Làng cổ Đường Lâm sẽ được bảo tồn bền vững

10:20 26/03/2009
Rất nổi tiếng là mảnh đất "hai vua", Đường Lâm mang trong mình nhiều nét đặc sắc với những ngôi nhà cổ xây bằng đá ong cùng hàng chục di tích lịch sử văn hóa còn đậm nét trầm mặc.

 

Ngôi làng cổ này đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và gần đây nhất là đoàn chuyên gia đến từ ĐH Showa (Nhật Bản) với việc khảo sát về trang phục truyền thống, góp phần tạo nên bức tranh hoàn chỉnh về làng cổ Đường Lâm. Kết quả nghiên cứu của các chuyên gia được nêu tại hội thảo tổ chức ngày 19-3 một lần nữa khiến người dân Đường Lâm thêm tự hào và có ý thức hơn trong bảo tồn những giá trị của làng, nhất là trong việc làm du lịch. 

 

anh2.jpg

Một góc làng cổ Đường Lâm.

Về Đường Lâm, chắc chắn ai cũng phải ghé làng Mông Phụ, nơi còn lưu giữ được nhiều nhất những ngôi nhà cổ có niên đại tới 300 năm, những con đường lát gạch đỏ nghiêng nghiêng vẫn uốn lượn bên những bức tường đá ong vàng nâu thuần chất… Đi trên bất kỳ con ngõ nào của hệ thống đường hình xương cá của làng, bạn cũng sẽ không phải quay lưng lại hướng đình làng.

 

Ở quán nhỏ ven đình Mông Phụ mà khách thăm làng thường nghỉ chân, bà cụ hàng nước đã rất quen với những câu hỏi của du khách, vui vẻ nhận rằng có lẽ bà là người được chụp ảnh nhiều nhất ở Đường Lâm này. Trà xanh mời khách được bà bán hàng rót ra những chiếc bát mộc. Trên cái chõng tre có nhiều món quà quê quen thuộc như kẹo dồi, chè lam, bánh tẻ… bên cạnh những cuốn sách ảnh giới thiệu về Đường Lâm.

 

Ghé thăm nhà ông Hà Hữu Thế, một trong những ngôi nhà cổ nhất còn khá nguyên vẹn, mọi người sẽ được chủ nhà mời nhấm nháp đĩa lạc rang và giới thiệu về ngôi nhà mà ông đã được thừa hưởng từ cha, ông, từ cụ, kỵ của mình, rằng vì sao bên trong nếp nhà cổ này "đông ấm, hè mát", về việc ông đã cố gắng giữ lại từng cái cột, từng viên ngói ra sao… Theo ông Thế, mỗi tháng, để góp phần duy trì ngôi nhà làm dịch vụ du lịch, gia đình ông nhận được hỗ trợ duy nhất từ Ban quản lý di tích là 70 nghìn đồng. Ông Thế cứ xuýt xoa tiếc cái gian nhà phụ cạnh cổng vào ông đã trót sửa lại bằng vôi vữa, xi măng… từ rất sớm, khi người dân làng ông còn chưa nhận ra được hết cái quý của từng viên gạch đá ong, từng cái rui, mè cũ kỹ. Nếu có điều kiện, chắc chắn ông sẽ sửa lại theo kiểu xưa cho đồng bộ với gian chính, đang là một trong những nếp nhà cổ đẹp nhất làng Mông Phụ.

 

Nói đến chuyện tu sửa, nhiều người Đường Lâm và khách du lịch vẫn còn đau lòng, xót ruột mỗi khi đi qua những cánh cổng bề thế, vài công trình được tôn tạo vội vàng, những ngôi nhà 2-3 tầng khang trang mà chẳng ăn nhập gì với không gian một làng Việt cổ. Thật khó trách người dân, bởi những ngôi nhà cứ ngày một cũ đi và tàn tạ trong khi từng thế hệ vẫn lớn lên, cuộc mưu sinh thì không thể dừng lại. Không chỉ với nhà cổ, mà với trang phục truyền thống, những nhà nghiên cứu đến từ Nhật Bản cũng chung mối lo ngại. Kết quả nghiên cứu của đoàn chuyên gia cho thấy, trong nhiều gia đình tại làng cổ Đường Lâm còn lưu giữ được các trang phục cổ xa xưa, do người dân tự làm mang nét đặc trưng của trang phục người Việt như áo cánh, áo tứ thân, áo bông, quần què, khăn, yếm, được lựa chọn cho phù hợp với hoàn cảnh, công việc. Tuy nhiên, phần lớn những trang phục này chỉ được những cụ cao tuổi lưu giữ và theo phong tục, chúng sẽ được đốt khi họ về với tổ tiên. Thêm nữa, người già cũng không còn nhớ nhiều về những bộ trang phục truyền thống và người biết nhuộm quần áo thành màu đen và nâu bằng bùn ao và củ nâu cũng không còn. Bởi thế, GS Tanii Yoshiko, trưởng nhóm nghiên cứu về trang phục đã kêu gọi: "Cùng với giá trị vật thể như nhà cổ, đường làng, văn bia, đình làng... trang phục truyền thống sẽ tạo nên bức tranh hoàn chỉnh về Làng cổ Đường Lâm. Vì vậy chúng ta phải nhanh chóng ghi chép lại trước khi quá muộn". Bà mong muốn mỗi ngôi nhà ở đây sẽ là một bảo tàng thu nhỏ để các nhà nghiên cứu, khách du lịch có được cái nhìn đầy đủ hơn về giá trị văn hóa của nơi này. Ông Phạm Hùng Sơn, Trưởng ban quản lý di tích Làng cổ Đường Lâm cho biết, trong tháng 3, dự án "Quy hoạch, bảo tồn và phát huy giá trị Làng cổ ở Đường Lâm" sẽ được phê duyệt và Nhật bản cũng sẽ tiếp tục giúp đỡ việc nghiên cứu, bảo tồn Làng cổ Đường Lâm trong 6 năm nữa.

 

Đường Lâm đã và sẽ được quan tâm để bảo vệ vốn cổ, nhưng theo GS Yoshiko, quan trọng nhất vẫn là ý thức người dân. Rất may là, bản thân người dân làng cổ cũng đã biết đưa những giá trị truyền thống vào bài toán tương lai của họ. Ông Hà Hữu Thế cho biết: "Trước đây không lâu, nếu có tiền tôi sẵn sàng phá ngôi nhà cổ này đi để xây mới vì nhu cầu ăn ở của gia đình. Nhưng đó là chuyện của 3 năm về trước, chứ bây giờ có cho bao nhiều tiền tôi cũng giữ lại căn nhà bởi tôi cũng như dân làng đã nhận thức được giá trị văn hóa vô giá và tiềm năng du lịch của nó". 

 

Cùng với ý thức làm du lịch bền vững của người dân đang ngày một sâu sắc, với sự quan tâm của các nhà khoa học và cơ quan quản lý, vốn quý tích tụ từ bao đời ẩn sau những lớp đá trầm tích sẽ còn mãi với thời gian.

Việt Báo (Theo Báo Hà Nội Mới) 

contentlength: 9323
Chia sẻ

TIN Khám Phá Việt Nam NỔI BẬT

Bất động sản 2015: Đón dòng vốn ngoại

Năm 2014 chứng kiến sự hồi phục của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đổ vào thị trường bất động sản (BĐS). Dự báo năm 2015 sẽ là thời điểm các khoản đầu tư này tích cực giải ngân.

Bài viết khác

Xem tiếp >>

VẤN ĐỀ KHáM PHá VIệT NAM NÓNG NHẤT