Hòn cuội có hình dạng gì?

11:17 17/07/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Hon cuoi co hinh dang gi
Các hòn cuội hoàn chỉnh thường có hình dáng giống nhau, ngay cả khi chúng nhỏ đi. Ảnh: Nature

Chẳng có hai hòn cuội nào giống nhau hoàn toàn, song tất cả chúng dường như đều đi đến một hình dạng toán học duy nhất - vật thể tròn với sự phân bố các đường cong gần như theo quy luật Gauss, các nhà khoa học tuyên bố.

Và một khi hình dáng này đã được định hình, nó sẽ không bao giờ thay đổi (ít nhất là trong thí nghiệm). Khi một hòn cuội lớn bị bào mòn để trở thành một hạt nhỏ xíu, nó vẫn giữ nguyên dáng vẻ cổ điển của mình.

Câu đố dai dẳng này đã được nhà vật lý vật liệu Doug Durian từ Đại học Pennsylvania ở Philadelphia, Mỹ và cộng sự tìm ra.

Aristotle từng giả định rằng hình tròn của các hòn cuội sinh ra do sự bào mòn ở cạnh bên nhanh hơn ở giữa - một lời giải thích gần như hoàn chỉnh cho việc tại sao những góc nhọn lại bị đẽo đi. Mặc dù vậy, hiểu biết của chúng ta cho tới nay cũng không tiến bộ hơn thời kỳ của Aristotle bao xa.

Durian và cộng sự cho biết cách tốt nhất để xác định những vật thể hình tròn là xem xét sự có mặt của các đường cong. Một quả cầu có các đường cong như nhau ở khắp mọi nơi. Nhưng đường cong của một hòn cuội lại thay đổi từ góc này này sang góc khác.

Nhóm của Durian đã nghiên cứu những hòn cuội cấu thành từ bùn hoá rắn ở vịnh Mont St-Michel, trên bờ biển phía bắc nước Pháp. Nơi đây, thuỷ triều tạo ra những mảnh bùn rắn hơi bẹt bị bào mòn dữ dội trong nhiều tháng. Khi quá trình bào mòn tăng tốc, các hòn cuội "hoàn thiện" từ dáng vẻ sắc cạnh để trở thành hình tròn.

Nhóm đã chụp những bức ảnh 2 chiều của hơn 60 hòn cuội ở những trạng thái bào mòn khác nhau, và tính toán sự phân bố của các đường cong xung quanh chu vi của mỗi hòn cuội. Sự phân bố này được dựng lên thành một đồ thị.

Hon cuoi co hinh dang gi
Một đường cong Gauss điển hình.

Trong đồ thị như vậy, sự phân bố đường cong của một đường tròn sẽ biểu hiện như một nét sổ thẳng. Nhưng tất cả các hòn cuội đều hiển thị dưới dạng cái chuông rộng, và hòn cuội càng "già" càng đạt tới hình dạng như mô tả bởi đường cong Gauss.

Ngoài ra, mặc dù hình dáng chính xác của các hòn cuội già là khác nhau, nhưng chúng đều thể hiện sự phân bố đường cong giống nhau một khi đã vượt qua giai đoạn bào mòn nào đó.

Nhóm nghiên cứu cho biết sự phân bố các đường cong dường như không phụ thuộc vào hình dáng nguyên thuỷ của hòn cuội, mà chỉ vào bản thân quá trình bào mòn. Có thể quá trình bào mòn nhẹ nhàng hơn sẽ cho ra những đường cong hình chuông hẹp hơn, và một hình dạng gần giống với hình tròn hoàn hảo.

Điều này gợi lên giả thuyết rằng các chuyên gia có thể phán đoán xuất xứ của một hòn cuội (chẳng hạn trong một lòng sông, hay trong một vùng nước chảy chậm của sông băng, hay bào mòn do gió) dựa vào hình dáng của nó.

T. An (theo Nature)

Việt Báo
contentlength: 5039
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Hang Sơn Đoòng lên sóng trực tiếp trên truyền hình Mỹ
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Cậu bé 8 tuổi qua đời vài giờ sau khi được chẩn đoán bị cúm

Chỉ vài ngày trước sinh nhật lần thứ 9, bé Chucky bắt đầu đổ bệnh. Gia đình đưa đi khám thì được bác sĩ chẩn đoán bị cúm thông thường, không ngờ rằng căn bệnh đã cướp đi sinh mạng của em vài giờ sau đó.

VẤN ĐỀ KHOA HọC NÓNG NHẤT

Tranh cai ve mo Tao Thao

Tranh cãi về mộ Tào Tháo

Hơn 120 nhà khảo cổ học hàng đầu tại Trung Quốc hôm qua khẳng định ngôi mộ ở huyện An Dương, tỉnh Hà Nam, đúng là nơi yên nghỉ của..

Ngo Bao Chau gianh Huy chuong Fields

Ngô Bảo Châu giành Huy chương Fields

Giáo sư Ngô Bảo Châu đọc báo cáo toàn thể tại Đại hội Toán học Thế giới chiều qua sau khi tặng chữ ký tặng hơn 200 cuốn sách giới..

Tham hoa tran dau tai My

Thảm họa tràn dầu tại Mỹ

Gần 70% lượng dầu tràn trên vịnh Mexico đã được thu hồi hoặc phân hủy bởi các yếu tố tự nhiên.

Thien van hoc

Thiên văn học

Cảnh tượng núi lửa Iceland nhìn từ ngoài trái đất, cầu lửa sáng rực trên bầu trời nước Mỹ, Trạm Không gian quốc tế bay qua cực..

Chuyen bay dau tien dua nguoi vao vu tru

Chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ

Một nhà điều tra người Nga mới đây tuyên bố rằng hành động vội vàng của Yuri Gagarin trong một chuyến bay huấn luyện có thể là..