Không ai bảo hộ bản quyền cho tác phẩm khoa học

11:48 10/10/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Công ty Tin học và Viễn thông An Thịnh (TP HCM) hiện vẫn chưa nhận được giấy chứng nhận bản quyền tác giả cho phần mềm ATPOS V.31, dù đơn đăng ký đã nộp từ 25/6. Đơn vị tư vấn pháp lý của An Thịnh cho TS biết, đơn tới Cục Bản quyền tác giả thì bị trả về với lý do, chức năng đó đã thuộc về Cục Sở hữu trí tuệ.

"Chúng tôi đến gõ cửa Cục Sở hữu trí tuệ của Bộ Khoa học và Công nghệ, song cũng bị khước từ thẳng thừng vì vẫn chưa có thông tư hướng dẫn cụ thể về việc chuyển giao nhiệm vụ cấp bản quyền tác giả cho tác phẩm khoa học", ông Đào Anh Tuấn, luật gia tư vấn về bản quyền tác giả cho An Thịnh, bức xúc.

Vì chưa được bảo hộ, An Thịnh đành tung phần mềm bán hàng xuất - nhập tồn kho ATPOS V.31 ra thị trường mà canh cánh nỗi lo bị vi phạm bản quyền, một thực trạng đang diễn ra phổ biến ở Việt Nam.

Nhiều công ty chuyên sản xuất và kinh doanh phần mềm khác cũng khóc dở mếu dở vì sự ách tắc trong hoạt động bảo hộ bản quyền tác giả hiện nay. "Nếu chỉ viết theo đơn đặt hàng, các đơn vị thường không có nhu cầu nhiều về việc bảo hộ. Nhưng với những sản phẩm đóng gói (phần mềm đã hoàn chỉnh và có thể chuyển đến tay người tiêu dùng), nếu không đăng ký sẽ bị sao chép, đánh cắp bản quyền", Giám đốc điều hành Công ty phần mềm Thái Nam Nguyễn Anh Tiến cho biết. Thái Nam hiện mới đăng ký bảo hộ được 5 sản phẩm, 2 phần mềm còn lại đang chờ hoàn thiện để tung ra thị trường. "Với tình hình hiện nay, chúng tôi cũng không dám hy vọng đăng ký nốt cho hai sản phẩm này", ông Tiến nói.

Theo nguồn tin riêng của TS, hôm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ trình lên Chính phủ đề án góp ý chỉnh sửa Nghị định 54/CP. Bên cạnh đề nghị bảo lưu chức năng đăng ký nhãn hiệu hàng hóa, Bộ dự kiến cũng sẽ kiến nghị trả lại chức năng bảo hộ bản quyền tác phẩm khoa học cho Bộ Văn hóa Thông tin.

Ách tắc nêu trên bắt nguồn từ 2 văn bản pháp lý của Chính phủ. Theo Nghị định 63/CP ban hành ngày 6/11, nhiệm vụ của Bộ Văn hóa Thông tin trong lĩnh vực bản quyền tác giả đã được giới hạn trong phạm vi các tác phẩm văn học, nghệ thuật. Còn tại Nghị định 54/CP ban hành ngày 19/5 về chức năng, nhiệm vụ của Bộ Khoa học và Công nghệ, lĩnh vực sở hữu trí tuệ đã được mở rộng thêm cả quyền tác giả (nhưng không bao gồm quyền tác giả về văn học, nghệ thuật và nhãn hiệu hàng hóa).

Như vậy, theo đúng tinh thần hai văn bản trên, chức năng bảo hộ bản quyền tác giả đối với các tác phẩm khoa học phải được chuyển giao từ Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa Thông tin) sang Cục Sở hữu trí tuệ. Cục Bản quyền tác giả đã tuân thủ đúng Nghị định 63 và dừng ngay mọi công việc liên quan tới các tác phẩm khoa học. Nhưng đến nay, Cục Sở hữu trí tuệ vẫn chưa sẵn sàng tiếp nhận chức năng mới dù Nghị định 54 đã có hiệu lực từ ngày 22/6.

Trên thực tế, nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng, việc giao thêm một công việc hoàn toàn mới lạ mà chưa có sự chuẩn bị về cơ sở vật chất cũng như nhân sự đã gây khó cho Cục Sở hữu trí tuệ. Hơn nữa, về bản chất, bản quyền tác giả hoàn toàn khác biệt so với các phạm trù sở hữu công nghiệp. Nếu như tác giả của nhãn hiệu hàng hóa, sáng chế hay giải pháp hữu ích phải đi đăng ký mới được xác lập quyền sở hữu độc quyền với ý tưởng của mình thì yêu cầu này không đặt ra với bản quyền tác giả. Bản quyền chỉ bảo hộ hình thức thể hiện chứ không bảo hộ bản thân ý tưởng cũng như nội dung của tác phẩm. Trong khi đó, sở hữu công nghiệp chủ yếu bảo vệ nội dung cũng như cách thức thực hiện nội dung, ý tưởng đó. "Vậy mà 2 nghị định mới đã tách bản quyền tác phẩm khoa học ra khỏi bản quyền tác giả để đồng nhất nó vào đối tượng của sở hữu trí tuệ. Đây là điểm khó cho Cục Sở hữu trí tuệ", một chuyên gia của Văn phòng luật sư Phạm & Liên danh nói.

