Người sản xuất vắc-xin cho đất nước

18:13 30/09/2005
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Học nước ngoài 1 tháng thay vì 1 năm nhưng vẫn nắm được qui trình sản xuất vắc-xin để áp dụng ở VN, làm lợi cho đất nước hàng trăm triệu USD...

Trước năm 1995, riêng bệnh viêm não Nhật Bản, Việt Nam có 2.500-3.000 ca/năm với tỷ lệ tử vong 40-60%. Số khỏi bệnh hầu như để lại di chứng thần kinh và bệnh không có thuốc đặc trị...

  • Phải tự sản xuất được vắc-xin cho đất nước
Nguoi san xuat vac xin cho dat nuoc
TS Liên đang pha để chuẩn độ chủng virus viêm não Nhật Bản.

Các phương pháp thụ động như diệt muỗi, diệt bọ gậy bằng hoá chất không hiệu quả cao vì muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản (VNNB) là loại Culex tritateniorhynchusmột trong 30 loài muỗi truyền virus VNNB chủ yếu, lại sống và sinh sản ở đồng ruộng lúa nước. Biện pháp hiệu quả nhất là chủ động tiêm phòng bằng vắc-xin.

Tuy vậy, trước những năm 1990 điều kiện kinh tế VN còn rất khó khăn trong khi giá thành nhập vắc-xin là 4-5 USD/liều. Do đó, Viện Vệ sinh dịch tễ TW đã cử TS Liên sang ĐH Osaka để tiếp nhận chuyển giao công nghệ sản xuất vắc-xin vào tháng 5/1989.

Lẽ ra việc tiếp nhận thường phải mất 12 tháng nhưng do kinh phí hạn hẹp nên TS Liên chỉ có thể đủ tiền theo học trong... 1 tháng để tiếp nhận quy trình công nghệ gồm 28 công đoạn với kỹ thuật cao. Tiếng là 1 tháng nhưng nếu trừ ngày lễ, ngày nghỉ thì thực tế, TS Liên chỉ còn đúng 21 ngày cho học lý thuyết và thực tập. Lúc đó, không ai nghĩ VN có thể sản xuất được vắc-xin với thời gian học ngắn ngủi như vậy...!

  • Tận dụng máy bỏ, lọ vắc -xin quá "đát" để nghiên cứu...

Bệnh VNNB gây hội chứng não cấp, đặc biệt ở trẻ em 1-15 tuổi. Bệnh có mặt ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Đông Nam Á, các nước khu vực Tây Thái Bình dương, Ấn Độ... với tỷ lệ mắc 50.000 ca/năm. Tỷ lệ tử vong là 20-60%. 60-70% số khỏi bệnh để lại di chứng thần kinh như liệt vận động, rối loạn tâm thần...

Bệnh VNNB không truyền trực tiếp từ người sang người mà qua muỗi. Động vật khuếch đại là bò, dê, la, lừa, ngựa... và động vật nhạy cảm nhất, thường xuyên mang virus VNNB là lợn và một số loài chim di trú như liếu điếu, cò và một số loài chim ăn quả. Muỗi đốt lợn hoặc chim mang virus rồi truyền virus sang người.

Trở về nước, TS Liên bắt tay ngay vào thử nghiệm từng công đoạn của quy trình để chọn lọc phương án tối ưu, phù hợp và cho hiệu quả cao trong sản xuất ở VN.

Chẳng hạn, để chuột liệt đạt tỷ lệ cao nhất (93-95%) sau mỗi lần gây nhiễm vi-rút VNNB, TS Liên và cộng sự phải thử nghiệm nhiều lần để xác định lượng vi-rút tối ưu. Được biết tỷ lệ này cao gấp 2 lần so với công nghệ của Thái Lan.

Ngoài ra, theo quy trình tiếp thu công nghệ, não chuột chỉ được nghiền một lần nhưng TS Liên cùng cộng sự đã nghiền hai lần. Kết quả cho thấy năng suất tăng lên rõ rệt...

Mặc dù những công việc trên tốn nhiều thời gian và được tiến hành trong điều kiện cơ sở vật chất phòng thí nghiệm nghiên cứu còn rất nghèo nàn trong những năm 1989-1990 nhưng TS Liên không nản chí, vẫn quyết tâm và say mê với công việc.

