Xóa độc quyền sách giáo khoa: Lúng túng hay bế tắc?

14:05 28/10/2006
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Xoa doc quyen sach giao khoa Lung tung hay be tac
Chọn mua sách giáo khoa tại Nhà sách Nguyễn Văn Cừ Ảnh: Sài Gòn Giải Phóng

Khi dư luận xã hội đã lên đến đỉnh điểm trong việc xóa độc quyền xuất bản sách giáo khoa của Nhà xuất bản Giáo dục (NXBGD) thì vấn đề cần bàn hiện nay là: xóa như thế nào?

Thế nhưng, chuyện “xóa” xem ra cũng không hề đơn giản. Cơ chế xóa thế nào để không gặp tình trạng “tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa”, và học sinh vẫn không được hưởng gì từ việc xóa độc quyền!

Lúng túng này đã thể hiện qua Tờ trình số 191/KHTC, ngày 11-10-2006 của Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ GD&ĐT báo cáo về “Phương án - quy trình in và phát hành SGK”. Phương án này thực chất chỉ là “thay màu áo… độc quyền” và lợi nhuận sẽ vẫn chảy về NXBGD!

Chuyện đã rõ: Bao nhiêu lâu nay, không phải lãnh đạo Bộ GD&ĐT không biết rằng việc giao cho NXB Giáo dục độc quyền sách giáo khoa là… không nên! Song, vướng mắc lớn nhất mà Bộ GD&ĐT không thể cởi chiếc áo độc quyền cho NXBGD, bởi chính cung cách làm GD của Bộ là thiếu khoa học.

Từ năm 2001 đến năm 2005, chúng ta thay sách giáo khoa theo lối cuốn chiếu, Bộ GD&ĐT không có bộ chương trình chuẩn. Tức là, thay sách đến đâu thì soạn chương trình cuốn chiếu tới đó! Và đến nay, Bộ GD&ĐT mới vừa công bố chính thức chương trình chuẩn của bậc học phổ thông, khi việc thay SGK đang đi vào giai đoạn cuối!?

Hậu quả của việc làm quy trình ngược này quả là không nhỏ!

Và cũng chính vì không có chương trình chuẩn, thì không thể nào giao cho NXB, hay nhóm tác giả nào khác soạn SGK!?

Xóa độc quyền: Nội dung gì quan trọng nhất?

Hiện nay, việc xuất bản SGK gồm bốn công đoạn: biên soạn, biên tập, in và phát hành.

Dư luận xã hội đang rất kêu về nội dung, chương trình sách giáo khoa còn nhiều chỗ… “lôm côm”! Song, theo ông Ngô Trần Ái, Tổng Giám đốc NXBGD giải trình thì: “Phần liên quan đến nội dung SGK hoàn toàn không phải là phần việc của NXBGD. Từ khâu chọn tác giả đến chương trình, nội dung biên soạn, kể cả Hội đồng Thẩm định ra sao đều là công việc do Bộ GD&ĐT trực tiếp điều hành và thẩm định. NXBGD chỉ đảm nhiệm việc biên tập, chủ yếu về mặt kỹ thuật”.

Ngày 24/10, bên lề hành lang Quốc hội, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã trả lời báo chí: “Theo tôi, nội dung chương trình sách giáo khoa thì Bộ GD-ĐT vẫn phải đảm nhiệm”.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, nhiều giáo chức đề nghị: Nếu Bộ vẫn tiếp tục cách chọn tác giả và biên soạn như hiện nay thì, chất lượng SGK sẽ vẫn yếu kém như cũ! Nên chăng, hiện nay đã có bộ chương trình chuẩn, Bộ cho “đấu thầu” công việc biên soạn SGK, nhóm tác giả nào biên soạn nội dung được Hội đồng thẩm định kết luận là tốt nhất thì được chọn làm SGK chính thống cho cả nước. (Vì hiện nay, Luật Giáo dục vẫn quy định, với một chương trình chỉ có một bộ SGK).

Đó là chúng ta bàn cãi về mặt lý thuyết và nói là nói cho tương lai! Còn hiện nay, đáng buồn ở chỗ, mọi chuyện đã quá trễ tràng! Chúng ta đã thay sách đến lớp 10. Nếu chê bộ sách đang dùng là dở và cho đấu thầu biên soạn lại, thì sẽ rơi vào thảm cảnh: bộ trưởng mới - tiếp tục đợt thay sách mới!

Mà, muốn viết lại bộ SGK mới theo quy trình mới, cũng phải rà soát lại chương trình chuẩn vừa mới ban hành xem đã thật sự… tốt chưa! Nếu thế, lại một món tiền khổng lồ đi vay nợ nước ngoài phải đổ vào việc sửa sai… từ đầu, hiệu quả thì chưa biết sẽ ra sao. Xem ra, xử lý việc này không hề dễ dàng chút nào!!

