Những phát hiện chấn động về Phong Nha - Kẻ Bàng

12:24 04/09/2005
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Nhung phat hien chan dong ve Phong Nha Ke Bang
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Phan Lâm Phương bên cây bách xanh 500 tuổi
Người ta đang kỳ vọng với những phát hiện mới, Phong Nha - Kẻ Bàng sẽ trở thành ngôi nhà chung lưu giữ những gì mà nhân loại ngỡ là đã biến mất.

Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Cứu hộ động vật hoang dã (TTNC) của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (VQG PN-KB) cho chúng tôi hay: Trong một thời gian rất ngắn ở đây liên tiếp phát hiện ra những bí mật của thế giới động, thực vật, gây sốc cho giới nghiên cứu.

Rừng bách xanh núi đá ở độ cao 800m

Chúng tôi lên đường từ sáng sớm. Từ Km 0 của đường 20, qua Hang Tám Cô bi tráng, chúng tôi vượt thêm 21 km nữa đến Km 37 thì dừng lại. Nguyễn Quang Vĩnh - Chuyên viên của TTNC - với vai trò hướng đạo trong chuyến đi này bảo: "Quần thể bách xanh ở trên núi đá kia".

Vĩnh ngật cổ hết cỡ và đưa tay chỉ. Dãy núi đá vôi mà Vĩnh chỉ, dựng đứng, sừng sững, cao ngút. Làm sao có thể lên trên đó được? Vĩnh trấn an: Nhìn thế thôi, nhưng không đến nỗi quá khó đâu...

Cuộc leo núi khá khó khăn bắt đầu. Nhưng sau gần 1 giờ đồng hồ chúng tôi cũng lên đến đỉnh. Đưa đồng hồ ra đo, mới hay chúng tôi đang ở độ cao 800m so với mực nước biển.

Cảnh trí tuyệt vời đập ngay vào mắt khiến chúng tôi tiêu tan hết mệt mỏi. Mặt trời bừng sáng ngay ở trên đầu và chung quanh ngút ngàn những thân cây cao vút, vỏ màu xám nâu, lá như lá tùng, mọc đối nhau hình chữ thập. Chạm tay vào thân, nhơm nhớp dính nhựa cây màu vàng cam, thơm đặc trưng mùi xá xị. Những nhà lâm sinh cùng ồ lên: Bách xanh.

Cả một rừng bách xanh cứ trải dài, trải rộng như vô tận. Những thân bách xanh đường kính 1 - 1,5 m, cao từ 20 - 30m, cứ thế ngạo nghễ, cát cứ hầu khắp trên những diện tích của núi đá vôi. Chúng cứ tựa vào nhau gần như san sát. Có những thân cây quá già đã gục ngã theo thời gian, giờ còn trơ lõi nhưng vỏ và lá mục của nó lại làm thức ăn nuôi sống cho thế hệ bách xanh kế tiếp.

Giữa trùng trùng núi đá chỉ có bách xanh bám chắc vào đá để tồn tại qua hàng trăm năm. Đó là điều kỳ diệu và hấp dẫn chỉ có ở loài bách xanh núi đá có một không hai này.

Ông Nguyễn Tấn Hiệp - Giám đốc Vườn PN-KB - cho hay, ông đã có hơn 2 tháng trời cùng các cán bộ của TTNC và GS.TS V. Averyanov Leonis - Chuyên gia hàng đầu về thực vật của Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Nga - rong ruổi khắp các cánh rừng.

