Chiếc máy lọc khuấy lắng đường kính lớn và một nhà khoa học phiêu lưu

14:42 17/03/2003
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

- Chỉ có những thông số kỹ thuật tối thiểu và mô hình để tham quan, Tiến sĩ Hoàng Văn Gợt, thuộc Viện nghiên cứu cơ khí, Bộ Công nghiệp, đã dựa vào những nền tảng ít ỏi đó và dựa vào lòng đam mê nghề nghiệp để chế tạo thử nghiệm một chiếc máy lọc khuấy Lauter đầu tiên ở Việt Nam. Và ông đã thành công.

Chiec may loc khuay lang duong kinh lon va mot nha khoa hoc phieu luu
Mô hình chiếc máy lọc khuấy trên bản vẽ.

Công trình nghiên cứu của TS Gợt đã được trao Giải thưởng sáng tạo KH-CN Việt Nam (VIFOTEC) 2002, ĩnh vực tự động hoá.

Khám phá chiếc ""hộp đen""

Trước đòi hỏi của thị trường, các công ty bia đều cố gắng tận dụng tối đa công nghệ tiên tiến nhằm cho ra đời những sản phẩm có chất lượng tốt nhất. Công nghệ thường được họ lựa chọn là các dây chuyền sản xuất bia nhập từ Đức, quê hương của nền công nghệ bia thế giới. Tuy nhiên, sự phụ thuộc về công nghệ nước ngoài đã gây khó khăn không nhỏ cho các nhà máy sản xuất bia trong nước. Các hãng nước ngoài đều khống chế về công nghệ và độc quyền về phân phối linh kiện, máy móc của dây chuyền.

Năm 1999, TS. Hoàng Văn Gợt, một nhà khoa học vẫn được gọi đùa là ""ông TS có máu phiêu lưu"", đã quyết định bắt tay vào nghiên cứu và tìm hiểu về dây chuyền sản xuất bia của Đức. Ông đã chọn bộ phận khó nhất của dây chuyền và cũng là bộ phận mà hãng nước ngoài thường giữ kín công nghệ nhất, để nghiên cứu và chế tạo thử. Đó là chiếc máy lọc khuấy Lauter trong dây chuyền.

TS Gợt kể lại: ""Ý tưởng của chúng tôi cũng xuất phát từ thực tế của Việt Nam. Cho đến cuối những năm 1990, ngành bia của mình bắt đầu phát triển mạnh. Việt Nam được coi là một trong những nước có ngành bia chất lượng khá cao. Mà máy lọc khuấy Lauter này đóng vai trò rất quan trọng trong cả dây chuyền. Thực chất, nguyên mẫu máy là của hãng Steinecker, CHLB Đức. Tuy nhiên, rất khó cho các hãng bia Việt Nam khi sử dụng các thiết bị này. Bởi vì thiết bị của hãng khá chuyên dụng và phải nói là độc quyền trong việc thay thế hay sửa chữa trang thiết bị. Chúng tôi dựa vào nguyên lý hoạt động của nó để chế tạo ra một máy lọc khuấy cho riêng mình bằng cách xem xét và chế tạo thử theo nguyên mẫu của nước ngoài. Trước hết, chúng tôi tôn trọng các nguyên lý nền tảng của khoa học cơ khí chính xác. Cái khó nhất của chúng tôi, đó là phải chế tạo mọi nguyên vật liệu ở trong nước. Với nền cơ khí chính xác của Việt Nam phải nói thật là đang ở thời kỳ đầy khó khăn, đây là một trong những rào cản khá lớn. Bên cạnh đó, mình không thể mua được công nghệ của các hãng nước ngoài. Thứ nhất vì nó rất đắt tiền. Thứ hai, đó là vì chúng tôi đã xác định là phải biến cái của họ thành công nghệ của mình"".

Làm đi làm lại, thất bại không biết bao nhiêu lần. Cuối cùng, vào những tháng cuối năm 99, ông đã thành công lần đầu tiên với chiếc máy lọc khuấy Lauter có đường kính 2.200 mm. Đây có thể coi là bước khởi đầu vô cùng quan trọng cho cả TS. Hoàng Văn Gợt và đối tác của ông lúc bấy giờ là công ty Bia Việt Hà. Thành công bước đầu này đã tiếp sức cho ông và tạo niềm tin cho tất cả mọi người đang ""phiêu lưu"" cùng ông.

TS. Hoàng Văn Gợt nói: ""Lúc đó máy chỉ có đường kính là 2.200mm, dung tích là m3. Tại sao lại làm máy bé như thế? Đó là vì lúc đó chúng tôi không dám khẳng định mình có thể làm được máy lớn hơn"".

""Xây cao ốc trên nền móng của một căn nhà tranh...""

Chiec may loc khuay lang duong kinh lon va mot nha khoa hoc phieu luu
TS. Hoàng Văn Gợt (người ngoài cùng, bên trái) và các đồng nghiệp.