Thay màu áo... độc quyền!?

Phần việc lớn nhất của NXBGD trong việc độc quyền xuất bản SGK là: biên tập kỹ thuật, in và phát hành! Những công việc được dư luận xem là mang lại món lợi khổng lồ cho NXBGD.

Cứ theo giải trình của Tổng Giám đốc Ngô Trần Ái thì: Ở công đoạn in, nhiều năm nay NXBGD đã tiến hành cho “đấu thầu” và hiện nay, 80 nhà in trong cả nước đang in SGK. Còn phát hành SGK được giao cho 64 công ty sách và thiết bị trường học tại 64 tỉnh thành đảm nhiệm.

Trong khi đó, tại Tờ trình số 191/KHTC của Vụ Kế hoạch-Tài chính (Bộ GD&ĐT) báo cáo về “Phương án - Quy trình in và phát hành SGK”, dự kiến thực hiện từ năm học 2007-2008, việc “sửa sai” được tiến hành như sau: Về công đoạn in: chủ trương cho đấu thầu, và NXBGD phụ trách việc đấu thầu cũng như kiểm tra giám sát. Chủ trương này khác gì với việc NXBGD đã cho đấu thầu mấy năm nay!

Về giá SGK, cũng lại NXBGD xây dựng dự toán giá thành cho từng đầu SGK! Về phát hành, có 2 phương án: cho các địa phương và doanh nghiệp đấu thầu phát hành, hoặc NXBGD thương thảo cung cấp SGK cho các địa phương và đảm bảo giá cung cấp cho HS không cao hơn giá bìa.

Xem ra, kiểu làm này giúp NXBGD càng có nhiều lợi nhuận hơn. Vì, hiện nay NXBGD buộc phải chi 25% phí phát hành tính trên giá bìa. Nay cho đấu thầu, nếu phí phát hành xuống thấp, mà giá vẫn bán theo giá bìa đã dự toán, thì lợi nhuận NXBGD lại tăng thêm! Như vậy, với quy trình trên, lợi nhuận vẫn chảy về NXBGD, còn học sinh được lợi chỗ nào?

Bình tĩnh nhìn nhận, chúng ta thấy gì qua toàn bộ sự việc trên? Bộ GD&ĐT chính là tác giả đích thực trong việc cho xuất bản SGK với nội dung chương trình như hiện nay. Bởi vậy, khi dư luận ồn ã phê bình: vì dành độc quyền cho NXBGD nên SGK sai và dở, Bộ GD&ĐT đã “im lặng đáng sợ” suốt một thời gian dài, vì chẳng lẽ lại “xưng” rằng “lỗi tại tôi, lỗi tại tôi!”. Còn, NXBGD cũng im lặng nốt vì, dù sao cũng được hưởng sự độc quyền ở những lĩnh vực “đẻ ra tiền”.

Chỉ có học sinh là thiệt thòi!

Vấn đề còn lại, quả là khá đau đầu cho tân Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân: Với hệ thống SGK bậc phổ thông đã xuất bản đến lớp 10, giải quyết sao trong tình trạng “bỏ thì thương” vì tiền đâu để làm lại SGK mới, và “vương thì tội” vì nội dung chương trình vừa bất cập vừa quá tải, mà dư luận xã hội đang đòi có sự chỉnh đốn!? Mặt khác, phải tìm cho ra cơ chế xuất bản SGK tốt nhất và rẻ nhất cho học sinh?

Theo Mai Lan - Hồng Quân - (Sài Gòn Giải Phóng)

contentlength: 10256
Chia sẻ
Bấm ngay
Đăng Ký xem video hay mới nhất

Video nổi bật

Đuổi việc bảo mẫu lôi và đánh trẻ em ở Tây Ninh gây xôn xao
00:00 / --:--

VẤN ĐỀ GIáO DụC NÓNG NHẤT

Nu sinh bi lot do danh hoi dong da man tren lop o Hung Yen

Nữ sinh bị lột đồ, đánh hội đồng dã man trên lớp ở Hưng Yên

Liên quan việc 5 nữ sinh lớp 9 trường THCS Phù Ủng, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên đánh liên tiếp vào người, đầu và lột đồ em N.T.H.Y,..

Co giao vao khach san co quan he bat chinh voi nam sinh lop 10

Cô giáo vào khách sạn, có quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10

Vụ việc gây xôn xao dư luận khi cô giáo dạy Toán của trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã Lagi) thuộc tỉnh Bình Thuận có quan hệ bất..