Cũng theo vị luật sư này, ranh giới giữa các tác phẩm khoa học và các tác phẩm văn học, nghệ thuật không rõ ràng. Ví dụ, người ta rất khó xác định một giáo trình về thưởng thức hội họa hay một tác phẩm kiến trúc là tác phẩm khoa học hay nghệ thuật. Tách biệt sẽ khiến chính tác giả lúng túng, không biết nên đăng ký khai sinh cho đứa "con đẻ" của mình ở đâu. Về phía các cơ quan công quyền, do rất khó phân loại các tác phẩm, nên dễ dẫn đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.

Tất cả các nước trên thế giới hiện áp dụng mô hình thống nhất quản lý về bản quyền tác giả. Berne, công ước quốc tế về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật, nêu rõ: “Thuật ngữ các tác phẩm văn học và nghệ thuật bao gồm tất cả các sản phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật”. Ngay cả Bộ Luật Dân sự của Việt Nam, trong chương quy định về quyền tác giả cũng nêu rõ: "Tác giả là người trực tiếp sáng tạo toàn bộ hoặc một phần tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học".

Theo cam kết trong Hiệp định Thương mại song phương ký kết với Mỹ, Việt Nam phải tham gia Công ước Berne chậm nhất là vào ngày 10/12 năm nay. Nếu đến khi đó, các hoạt động liên quan tới bản quyền tác giả vẫn bị tách làm đôi như hiện nay, Việt Nam sẽ phải cử 2 đoàn tham dự các cuộc họp quốc tế. Các đoàn quốc tế đến Việt Nam cũng sẽ phải sang làm việc với 2 cơ quan là Cục Bản quyền tác giả và Cục Sở hữu trí tuệ. "Sự khác biệt này chắc chắn sẽ gây phản cảm đối với bạn bè quốc tế, nhất là trong điều kiện Việt Nam đang phấn đấu gia nhập WTO vào năm 2005", đại diện Văn phòng luật sư Phạm & Liên danh nói.

Song Linh

Theo dòng sự kiện:
Chứng nhận bản quyền tác phẩm khoa học vẫn ngưng trệ (17/10/2003)
Cục Sở hữu trí tuệ nhận lại việc đăng ký nhãn hiệu (08/10/2003)
Hoạt động đăng ký nhãn hiệu vẫn ngưng trệ (01/07/2003)
Cục Sở hữu Trí tuệ tiếp tục đăng ký nhãn hiệu (23/06/2003)
Cục Sở hữu Công nghiệp sẽ ngừng đăng ký nhãn hiệu (06/06/2003)
Xem tiếp»
Việt Báo
contentlength: 9945
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Bó tay với chú mèo giả chết vì.... Sợ tắm
00:00 / --:--

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ KHOA HọC NÓNG NHẤT

Tranh cai ve mo Tao Thao

Tranh cãi về mộ Tào Tháo

Hơn 120 nhà khảo cổ học hàng đầu tại Trung Quốc hôm qua khẳng định ngôi mộ ở huyện An Dương, tỉnh Hà Nam, đúng là nơi yên nghỉ của..

Ngo Bao Chau gianh Huy chuong Fields

Ngô Bảo Châu giành Huy chương Fields

Giáo sư Ngô Bảo Châu đọc báo cáo toàn thể tại Đại hội Toán học Thế giới chiều qua sau khi tặng chữ ký tặng hơn 200 cuốn sách giới..

Tham hoa tran dau tai My

Thảm họa tràn dầu tại Mỹ

Gần 70% lượng dầu tràn trên vịnh Mexico đã được thu hồi hoặc phân hủy bởi các yếu tố tự nhiên.

Thien van hoc

Thiên văn học

Cảnh tượng núi lửa Iceland nhìn từ ngoài trái đất, cầu lửa sáng rực trên bầu trời nước Mỹ, Trạm Không gian quốc tế bay qua cực..

Chuyen bay dau tien dua nguoi vao vu tru

Chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ

Một nhà điều tra người Nga mới đây tuyên bố rằng hành động vội vàng của Yuri Gagarin trong một chuyến bay huấn luyện có thể là..