Nữ cán bộ khoa học này đã vào kho phế liệu để tìm một số dụng cụ, thiết bị đã hỏng về dùng tạm, chẳng hạn như sửa máy nghiền đã bị bỏ đi của Đức để nghiền não chuột. Sau khi bào chế xong vắc-xin, TS phải vào kho nhặt mấy lọ vắc-xin quá đát để xúc rửa rồi đóng vắc-xin mới, gửi sang Nhật Bản kiểm nghiệm. Rồi có những hôm ở lại phòng thí nghiệm tới nửa đêm để hoàn thành công việc, đành gác lại công việc nội trợ để chồng con phải chia sẻ và chịu thiệt thòi.

Làm lợi cho đất nước hàng trăm triệu USD

Sau một năm, thành quả của những nỗ lực tột bậc nói trên là 4 loạt vắc-xin VNNB đầu tiên do VN sản xuất đạt tiêu chuẩn quốc tế 100%, tinh khiết tối đa và rất an toàn. Các loạt tiếp theo cũng cho kết quả tương tự, đạt chất lượng như của Nhật Bản. Đó là thành quả thực sự của những người làm khoa học sáng tạo nghiêm túc. Với thành công này, VN trở thành nước thứ tư tại châu Á, ngoài Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan, sản xuất được vắc-xin VNNB bằng công nghệ bất hoạt từ não chuột - công nghệ duy nhất hiện được Tổ chức Y tế thế giới công nhận. Cho tới nay, vắc-xin VNNB đã được sản xuất ở quy mô công nghiệp với công suất 350.000 liều/loạt, đủ cung cấp cho cả nước và xuất khẩu.

Nguoi san xuat vac xin cho dat nuoc
TS Huỳnh Phương Liên trong phòng thí nghiệm
Hiện giá vắc-xin VNNB dành cho Chương trình tiêm chủng mở rộng ở VN là gần 7.000 đồng/2liều trẻ em 1-5 tuổi và 10.000 đồng/liều người lớn, so với 71.325 đồng/liều do Nhật Bản sản xuất. Nếu phải mua 25 triệu liều vắc-xin của Nhật Bản để tiêm cho trẻ em VN từ năm 1990 tới 2004 thì Nhà nước cần 112.500.000 USD. Như vậy, việc sản xuất vắc-xin trong nước đã tiết kiệm cho Nhà nước gần 100 triệu đôla, đấy là chưa kể doanh thu từ xuất khẩu.

Trước năm 1995, số ca hội chứng não cấp ở trẻ em do VNNB gây ra chiếm 76-80%. Sau hơn 10 năm dùng vắc-xin của Viện Vệ sinh dịch tễ TW, con số này chỉ còn 30-35% do trẻ em chưa tiêm vắc-xin, chưa tiêm đủ 2-3 liều hoặc tiêm không đúng lịch.

Với những đóng góp to lớn, tích cực và hiệu quả vào công tác phòng chống bệnh VNNB ở nước ta, công trình ""Vắc-xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản"" đã được Chủ tịch nước ký quyết định trao Giải thưởng Nhà nước về Khoa học-Công nghệ năm 2005.

  • Minh Sơn
Việt Báo
contentlength: 10707
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Đàm Vĩnh Hưng khẳng định: Cả showbiz hợp lại cũng không ngăn cản được Sơn Tùng M-TP!
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

VẤN ĐỀ KHOA HọC NÓNG NHẤT

Tranh cai ve mo Tao Thao

Tranh cãi về mộ Tào Tháo

Hơn 120 nhà khảo cổ học hàng đầu tại Trung Quốc hôm qua khẳng định ngôi mộ ở huyện An Dương, tỉnh Hà Nam, đúng là nơi yên nghỉ của..

Ngo Bao Chau gianh Huy chuong Fields

Ngô Bảo Châu giành Huy chương Fields

Giáo sư Ngô Bảo Châu đọc báo cáo toàn thể tại Đại hội Toán học Thế giới chiều qua sau khi tặng chữ ký tặng hơn 200 cuốn sách giới..

Tham hoa tran dau tai My

Thảm họa tràn dầu tại Mỹ

Gần 70% lượng dầu tràn trên vịnh Mexico đã được thu hồi hoặc phân hủy bởi các yếu tố tự nhiên.

Thien van hoc

Thiên văn học

Cảnh tượng núi lửa Iceland nhìn từ ngoài trái đất, cầu lửa sáng rực trên bầu trời nước Mỹ, Trạm Không gian quốc tế bay qua cực..

Chuyen bay dau tien dua nguoi vao vu tru

Chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ

Một nhà điều tra người Nga mới đây tuyên bố rằng hành động vội vàng của Yuri Gagarin trong một chuyến bay huấn luyện có thể là..