TS Gợt quyết định nghiên cứu và chế tạo thử chiếc máy lọc khuấy mới có đường kính thực sự lớn hơn, 3.600 mm. Đây quả là điều không hề đơn giản. Chiếc máy lọc khuấy đường kính lớn này được chế tạo bởi một nền tảng cơ khí chính xác thật tiên tiến và phức tạp. Đây là thiết bị lọc Lauter thu hèm bia (loại dung dịch thu được sau khi lọc) cho chất lượng cao. Nó hoạt động theo nguyên lý lắng với chu trình bán tự động lần đầu tiên được nghiên cứu thiết kế và chế tạo tại Việt Nam. Chiếc máy lọc khuấy Lauter đường kính 3.600 mm này cho phép nâng công suất của dây chuyền sản xuất bia lên từ 10 triệu lít/năm đến 40 triệu lít/năm.

Về cơ bản, tất cả các thông số kỹ thuật của chiếc máy lọc khuấy Lauter này đều theo nguyên lý của hãng Steinecker, CHLB Đức. Chiếc máy này sẽ khắc phục được các nhược điểm của hệ máy lọc khung bản cũ. Hệ máy lọc khung bản kiểu cũ thường có kích thước rất cồng kềnh, tiếng ồn lớn, thường xuyên phải thay vải lọc nhập ngoại. Nó luôn cần phải có một thiết bị riêng tạo áp lực và công suất thì rất thấp.

TS. Hoàng Văn Gợt đã sử dụng giải pháp gia công các bề mặt thùng lọc kích cỡ Ø3600 * 1750 và Ø3800 * 1750, đạt độ bóng 1,25 bằng các thiết bị và đồ gá (thiết bị cơ khí) tự chế tạo ngay ở trong nước.

TS. Gợt nói: ""Khi quyết định mở rộng đường kính của máy lọc từ 2.200 lên đến 3.600 mm, chúng tôi cũng gặp khá nhiều khó khăn. Đó là chiếc máy lọc khuấy với đường kính 3.600 mm đã vượt quá khả năng cơ khí thông thường của Việt Nam. Giống như là khi chúng ta chỉ quen xây nhà một tầng. Bây giờ phải đi xây một toà cao ốc 10 đến 20 tầng, sẽ khó khăn đến mức nào. Cứ như là đi xây cao ốc trên nền móng của một ngôi nhà tranh. Một ví dụ cụ thể hơn: chiếc máy lọc khuấy 3.600mm có một bộ phận rất phức tạp, đó là chiếc đĩa lọc. Trên đĩa lọc này có 17.000 rãnh với kích thước chỉ là 0,5 ± 0,05 * 70 mm. Tất cả 17.000 rãnh như vậy phải xếp đều tăm tắp trên một chiếc đĩa lọc. Tất nhiên là còn nhiều bộ phận khác trên cả một dây chuyền, thế nhưng chúng tôi coi chiếc máy lọc Lauter và cụ thể hơn là chiếc đĩa lọc này có vai trò quan trọng bậc nhất.

Tất cả các bộ phận truyền chuyển động bên trong máy lọc khuấy lauter có tới 5 mô tơ kết hợp chuyển động đồng thời. Đối với dây chuyền của chính hãng, các mô tơ này được thiết kế rất đặc biệt. Khi chẳng may có trục trặc xảy ra với một trong số 5 mô tơ đó, chỉ có chính hãng mới có thể thay thế hoặc sửa chữa. Tất nhiên là với một cái giá cắt cổ. Chiếc máy của chúng tôi đã đi theo con đường khác. Chúng tôi tiêu chuẩn hoá quốc tế tất cả 5 mô tơ này. Có nghĩa là làm sao để tính mở của hệ thống đạt tới mức cao: khi có sự cố với bất kỳ mô tơ nào, người sử dụng hoàn toàn có thể thay thế chúng bằng bất kỳ loại mô tơ nào tương đương, chứ không nhất thiết phải là chính hãng"".

Sau nhiều tháng miệt mài nghiên cứu và chế tạo, đến tháng 5/2002, 2 chiếc máy lọc khuấy Lauter đường kính 3.600 mm đã lần đầu tiên được đưa vào sản xuất tại nhà máy Bia Thanh Hoá. Với công suất 3 giờ/mẻ, đúng như công suất thiết kế, dây chuyền đã chạy rất ổn định cả về cơ khí, tự động và công nghệ. Các chỉ tiêu kỹ thuật về cơ khí, điện điều khiển như: độ tin cậy, tính ổn định, độ chính xác, độ êm nhẹ dẫn động, tuổi bền... đều đạt tiêu chuẩn quốc tế. Các chỉ tiêu về công nghệ, chất lượng và hiệu suất lọc đều tương đương máy nhập ngoại hiện đại.

Khi nhà khoa học đối mặt với thương trường

Chiec may loc khuay lang duong kinh lon va mot nha khoa hoc phieu luu
Một góc phân xưởng của Viện Nghiên cứu cơ khí, Bộ Công nghiệp.

