Bảo vệ nữa chăng, đại bàng trắng và gấu xám?

15:30 03/07/2004
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Cách đây hơn 30 năm, đại bàng trắng - biểu tượng quốc gia về sức mạnh và tự do của nước Mỹ - đã gần như biến mất khỏi bầu trời. Vào thời điểm đó, các nhà sinh học tin rằng còn chưa tới 500 cặp trong độ tuổi sinh sản đang sống tại 48 bang. Ngày nay, điều này đã thay đổi.

Từ đại bàng trắng...

Bao ve nua chang dai bang trang va gau xam
Đại bàng trắng.

Sự bảo vệ của liên bang và lệnh cấm sử dụng thuốc trừ sâu DDT đã góp phần làm tăng số lượng đại bàng trắng lên hơn 7.600 cặp. Hiện chính phủ Mỹ đang lên kế hoạch loại chúng khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng tại Mỹ, có lẽ là trong năm tới.

Gấu xám Bắc Mỹ, được coi là bị đe doạ kể từ năm 1975, cũng chịu số phận tương tự. Luật các loài có nguy cơ tuyệt chủng của Mỹ (ESA) được coi là luật bảo tồn thiên nhiên hiệu quả và mạnh nhất trên Trái đất. Hiện có 1.843 loài được bảo vệ theo luật này.

Theo Luật ESA, động - thực vật có nguy cơ tuyệt chủng được gọi là ""bị nguy hiểm"" hoặc ""bị đe doạ"". ""Bị nguy hiểm"" nghĩa là một loài có nguy cơ tuyệt chủng toàn bộ hoặc một phần lớn. ""Bị đe doạ"" có nghĩa một loài có thể lâm nguy trong tương lai gần. Nhờ sự bảo vệ của liên bang, các loài đứng trên bờ vực tuyệt chủng có cơ hội phục hồi. Ngay khi phục hồi, loài đó bị loại khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng.

Nhà sinh học Tim Male thuộc Nhóm Bảo vệ Môi trường ở New York cho biết sự phục hồi của đại bàng trắng là một câu chuyện thành công. Đã đến lúc kỷ niệm điều đó bằng cách loại chúng khỏi danh sách bảo vệ. Ông nói: ""Còn nhiều loài cần sự bảo vệ của chúng ta"".

Tổ chức này đang kêu gọi chính phủ Mỹ đưa đại bàng trắng ra khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Đề nghị được đưa ra dưới thời ông Clinton còn là tổng thống năm 1999. Thường thì tiến trình trên phải mất một năm. Cindy Hoffman, người phát ngôn của Cục Động vật Hoang dã và Cá của Mỹ cho biết tiến trình chậm chạp là bởi đại bàng trắng phân bố rộng khắp trên toàn Bắc Mỹ. Bà nói: ""Chúng tôi phải chắc chắn rằng bất kỳ điều gì chúng tôi làm cho đại bàng trắng đều có ý nghĩa đối với chúng"". Cục Động vật Hoang dã và Cá hiện đang soạn thảo văn bản hướng dẫn quản lý loài chim săn mồi này theo Luật Bảo vệ Đại bàng trắng.

Luật bảo vệ đó được thông qua vào năm 1990, ngăn cấm giết hoặc bán đại bàng. Việc thăm dò ý kiến của công chúng (kéo dài 60 ngày) về văn bản hướng dẫn cũng như kế hoạch loại đại bàng trắng khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng sẽ được tổ chức trong tương lai gần. Ngay khi ý kiến của công chúng được thu thập và phân tích, quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra trong vòng một năm.

... Tới gấu xám

Khi Lewis và Clark thám hiểm miền Tây nước Mỹ vào đầu những năm 1800, có tới 100.000 con gấu xám lang thang khắp vùng đất hoang dã và rộng lớn này. Ngày nay, với hàng triệu người đang sinh sống trong khu vực, chỉ còn lại vài vùng nơi gấu xám có thể sống và phát triển. Các nhà khoa học tin rằng còn khoảng 1.000 cá thể gấu độc thân hiện cư trú tại một số vùng ít thực vật ở miền Tây nước Mỹ. Cộng đồng gấu xám lớn nhất, với chừng 550 con, tập trung trong hệ sinh thái Yellowstone rộng 36.000km2 tại bang Idaho, Montana và Wyoming.

Bao ve nua chang dai bang trang va gau xam
Gấu xám bắt cá.

Đề nghị chính thức loại cá thể gấu ở Yellowstone khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng sẽ được đưa ra vào năm 2005. Theo Chris Servheen, điều phối viên phục hồi gấu xám tại Cục Động vật Hoang dã và Cá, gấu xám sống ở bốn hệ sinh thái khác - Northern Continental Divide, Cabinet-Yaak, North Cascades, và Selkirk - sẽ vẫn được coi là bị đe doạ. Nguyên nhân là các cộng đồng gấu tại đó có số lượng nhỏ và nguy cơ cao. Trên thực tế, các cá thể gấu tại ba trong bốn hệ sinh thái trên chắc chắn sẽ được liệt vào danh sách có nguy cơ tuyệt chủng trong tương lai.

