“Bài toán” môi trường ở làng nghề xương sừng

07:44 27/06/2007
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Bai toan moi truong o lang nghe xuong sung
Đống xương sừng bốc mùi ô nhiễm làm nguyên liệu của làng nghề.

Phát triền ngành nghề, nâng cao đời sống cho người dân là chủ trương đúng đắn của chính quyền xã Hoà Bình (Thường Tín, Hà Tây). Thế nhưng mặt trái của làng nghề truyền thống chế biến xương sừng, da trâu bò xã Hoà Bình lại không tránh khỏi tình trạng ô nhiễm môi trường vì chất thải quá lớn. Đây không những là vấn đề băn khoăn, lo lắng của người dân mà còn đặt ra cho cấp uỷ chính quyền xã phải tìm lời giải cho “bài toán” môi trường làng nghề.

Xã Hoà Bình có diện tích 257ha, dân số 6.300 người với 1.300 hộ. Toàn xã có tới 80% số hộ làm nghề chế biến xương sừng,da trâu bò và thu gom phế liệu. Trung bình ước tính mỗi ngày có khoảng 300 kg xương sừng, 2000kg da, 100kg lông trâu bò được đưa vào sử dụng chế biến và mỗi tháng có khoảng 20 – 30 nghìn tấn xương, sừng, da trâu bò từ khắp nơi đổ về. Sản phẩm chính của làng nghề chế biến xương sừng là lược, các đồ vật, con vật bằng sừng, đồ mỹ nghệ... phần lớn được xuất khẩu sang nước ngoài. Năm 2006, tổng giá trị thu nhập từ TTCN của xã đạt trên 20 tỷ đồng, thì phần lớn là thu nhập từ nghề chế biến xương sừng, da trâu bò. Đây thực sự là nghề mang lại hiệu quả kinh tế, giúp người dân có đời sống khấm khá hơn.

Hiệu quả kinh tế đã thấy rõ, nhưng xét từ góc độ môi trường thì làng nghề chế biến xương sừng, da trâu bò đã và đang gây ảnh hưởng xấu đối với đời sống của người dân. Chúng tôi có dịp đến Hoà Bình vào những ngày đầu năm được tận mắt chứng kiến mương máng, cống rãnh, ao hồ... đâu cũng thấy một mầu nước đen kịt, bốc mùi hôi khó chịu. Ngay đầu làng là một vùng ngập nước xú uế, rác thải và bụi. Nước ao đen, bùn sủi lên với những đống xương ngâm vây quanh là ruồi muỗi... Hầu hết bào các ao trong làng chết vì nước quá bẩn, mà nguyên nhân gây ô nhiễm chính là các chất hữu cơ bị phân huỷ từ việc ngâm xương, ngâm sừng và nước tẩy rửa a xít, ô xi già từ các gia đình làm nghề.

Cùng với nguồn nước, rác thải cũng là vấn đề gây ô nhiễm, đâu cũng thấy rác, rác ở ao, ngõ xóm, cống rãnh bờ mương. Đấy là chưa kể một lượng bụi khá lớn bay ra từ các điểm sản xuất trong làng bên cạnh những người thợ mài, dũa, chà sừng luôn có chiếc quạt thổi bụi. Dĩ nhiên toàn bộ lượng bụi thải ra đường, bụi phủ trắng trên các mái nhà, lối đi, bể nước ăn... Có thể nói mức ô nhiễm môi trường ở đây đã đến mức báo động, sức khoẻ của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Ông Thành, một người dân làm nghề lâu năm cho biết: “Trước đây người dân làng Hoà Bình chỉ sản xuất các loại lược chải đầu từ sừng trâu. Đến thập kỷ 90, đời sống của người dân ngày càng khấm khá lên, các sản phẩm mỹ nghệ phát triển như các con giống bằng sừng, các vật dụng như thìa, đĩa, môi, đũa... cũng từ xương sừng trâu mà ra. Để có đủ nguyên vật liệu đáp ứng nhu cầu sản xuất của nhiều hộ gia đình, một số người dân địa phương đi thu mua xương sừng, da trâu bò ở các tỉnh như Lào Cai, TP.HCM... mỗi lần hàng về thường mấy xe ô tô tải, họ bán buôn cho các gia đình làm nghề. Sau khi các chủ hộ mua xương sừng trâu bò tươi để lọc lấy xương ống chất thành đống để sản xuất còn các đầu xương sụn để làm thức ăn gia súc bằng cách hấp, sấy. Tất cả các xương sụn không dùng được họ cho vào lò sấy. Mùi hôi nồng nặc toả đi khắp cả làng, còn xương trâu bò tươi được tẩy bằng cách ngâm ô xi già để sừng trâu trắng hơn, nước thải theo đường cống lộ thiên chảy ra ao làng. Khi xong giai đoạn tẩy rửa họ cưa thành đoạn, ép bằng máy thì bụi bay tứ tung và gây mùi tanh hôi khó chịu.

Thêm vào đó, những năm gần đây, hàng chục hộ ở trong làng còn mua trai ở Phú Xuyên về cắt thành mảnh, chỗ thừa thẹo đóng thành tải vứt ra ao làng mùi trai và mùi xương sừng đều khó chịu và độc hại. Những năm gần đây, việc tuyên truyền về tác hại của ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến đời sống, sức khoẻ nên người dân làm nghề đã ý thức được và có những biện pháp hạn chế ô nhiễm như rắc vôi bột khử mùi, lọc nước, lắp đặt hệ thống thổi bụi, khơi thông cống rãnh, vệ sinh môi trường... nên giảm được phần nào ô nhiễm, nhưng đây mới chỉ là biện pháp trước mắt. Còn về lâu dài phải có biện pháp xử lý nguồn nước thải, bụi thì chính quyền địa phương còn “lúng túng”.

Đem vấn đề này, chúng tôi gặp ông Vũ Văn Đang – Phó chủ tịch UBND xã cho biết: “ UBND xã chúng tôi đã nghĩ tới dự án quy hoạch các hộ dân làm nghề chế biến xương, sừng, da trâu bò tập trung vào một khu vực xa khu dân cư để tránh gây ô nhiễm. Quy hoạch đã được trình lên cấp trên cho phép xây dựng điểm công nghiệp làng nghề với diện tích 3ha nằm ở phía nam xã”. Được biết, UBND xã còn lập kế hoạch trình lên Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Xây dựng Hà Tây xin lập dự án xử lý nước thải của làng nghề chế biến xương sừng, da trâu bò. Mức đầu tư là 1,6 tỷ đồng theo vốn đối ứng 30% của nhân dân và 70% của Nhà nước. Theo đó, sẽ có các hạng mục công trình như: Kênh dẫn nước thải, nhà máy xử lý nước, ao sinh học, hệ thống hút bụi sừng và xử lý làm phân bón ruộng.

Xã Hoà Bình đang cần một quy hoạch tổng thể hoàn chỉnh cho công tác cải tạo môi trường. Ngoài sự nỗ lực của chính quyền địa phương thì rất cần sự quan tâm của các ngành chức năng tỉnh Hà Tây và ý thức của người dân. Rời nơi ô nhiễm trong mùi khó chịu chúng tôi hy vọng tương lai không xa, nhân dân xã Hoà Bình sẽ được sống trong một môi trường trong sạch, không có dịch bệnh tiềm ẩn đe doạ cuộc sống.

Bài, ảnh: Nguyễn Hiếu

Việt Báo
contentlength: 8318
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Người phụ nữ mang món chuối nếp nướng ra thế giới
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ KHáM PHá VIệT NAM NÓNG NHẤT