Điều ông coi là phát hiện có ý nghĩa nhất là việc tìm ra quần thể bách xanh núi đá lớn chưa từng thấy này. Ông cho rằng đó là một phát hiện có ý nghĩa toàn cầu. Bởi hiện trên thế giới chỉ có 3 loài bách xanh đã được nhận diện. Việt Nam hiện có một vài cá thể bách xanh núi đất rải rác ở một số tỉnh phía Bắc, nhưng chưa nơi nào có quần thể bách xanh núi đá (Calocedrus rupestris) rộng lớn như thế này. Đây là loài thứ 4, đặc hữu, chỉ có ở PN-KB?…

Theo nhận định của các nhà nghiên cứu, bách xanh được phân bổ trên đỉnh núi đá vôi PN-KB, kéo dài từ Km27 - Km40 của đường 20, ước diện tích có khoảng trên 5.000 ha. Xét về mặt đông đặc, thì có khoảng 2500 ha với mật độ 600 cây/ha. Các cây bách xanh ở đây có tuổi từ 500 - 600 năm.

Cũng theo ông Leonis, việc bảo tồn cấp thiết, có hiệu quả quần thể này có thể coi là mục tiêu có tính ưu tiên cao nhất trong chiến lược bảo tồn của VN. Loài bách xanh núi đá độc đáo này cần được đưa vào sách đỏ của VN, bởi đây là loài đang có nguy cơ bị tiêu diệt trên phạm vi toàn cầu.

Ông Bùi Ngọc Tú - Chi cục phó Chi cục kiểm lâm Quảng Bình, người cũng có mặt trong chuyến đi này - ngẩn ngơ nhìn rừng bách xanh. Ông thừa nhận, gần một đời làm Kiểm lâm nhưng ông chưa từng được nhìn thấy một rừng bách xanh nào như vậy.

Rồi ông rút túi lấy ra công văn số 3399/VPCP-NN (21-6-2002) và nói trong danh mục đính chính cho Nghị định 48 của Chính phủ thì bách xanh nằm ở nhóm 2A, quý hiếm, hạn chế khai thác. Nhiều thành viên của TTNC thì cho rằng quy định đó là nhằm chỉ bách xanh núi đất chứ chắc chắn không phải để chỉ loài bách xanh núi đá bởi chúng vừa mới được phát hiện ở PN-KB.

Lan hài tái xuất

Nhung phat hien chan dong ve Phong Nha Ke Bang
Tắc kè Phong Nha Lan hài Phong Nha - Kẻ Bàng
Năm lần, bảy lượt chúng tôi muốn tiếp cận cái nơi mà GS.TS V. Averyanov Leonis cùng với các cộng sự Việt Nam đã tìm ra loài lan hài, mà theo họ là đặc biệt quý hiếm ở ngay giữa rừng PN-KB nhưng đều bị từ chối một cách lịch sự.

Ông Đinh Huy Trí - Giám đốc TTNC - thông tin: lan hài là một phân loài đặc biệt của họ lan. Khi nở, hoa có một cánh ở giữa, hình như chiếc hài công chúa, đẹp lộng lẫy và quý phái. Đã từ lâu, lan hài được coi như một thứ “quốc bảo”.

Lan hài không những có giá trị lớn về khoa học, thẩm mỹ mà còn có giá trị kinh tế cao. Mỗi khi địa chỉ của lan hài bị phát hiện, lập tức chúng bị các thương lái săn lùng ráo riết và khai thác triệt để cho đến khi không còn mầm mống.

Ông Cao Xuân Chính - Phó GĐ Vườn PN- KB - cho biết: Lần đầu tiên, năm 1922, ở VN, lan hài được phát hiện ở vùng rừng gần Nha Trang. Nó lập tức được mang về Pháp trồng thử. Một cuộc săn lùng ráo riết diễn ra ở Khánh Hòa và bỗng dưng lan hài biến mất. Dân chơi lan cho rằng nó đã bị tuyệt chủng ngoài tự nhiên. Họ chỉ còn biết nuối tiếc và lưu giữ hình bóng lan hài trong ký ức mà thôi…

Không hiểu sao, năm 1992, nghĩa là 70 năm sau, dân chơi lan hài bỗng thấy nó xuất hiện trên thị trường nhiều nước ở cả châu Á, châu Âu và châu Mỹ. Vậy ngoài tự nhiên lan hài đã mất hẳn? Nhiều người tin như vậy, nhưng ông Leonis thì không cho là như thế. Ông và các cộng sự của mình lại rong ruổi trên những cánh rừng VN và năm 1996 ông đã phát hiện thấy lan hài đang “ngụ” cheo leo trên vách đá Hòn Giao, cách Nha Trang chừng 50 km.