Nếu không còn được liên bang bảo vệ, công việc quản lý gấu ở Yellowstone sẽ được giao cho bang Idaho, Montana và Wyoming. Mỗi năm Mỹ 3,4 triệu USD từ ngân sách liên bang và bang sẽ được chi để giám sát và quản lý gấu. Nỗ lực cứu gấu ở Yellowstone đã diễn ra trong hơn 2 thập kỷ và chủ yếu tập trung vào việc làm cho công chúng chấp nhận chúng. Servheen nói: ""Về cơ bản cách mọi người sống, làm việc và giải trí trong khu vực này khác hơn so với cách đây hơn 20 năm. Tất cả những bước đi này đã góp phần làm số lượng gấu tăng nhanh với tốc độ 4% mỗi năm"". Môi trường sống của chúng cũng đang mở rộng.

Để tránh quyết định vội vàng...

Mặc dầu vậy, không phải tất cả mọi người đều ủng hộ loại gấu xám ra khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng. Nhiều nhóm môi trường phản đối đề nghị đó, bao gồm Liên minh Bảo tồn Yellowstone ở Bozeman, Montana. Tim Stevens cho biết bãi bỏ sự bảo vệ của liên bang là quá sớm bởi các nguồn thức ăn của gấu như hạt thông và cá hồi đang giảm mạnh. Nếu một cuộc khủng hoảng lương thực xảy ra, gấu xám có thể đi ra ngoài khu vực được bảo vệ để tìm kiếm thức ăn, làm tăng nguy cơ chạm trán với con người và tử vong.

Bao ve nua chang dai bang trang va gau xam
Mẹ con nhà gấu xám.

Stevens nói: ""Cho tới khi có sự đảm bảo rằng cả nguồn thức ăn và môi trường sống được bảo vệ đầy đủ, không nên loại gấu xám khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng"". Chuyên gia gấu xám Louisa Willcox thuộc Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên ở Montana cũng cho rằng kế hoạch của chính phủ Mỹ là quá vội vàng. Theo bà, để gấu tồn tại lâu dài, môi trường sống của chúng cần được bảo vệ. Loài động vật này cực kỳ nhạy cảm với sự phát triển và cần các khu vực lớn, bị cô lập, để hoạt động. Lãnh thổ của gấu đực ở vào khoảng 2.300km2 trong khi gấu cái cần khoảng 50% con số đó.

Chừng 30% gấu xám tại Yellowstone hiện sống ngoài vùng bảo vệ và vùng đất này đang bị đe doạ bởi sự mở rộng của nông nghiệp cũng như phát triển dầu khí. Nếu không bảo vệ nhu cầu môi trường hiện tại, tương lai của gấu xám cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi sự đa dạng di truyền. Nếu sự bảo vệ của liên bang bị dỡ bỏ, số gấu ở Yellowstone sẽ bị kẹt trên một hòn đảo, bị cô lập với đồng loại ở xa hơn về phía Bắc. Ngoài ra, các bang Idaho, Montana và Wyoming có thể cho phép săn gấu xám sau khi sự bảo vệ của liên bang bị bãi bỏ.

Servheen thuộc Cục Động vật Hoang dã và Cá cho biết sự phục hồi và loại một loài động vật khỏi danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng không có nghĩa là mọi người có thể làm mọi điều họ muốn chống lại gấu xám.

  • Minh Sơn (Theo National Geographic)
Việt Báo
contentlength: 11488
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Đàm Vĩnh Hưng khẳng định: Cả showbiz hợp lại cũng không ngăn cản được Sơn Tùng M-TP!
00:00 / --:--

TIN Khoa Học NỔI BẬT

Con ngoại tình vì vợ vô sinh, lá thư 30 năm trước của mẹ chồng khiến tất cả câm nín

Đêm đó tôi đã lang thang ở ngoài cả đêm. Tôi đi đến những nơi hai đứa từng hẹn hò khi đang yêu và nhớ về ngày xưa. Sau tất cả, sáng hôm sau trở về, tôi quyết định sẽ coi như mình không biết chuyện kia và giữ kín không để ai biết.

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ KHOA HọC NÓNG NHẤT

Tranh cai ve mo Tao Thao

Tranh cãi về mộ Tào Tháo

Hơn 120 nhà khảo cổ học hàng đầu tại Trung Quốc hôm qua khẳng định ngôi mộ ở huyện An Dương, tỉnh Hà Nam, đúng là nơi yên nghỉ của..

Ngo Bao Chau gianh Huy chuong Fields

Ngô Bảo Châu giành Huy chương Fields

Giáo sư Ngô Bảo Châu đọc báo cáo toàn thể tại Đại hội Toán học Thế giới chiều qua sau khi tặng chữ ký tặng hơn 200 cuốn sách giới..

Tham hoa tran dau tai My

Thảm họa tràn dầu tại Mỹ

Gần 70% lượng dầu tràn trên vịnh Mexico đã được thu hồi hoặc phân hủy bởi các yếu tố tự nhiên.

Thien van hoc

Thiên văn học

Cảnh tượng núi lửa Iceland nhìn từ ngoài trái đất, cầu lửa sáng rực trên bầu trời nước Mỹ, Trạm Không gian quốc tế bay qua cực..

Chuyen bay dau tien dua nguoi vao vu tru

Chuyến bay đầu tiên đưa người vào vũ trụ

Một nhà điều tra người Nga mới đây tuyên bố rằng hành động vội vàng của Yuri Gagarin trong một chuyến bay huấn luyện có thể là..