Trang phục cung đình Huế

06:28 13/10/2008
tp.jpg

Mỗi triều đại qua đi sẽ để lại những dấu ấn về văn hoá, lịch sử. Bản sắc văn hoá được thể hiện muôn màu muôn vẻ, trên nhiều lĩnh vực thật phong phú, đa dạng và trong đó có trang phục.

Trên khái niệm, nghệ thuật trang phục thể hiện sự khéo tay , tính thẩm mỹ, kiểu dáng, màu sắc, hoa văn trang trí. Trong cách ăn mặc truyền thống của dân tộc, mối quan hệ giữa vẻ đẹp hình thức và vẻ đẹp tinh thần luôn được đặt ra. Suốt mấy trăm năm tồn tại vương triều Nguyễn cùng với những đặc điểm của thiên nhiên, sông núi đã tạo nên những nét riêng trong cách ăn mặc của con người chốn kinh đô một thuở.

Tiếp thu và kế tục văn hoá Thăng Long, trang phục Huế xưa đánh dấu 1 giai đoạn phát triển của trang phục dân tộc, không những thế qua trang phục đã phần nào khẳng định được vai trò của một trung tâm văn hoá, kinh tế, chính trị của cả nước một thời. Hài hoà trong ăn mặc, sử dụng màu sắc là một trong những nét nổi bật của phong cách con người Huế dẫu ở cung đình hay ngoài dân gian.

Thời Nguyễn, triều đình ban hành những quy định rất chi tiết và chặt chẽ về trang phục cho từng hạng người trong xã hội. Dựa theo các tiêu chí chất liệu màu sắc, cách may, hoạ tiết trang trí thậm chí cả số lượng y phục. Một chiếc Long bào theo quy định phải được trang trí hình con dơi biểu tượng của sự may mắn hạnh phúc cùng với hình chữ thọ cách điệu ở phần tay và cổ áo. Cửu Long năm móng là đề tài trang trí chính. Trang phục của các bậc vua chúa nhà Nguyễn cũng có nhiều loại, trang phục thiết đại triều, trang phục thiết thường triều, trang phục nghi lễ và thường phục, mỗi loại trang phục lại có tên gọi riêng và được mặc trong các dịp rất cụ thể.

Đối với áo đại triều của Hoàng tử thì được gọi là mãng bào, lớp ngoài được may bằng đoạn bát ty

, lớp lót bằng một loại sa dệt dọc đặc biệt gọi là xuyến dọc, mãng bào được trang trí Cửu Long bốn móng, vì có bốn móng nên những con rồng này được gọi là mãng xà. Đối với trang phục của Hoàng Thái tử phải thể hiện được sự hoành tráng, uy nghi nhưng không thể hoành tráng uy nghi hơn trang phục của vị vua đương nhiệm.

Nếu áo Vua được trang trí hình rồng thể hiện uy quyền oai phong thì áo Hoàng hậu, Hoàng Thái hậu lại được trang trí hình con chim Phượng, một số con vật khác mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp cũng được dùng để làm đề tài trang trí, những đoá hoa được thêu mềm mại, sinh động như đang khoe sắc, đưa hương tôn vinh vẻ quý phái cho người phụ nữ có quyền hành nhất trong hậu cung nhà Nguyễn. Nét độc đáo và là đặc trưng căn bản của trang phục cung đình nhà Nguyễn xưa là hầu hết người ta dùng gam màu xám sắc để trang trí nhưng thể hiện được vẻ lộng lẫy, sang trọng trên từng bộ trang phục.

Từ lâu người ta đã lấy cái mặc để đánh giá về nhau người đẹp vì lụa, hay là chân đẹp vì hài, tai hay vì hoãn. Cũng chính vì vậy để có sự hài hoà đồng bộ trang phục phải bao gồm cả áo quần, giày dép, hia hài, đồ trang sức, túi đựng v ..v .. Hia ,hài của vua và các Hoàng tử cũng được làm và trang trí rất công phu, mỗi bộ trang phục sẽ đi kèm với đôi hia, hài hay giày, ủng rất cụ thể. Trong cung giày dép cũng được may theo cách thức riêng, có tên gọi riêng.

Từng vạt áo xưa là truyền thống của cha ông là thấp thoáng đâu đây những tâm hồn xưa cũ. Trang phục cung đình đã là 1 phần không thể thiếu khi nói đến mỹ thuật triều Nguyễn. Trong lịch sử ngành dệt may Việt Nam. Trang phục thời Nguyễn là một bước kế thừa và phát triển, có thể nói trang phục đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật của những người thợ dệt, thợ may, thợ thêu. Từng đường kim mũi chỉ là sự lao động miệt mài là sức sáng tạo tuyệt vời trong việc tạo ra những mô tuýp trang trí và thể hiện chúng một cách rất sống động. Sự hài hoà trong cả hoa văn trang trí lẫn màu sắc đã đưa đến cho trang phục cung đình Nguyễn vẻ quý phái thâm nghiêm hướng đến chiều sâu của cảm nhận thẩm mỹ. Đến thời Nguyễn nghề dệt may của nước ta cũng đã phát triển khá phồn thịnh có rất nhiều làng nghề dệt vải ở khắp các vùng miền trên cả nước

Những bộ trang phục là ấn tượng về một Huế xưa với một triều đại đã từng tồn tại, trang phục nhà Nguyễn không chỉ đơn thuần là những bộ quần áo quý báu, những cổ vật vô giá mà còn là những tác phẩm nghệ thuật , khẳng định mình bằng những vẻ đẹp dung hoà cả hai yếu tố hình thức và tinh thần. Trang phục là văn hoá và trong kho tàng văn hoá Việt Nam có những vạt áo xưa của xứ Huế một thời.

Phương Trà

contentlength: 6466
Chia sẻ

Video nổi bật

Khám phá vẻ bình yên của Đà Nẵng mùa đông
00:00 / --:--

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ KHáM PHá VIệT NAM NÓNG NHẤT