Sau đó ít lâu người ta lại phát hiện lan hài có mặt ở vùng núi Cao Bằng. Những nhà nghiên cứu đã bảo vệ nó bằng cách không công bố địa điểm phân bổ, nhưng chỉ một thời gian rất ngắn sau đó giới buôn lan chuyên nghiệp đã dò tìm ra địa điểm và lan hài lại một lần nữa biến mất khỏi Cao Bằng…

Cũng 10 năm nay không thấy lan hài xuất hiện trên thị trường. IUCN (Hiệp hội Bảo vệ Thiên nhiên Thế giới) năm 1996, đã xếp lan hài là loài đang đứng trước nguy cơ diệt vong rất cao (tuyệt chủng trong tương lai gần).

Ông Leonis và các cộng sự đã tìm thấy lan hài ở giữa rừng PN-KB. Không chỉ một loài lan hài chung chung mà có đến 3 loài: lan hài xanh (Paphiopedilum malipoense), lan hài xoắn (Paphiopedilum dianthum), lan hài đốm (Paphiopedilum concolor)…

Ông Nguyễn Tấn Hiệp coi việc phát hiện ra loài lan hài ở khu Vườn Quốc gia nơi ông làm Giám đốc là niềm kiêu hãnh của Di sản TNTG với toàn cầu.

Ông Leonis gợi ý, nên đẩy nhanh việc nghiên cứu, thử nghiệm từ hạt, chồi, gen để nhân giống loài lan này với số lượng lớn để bán ra thị trường. Khi làm được điều đó thì việc lén lút khai thác trái phép loài lan này trong tự nhiên sẽ chẳng còn mấy ý nghĩa.

Dự án nhân giống lan hài đã cho những tín hiệu khả quan. Trung tâm đã tách 11 mẫu con từ 9 mẫu gốc hài xanh; 1 mẫu con từ 1 mẫu gốc hài xoăn; 10 mẫu con từ 6 mẫu gốc hài đốm. Đến thời điểm này các mẫu con đang sinh trưởng và phát triển bình thường…

Theo Tiền Phong

contentlength: 10728
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

VẤN ĐỀ KHOA HọC NÓNG NHẤT

Tranh cai ve mo Tao Thao

Tranh cãi về mộ Tào Tháo

Hơn 120 nhà khảo cổ học hàng đầu tại Trung Quốc hôm qua khẳng định ngôi mộ ở huyện An Dương, tỉnh Hà Nam, đúng là nơi yên nghỉ của..

Ngo Bao Chau gianh Huy chuong Fields

Ngô Bảo Châu giành Huy chương Fields

Giáo sư Ngô Bảo Châu đọc báo cáo toàn thể tại Đại hội Toán học Thế giới chiều qua sau khi tặng chữ ký tặng hơn 200 cuốn sách giới..

Tham hoa tran dau tai My

Thảm họa tràn dầu tại Mỹ

Gần 70% lượng dầu tràn trên vịnh Mexico đã được thu hồi hoặc phân hủy bởi các yếu tố tự nhiên.

Thien van hoc

Thiên văn học

Cảnh tượng núi lửa Iceland nhìn từ ngoài trái đất, cầu lửa sáng rực trên bầu trời nước Mỹ, Trạm Không gian quốc tế bay qua cực..

Chuyen bay dau tien dua nguoi vao vu tru

Chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ

Một nhà điều tra người Nga mới đây tuyên bố rằng hành động vội vàng của Yuri Gagarin trong một chuyến bay huấn luyện có thể là..