nguyên liệu tại chỗ, trong khi công nghiệp phụ trợ yếu kém và buộc phải nhập khẩu hầu hết nguyên, phụ liệu. Trong khi đó, các đối thủ to lớn, áp đảo như Trung Quốc, ấn Độ, Băng-la-đét... đã tự chủ động được nguyên-phụ liệu.

 

2. Khi mở cửa hoàn toàn, giá nhân công thấp sẽ không còn là lợi thế. Căn bản cần phải có nền công nghiệp phụ trợ, đủ khả năng chủ động nguyên-phụ liệu, sản phẩm có tính cạnh tranh lớn, hàm lượng giá trị gia tăng cao... thì hàng dệt may nội địa mới có cơ hội đứng vững.

 

Nhưng tất cả những yếu tố này chưa có... và vì vậy, đời sống, việc làm của người lao động ngành Dệt may sau khi Việt Nam gia nhập WTO chưa chắc đã có được những triển vọng sáng sủa hơn.

 

Ngọc Hải - Thế Dân

VietBao.vn
contentlength: 8116
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Thương tâm hành trình đi đến lò mổ để trở thành món ăn của những chú chó
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KINH Tế NÓNG NHẤT

Chu tich BIDV Tran Bac Ha bi bat va nhung he luy

Chủ tịch BIDV Trần Bắc Hà bị bắt và những hệ lụy

Sau vụ rúng động tin bầu Kiên bị bắt và thị trường tài chính chao đảo hồi tháng 8/2012 thì mới đây, chiều ngày 21/02/2013, thị..

Doi 100 Usd phat 90 trieu

Đổi 100 Usd phạt 90 triệu

Một người dân ở Cần Thơ đã bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên tới 90 triệu đồng chỉ vì đổi tờ 100 USD tại tiệm vàng.