""Những giai đoạn đầu là giai đoạn chúng tôi lao tâm khổ tứ nhất"", TS. Gợt kể lại. ""Đó là giai đoạn đầu tư về công nghệ, các năm trước 1998, cho chiếc máy lọc thứ nhất, và trước 2000, cho chiếc máy lọc đường kính lớn thứ hai. Tuy nhiên, giai đoạn đầu tư công nghệ vẫn chưa vất vả bằng giai đoạn đi tìm đối tác đầu ra. Đây mới là giai đoạn khó, khổ ải nhất cho các nhà khoa học. Bởi vì, nhiều nhà sản xuất vẫn còn nặng tâm lý sính ngoại. Chính vì thế, ""đứa con đẻ"" của chúng tôi rất khó khăn để tìm được người nuôi dưỡng. Chúng tôi từ những người đơn thuần làm khoa học, bây giờ lại phải đối mặt với thực tế khắc nghiệt của thương trường"".

TS. Gợt nói: ""Hầu hết các nhà khoa học đều chuyên tâm với các công trình của mình, chứ ít ai có thời giờ và đầu óc đâu để còn phải tìm đầu ra cho các sản phẩm của họ. Chính vì thế đây cũng là cái khó của không riêng gì chúng tôi, mà là tất cả các nhà khoa học. Rất may cho chúng tôi là công trình này được ủng hộ rất nhiều. Từ các lãnh đạo Viện, Bộ và các nhà sản xuất. Hiện nay, nếu tính giá trị tuyệt đối, giá thành của chiếc máy này so với chiếc máy tương đương nhập của nước ngoại rẻ hơn 3 lần. Bên cạnh đó, chiếc máy này còn giúp tăng năng suất sản phẩm. Chúng tôi tính toán sơ bộ chiếc máy này đã mang lại lợi ích khoảng 5 tỷ đồng"".

TS. Gợt tâm sự: ""Ngay khi tiến hành nghiên cứu, chế tạo, tôi đã bàn với các đồng chí lãnh đạo Viện rằng tôi sẽ đóng góp công trình này cho nhà nước. Chúng tôi chỉ mong nó được phổ biến và áp dụng rộng rãi cho ngành bia Việt Nam. Bởi vì giá thành của nó rất thấp so với nước ngoài, mà công dụng thì ngang nhau. Hiện nay, chính phủ đang có chương trình nội địa hoá các dây chuyền công nghệ mà trước đây vẫn phải nhập. Việc này sẽ giúp các nhà khoa học và các nhà sản xuất tiến lại gần nhau hơn. Mô hình ba nhà: nhà nước + nhà khoa học + nhà sản xuất cần được nhân rộng. Tôi chắc chắn rằng nó sẽ phát huy được sức mạnh. Đặc biệt khi chúng ta đang chuẩn bị với công cuộc hội nhập. Nhà nước sẽ nắm vai trò chủ đạo, định hướng chung. Nhà sản xuất sẽ có được thành quả khoa học kỹ thuật để ứng dụng vào thực tiễn, nhà khoa học thì được đảm bảo về mặt kinh tế, cuộc sống để chuyên tâm với các công trình của mình"".

TS. Hoàng Văn Gợt cho thấy ông đã đúng khi dám làm, dám đột phá vào một lĩnh vực mới mẻ của cơ khí chính xác. Một lần nữa, công trình của ông đã khẳng định được thành công bằng giải nhất trong lĩnh vực tự động hoá, Giải thưởng sáng tạo KH-CN Việt Nam (VIFOTEC) năm 2002.

  • Mạnh Trường

Việt Báo
contentlength: 15492
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Bó tay với chú mèo giả chết vì.... Sợ tắm
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Cậu bé 8 tuổi qua đời vài giờ sau khi được chẩn đoán bị cúm

Chỉ vài ngày trước sinh nhật lần thứ 9, bé Chucky bắt đầu đổ bệnh. Gia đình đưa đi khám thì được bác sĩ chẩn đoán bị cúm thông thường, không ngờ rằng căn bệnh đã cướp đi sinh mạng của em vài giờ sau đó.

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ KHOA HọC NÓNG NHẤT

Tranh cai ve mo Tao Thao

Tranh cãi về mộ Tào Tháo

Hơn 120 nhà khảo cổ học hàng đầu tại Trung Quốc hôm qua khẳng định ngôi mộ ở huyện An Dương, tỉnh Hà Nam, đúng là nơi yên nghỉ của..

Ngo Bao Chau gianh Huy chuong Fields

Ngô Bảo Châu giành Huy chương Fields

Giáo sư Ngô Bảo Châu đọc báo cáo toàn thể tại Đại hội Toán học Thế giới chiều qua sau khi tặng chữ ký tặng hơn 200 cuốn sách giới..

Tham hoa tran dau tai My

Thảm họa tràn dầu tại Mỹ

Gần 70% lượng dầu tràn trên vịnh Mexico đã được thu hồi hoặc phân hủy bởi các yếu tố tự nhiên.

Thien van hoc

Thiên văn học

Cảnh tượng núi lửa Iceland nhìn từ ngoài trái đất, cầu lửa sáng rực trên bầu trời nước Mỹ, Trạm Không gian quốc tế bay qua cực..

Chuyen bay dau tien dua nguoi vao vu tru

Chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ

Một nhà điều tra người Nga mới đây tuyên bố rằng hành động vội vàng của Yuri Gagarin trong một chuyến bay huấn luyện có thể là..